മഹാഗൗരിയെ കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ ശിവനെ ഭർത്താവായി നേടുന്നതിനായി പാർവതി കഠിനമായ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചുവെന്ന കഥ പ്രസിദ്ധമാണല്ലോ. ദീർഘമായ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി പാർവ്വതിയുടെ ശരീരം പൊടിയും മണ്ണും കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടു. ശിവന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ ഗംഗാജലത്തിന്റെ സ്പർശം ലഭിച്ചതോടെ ആ തപസ്വിനിയുടെ രൂപം ശുദ്ധമായ ശ്വേതപ്രഭയിൽ തെളിഞ്ഞു. ഇതാണ് പുരാണ കഥ. മഹാഗൗരി’ എന്ന നാമത്തിൽ തന്നെ തെളിയുന്ന തത്ത്വം ‘മഹാ’ എന്നാൽ മഹത്തായ, അതിവിശാലമായ എന്ന അർത്ഥവും ‘ഗൗരി’ എന്നാൽ ശ്വേതം, പ്രകാശമാനം, നിർമലം എന്ന അർത്ഥവുമാണ് വരുന്നത്. എന്നാൽ ഇവിടെ വെളുത്ത നിറത്തെ വെറും ശരീരവർണമായി മാത്രം കാണേണ്ട ഒന്നല്ല. ശ്വേതം എന്നത് ഇവിടെ മലിനതകളില്ലാത്ത ബോധത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. മനസ്സിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ മുൻവിധികൾ, പ്രതികാരങ്ങൾ, അസൂയകൾ, ഭയങ്ങൾ, അനാവശ്യ ആസക്തികൾ, സ്വാർത്ഥതയുടെ പാളികൾ, ഇവ പതുക്കെ നീങ്ങിയപ്പോൾ ശേഷിക്കുന്ന സ്വച്ഛതയാണ് ഗൗരിതത്ത്വം.
കാലരാത്രി ഇരുട്ടിനെ നിഷേധിക്കുന്നില്ല.
മഹാഗൗരി ഇരുട്ടിനപ്പുറം ലഭിക്കുന്ന നിർമലതയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
ഇത് ജീവിതത്തിലും സംഭവിക്കുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയാണ്. മനുഷ്യൻ തന്റെ തെറ്റുകളെ സത്യസന്ധമായി കാണുമ്പോൾ ആദ്യം അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാകും. സ്വന്തം ദൗർബല്യങ്ങളെ അംഗീകരിക്കുമ്പോൾ വേദനയുണ്ടാകും.
അഹങ്കാരത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം തകർന്നുപോകുമ്പോൾ ശൂന്യത അനുഭവപ്പെടാം. പക്ഷേ അതിനുശേഷം മനസ്സിൽ ഒരു അപൂർവമായ ലാളിത്യം ജനിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവരോട് സ്വയം തെളിയിക്കേണ്ട ആവശ്യം കുറയുന്നു.
സ്വയം സംരക്ഷിക്കാൻ നിർമ്മിച്ച കൃത്രിമ മുഖങ്ങൾ പതുക്കെ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
അവിടെ ജനിക്കുന്ന ആ ലാളിത്യമാണ് മഹാഗൗരിയുടെ യഥാർത്ഥ സൗന്ദര്യം.
മഹാഗൗരിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ ‘ശുദ്ധി’ എന്ന വാക്കിന് ഒരു സൂക്ഷ്മമായ അർത്ഥം നൽകണം. ശുദ്ധി എന്നത് ലോകത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറുക എന്നല്ല.
മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുക എന്നുമല്ല. ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ അനുഭവങ്ങളെയും നിരസിക്കുക എന്നുമല്ല.
മറിച്ച്, അനുഭവങ്ങൾ മനസ്സിൽ അടിഞ്ഞുകൂടി വിഷമാകാതെ അവയെ ബോധത്തിൽ പരിവർത്തനം ചെയ്യുക എന്നതാണ്.
ഒരു അനുഭവം നമ്മെ വേദനിപ്പിച്ചേക്കാം.
പക്ഷേ അതിൽ നിന്ന് വൈരാഗ്യം മാത്രം ജനിക്കണമെന്നില്ല. അത് വിവേകമായി മാറാം.
ഒരു പരാജയം ആത്മവിശ്വാസം തകർത്തേക്കാം. പക്ഷേ അതിൽ നിന്ന് വിനയം ജനിക്കാം. ഒരു നഷ്ടം കണ്ണുനീർ വരുത്താം.
പക്ഷേ അതിൽ നിന്ന് അനിത്യബോധം ഉണരാം.
