ഉദ്യോഗിനം പുരുഷസിംഹമുപൈതി ലക്ഷ്മീഃ
ഉദ്യോഗിനം = പരിശ്രമശീലനായ ഉത്സാഹിയായ
പുരുഷസിംഹം = പൗരുഷമുള്ള സിംഹത്തെ
ഉപൈതി = പ്രാപിക്കുന്നു
ലക്ഷ്മിഃ = ഐശ്വര്യം
പരിശ്രമശീലനായ സിംഹതുല്യനായ വ്യക്തികളെ (മാനവരെ) എക്കാലത്തും ഐശ്വര്യം കൈവിടില്ല. അവര്ക്ക് ഐശ്വര്യം എന്നുമുണ്ടാവുമെന്നര്ത്ഥം.
ഈ പാഠത്തില് ദ്വിതീയാവിഭക്തിയാണ് പഠിപ്പിക്കുന്നത്. കര്ത്തൃവാചകത്തില് കര്മ്മപദം ദ്വിതീയ വിഭക്തിയായിരിക്കും.
ഉദാ:- വിദ്യാര്ത്ഥി ഗ്രന്ഥം പഠതി
ഇവിടെ ഗ്രന്ഥം എന്നത് ദ്വിതീയാ വിഭക്തിയില് പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക.
ഭാരതം ഭാരതം നഹി
വിനാ വേദം വിനാ ഗീതം
വിനാ രാമായണീം കഥാം
വിനാ കവിം കാളിദാസം
ഭാരതം ഭാരതം നഹി
(അര്ത്ഥം:- നാലു വേദങ്ങളും ഭഗവത് ഗീതയും, രാമായണ കഥയും, കാളിദാസ കവിയും ഇല്ലാതെ ഭാരതം ഭാരതമാവില്ല. ഇവയെല്ലാമാണ് ഭാരതത്തിന്റെ യശസ്സ് ഉയര്ത്തുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം).
ഇവിടെ വേദ-ഗീതാ-രാമായണ-കവി ശബ്ദങ്ങള് ദ്വിതീയാവിഭക്തിയില് പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക.
ശാന്താകാരം ഭുജഗശയനം പത്മനാഭം സുരേശം
വിശ്വാധാരം ഗഗനസദൃശം മേഘവര്ണം ശുഭാംഗം
ലക്ഷ്മീകാന്തം കമലനയന്ം യോഗഭിര്ധ്യാനഗമ്യം
വന്ദേ വിഷ്ണും ഭവഭയഹരം സര്വലോകൈകനാഥം!!
എന്ന ശ്ലോകത്തില് ദ്വിതീയ വിഭക്തി പ്രയോഗം സ്വയം പരിശോധിച്ച് മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്.
വിശേഷസൂചന:-
ബാലകഃ പാഠം പഠതി
ബാലകഃ വിദ്യാലയം ഗച്ഛതി
ബാലകഃ അധ്യാപകം പൃച്ഛതി.
ഈ വാചകങ്ങളില് അടിവരയിട്ടവ ശ്രദ്ധിക്കുക. പാഠം= പാഠത്തിനെ എന്നും, വിദ്യാലയം = വിദ്യാലയത്തിലേക്ക്, അധ്യാപകം = അധ്യാപകനോട് എന്നിങ്ങനെ അര്ത്ഥം വരുന്ന (നെ, ക്ക്, ഓട്) ഇത് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.