ഇത്തരത്തിൽ ജീവിതത്തിന്റെ കാഠിന്യങ്ങളെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ സുതാര്യതയിലേക്ക് മാറ്റുന്ന ശക്തിയാണ് മഹാഗൗരി. മഹാഗൗരിയുടെ ശുദ്ധീകരണകഥയിൽ ഗംഗയ്‌ക്ക് ലഭിക്കുന്ന പ്രതീകാത്മക സ്ഥാനവും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
ഭാരതീയ ആത്മീയചിന്തയിൽ ജലം വെറും ഭൗതികശുദ്ധിയുടെ ഉപാധിയല്ല. അത് പ്രവാഹത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. നിശ്ചലമായ ജലത്തിൽ മലിനത അടിഞ്ഞുകൂടാം. ഒഴുകുന്ന ജലം സ്വയം പുതുക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കും. അതുപോലെ മനസ്സും. പഴയ അനുഭവങ്ങളെ പിടിച്ചുനിർത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നാൽ മനസ്സ് ഭാരമുള്ളതാകും. അനുഭവങ്ങളെ ബോധത്തിൽ സ്വീകരിച്ച് അവയെ ഒഴുക്കിവിടാൻ കഴിയുമ്പോൾ മനസ്സ് വീണ്ടും സുതാര്യമാകുന്നു.
അതുകൊണ്ട് ഗംഗയുടെ സ്പർശം ഒരു പുരാണസംഭവം മാത്രമല്ല. അത് ഒരു അന്തർസന്ദേശം കൂടിയാണ്, പിടിച്ചുവെച്ചതെല്ലാം വിട്ടൊഴുകാൻ അനുവദിക്കുമ്പോഴാണ് ശുദ്ധിയുടെ പ്രവാഹം ആരംഭിക്കുന്നത്.
മഹാഗൗരിയുടെ സാധാരണ രൂപവിവരണത്തിൽ ദേവി നാലുകൈകളിലായി
ത്രിശൂലം, ഡമരു, അഭയമുദ്ര, വരദമുദ്ര തുടങ്ങിയവ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു
ഇവയെ വെറും ആയുധങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും എന്ന നിലയിൽ കാണുന്നതിനു പകരം, മഹാഗൗരിയുടെ സമഗ്രതയുടെ പ്രതീകങ്ങളായി കണക്കാക്കാം.
ത്രിശൂലം – ജീവിതത്തിലെ വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിലൂടെ വിവേകത്തോടെ കടന്നുപോകാനുള്ള ശക്തി.
ഡമരു – നിശ്ശബ്ദതയ്‌ക്കുള്ളിൽ പോലും നിലനിൽക്കുന്ന സൃഷ്ടിയുടെ ആദിസ്പന്ദനം.
അഭയം – ശുദ്ധമായ മനസ്സിന് ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ലെന്ന ഉറപ്പ്.
വരം – ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെ ഫലമായി ലഭിക്കുന്ന അനുഗ്രഹം
മഹാഗൗരി വൃഷഭാരൂഢയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് ശുദ്ധി ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നതല്ലെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
ശുദ്ധമായ ബോധം ഭൂമിയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കണം.
ആത്മീയത ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള വഴി അല്ല.
ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ സുതാര്യമായി ജീവിക്കാനുള്ള ശേഷിയാണ്.
ആത്മീയജീവിതത്തിലെ ഒരു വലിയ തെറ്റിദ്ധാരണയാണ് ശുദ്ധി എന്നത് വികാരങ്ങളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതാണെന്ന് കരുതുന്നത്. കോപം വന്നാൽ കോപമില്ലെന്ന് നടിക്കുക. ദുഃഖമുണ്ടെങ്കിൽ ദുഃഖമില്ലെന്ന് പറയുക. ആഗ്രഹങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ അവയെ കുറ്റബോധത്തോടെ തള്ളിക്കളയുക. ഇതൊന്നും യഥാർത്ഥ ശുദ്ധിയല്ല.
മഹാഗൗരിയുടെ ദർശനം കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമാണ്. വികാരങ്ങളെ കാണുക,
അവയുടെ മൂലത്തെ മനസ്സിലാക്കുക.
അവ നമ്മെ എവിടേക്കാണ് കൊണ്ടുപോകുന്നതെന്ന് തിരിച്ചറിയുക.
പിന്നെ അവയെ ബോധത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ പരിവർത്തനം ചെയ്യുക. ശുദ്ധി എന്നത് വികാരശൂന്യതയല്ല; വികാരങ്ങളെ സുതാര്യമായി കാണാനുള്ള കഴിവാണ്.
ഗൗരി : പ്രകാശത്തിന്റെ അന്തർസൗന്ദര്യം
മഹാഗൗരിയുടെ സൗന്ദര്യം അലങ്കാരത്തിൽ നിന്നല്ല. അവളുടെ സൗന്ദര്യം നിർമലതയിൽ നിന്നാണ്. മനുഷ്യന്റെ മുഖത്തും അതുതന്നെ സംഭവിക്കുന്നു. അസൂയയുള്ള മനസ്സിന് മുഖത്ത് എത്ര അലങ്കാരം ഉണ്ടായാലും ഒരു കടുപ്പം ഉണ്ടാകും. അഹങ്കാരം നിറഞ്ഞ മനസ്സിന് വാക്കുകളിൽ എത്ര മാധുര്യമുണ്ടായാലും ഒരു അകലം അനുഭവപ്പെടും. കരുണയുള്ള മനസ്സിൽ സാധാരണ വാക്കുകൾക്കുപോലും ഒരു സ്നിഗ്ധതയുണ്ടാകും. അതുകൊണ്ട് മഹാഗൗരി സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പുറം നിർവചനങ്ങളെ മാറ്റിമറിക്കുന്നു.
സൗന്ദര്യം മുഖത്ത് ധരിക്കുന്ന ഒന്നല്ല; മനസ്സ് ശുദ്ധമായപ്പോൾ മുഖത്ത് പ്രതിഫലിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.
ശുദ്ധമായ മനസ്സിന് ഇനി ലഭിക്കേണ്ടത് പൂർണ്ണത മാത്രമാണ്. ശുദ്ധീകരിച്ച പാത്രത്തിൽ മാത്രമേ അമൃതം നിറയ്‌ക്കാനാകൂ.
അന്തരകലഹങ്ങൾ ശമിച്ച മനസ്സിലാണ് അനുഗ്രഹം പൂർണ്ണമായി പ്രതിഫലിക്കുക.
അതിനാലാണ് മഹാഗൗരിക്ക് ശേഷം വരുന്നത് സിദ്ധിദാത്രി. മഹാഗൗരി മനസ്സിനെ ശുദ്ധമാക്കിയെങ്കിൽ, സിദ്ധിദാത്രി ആ ശുദ്ധമായ ചൈതന്യത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയും അനുഗ്രഹവും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഇരുട്ടിനെ അഭിമുഖീകരിച്ച മനസ്സ്
ശുദ്ധിയുടെ പ്രകാശത്തിൽ തെളിയുന്നു.
ശുദ്ധമായ മനസ്സ് അനുഗ്രഹത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയിലേക്ക് തുറക്കുന്നു. മഹാഗൗരിയെ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ ഒടുവിൽ ഒരു സൂക്ഷ്മമായ വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയേണ്ടിവരും.
അവൾ ഇരുട്ടിനെ തോൽപ്പിച്ച വെളിച്ചമല്ല.
ഇരുട്ടിലൂടെ കടന്നുപോയി മലിനതകളെ പിന്നിലാക്കി തെളിഞ്ഞ വെളിച്ചമാണ്.
അതുകൊണ്ടാണ് ദേവിയുടെ ശ്വേത നിറത്തിന് ഇത്രയും ആഴമുള്ള അർത്ഥം. അത് പുറംനിറമല്ല, അത് ഒരു അന്തർനിലയാണ്.
വേദനകൾ നമ്മെ കഠിനരാക്കാതെ പക്വരാക്കുമ്പോൾ, നഷ്ടങ്ങൾ നമ്മെ ശൂന്യമാക്കാതെ വിശാലരാക്കുമ്പോൾ,
തപസ്സ് നമ്മെ അഹങ്കാരികളാക്കാതെ വിനയികളാക്കുമ്പോൾ, അനുഭവങ്ങൾ നമ്മെ മലിനരാക്കാതെ സുതാര്യമാക്കുമ്പോൾ;
അവിടെ മഹാഗൗരി വിരിയുന്നു. ദേവി ശുദ്ധിയുടെ ദേവത മാത്രമല്ല; ശുദ്ധമായിത്തീർന്ന ചൈതന്യത്തിന്റെ സൗന്ദര്യമാണ്. കാലരാത്രിയുടെ ഗഹനമായ രാത്രിക്ക് ശേഷം, മനസ്സിന്റെ ആകാശത്ത് പതുക്കെ തെളിയുന്ന ആ നിർമ്മലമായ പ്രഭ അതാണ് മഹാഗൗരി
