ഇസ്ലാമാബാദ് : പാകിസ്ഥാനും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നിലവിൽ വളരെ മോശം നിലയിലാണ്. ഒക്ടോബറിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി വെടിവയ്പ്പിന് ശേഷമുള്ള വഷളായ ഉഭയകക്ഷി ബന്ധം ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെ വ്യാപാരത്തെയും സാരമായി ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. ചുരുക്കത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയിലൂടെയുള്ള വ്യാപാരം നിലച്ചുവെന്ന് വേണം പറയുവാൻ. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരം നിലച്ചതിനുശേഷം അത് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ കൂടുതൽ പ്രത്യാഘാതം ചെലുത്തുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടു. കാബൂൾ സാമ്പത്തികമായി തളരുമെന്ന് പാകിസ്ഥാൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഖ്വാജ ആസിഫ് പറഞ്ഞിരുന്നു, എന്നാൽ വാസ്തവത്തിൽ നേരെ മറിച്ചാണ് സംഭവിച്ചത്. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള വ്യാപാരം അടച്ചുപൂട്ടിയതിനാൽ പാകിസ്ഥാന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയാണ് പ്രതിസന്ധിയിലായത്.
ഇന്ത്യാ ടുഡേയിലെ ഒരു റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള വ്യാപാര യുദ്ധം ഇസ്ലാമാബാദിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നുവെന്നാണ്. പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, കോഴിയിറച്ചി എന്നിവയുടെ വിലകൾ മറ്റ് സാധനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ അതിന്റെ വിപണികളെ നേരിട്ട് ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലുണ്ടാകുന്ന പ്രതികൂല പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കുന്നതിന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ പുതിയ വ്യാപാര മാർഗങ്ങൾ തേടി.
അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ പുതിയ പങ്കാളികളെ കണ്ടെത്തി
ഒക്ടോബർ 11 ന് പാകിസ്ഥാൻ അതിർത്തി വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങൾ അടച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ ഇറാൻ, ഇന്ത്യ, മധ്യേഷ്യ എന്നിവയുമായുള്ള വിപണികൾ വീണ്ടും തുറന്നു. വ്യാപാരം നിർത്തിവച്ചത് പാകിസ്ഥാന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കാര്യമായ പ്രഹരമേൽപ്പിച്ചു, ഇത് അതിന്റെ ഉൽപ്പാദന, കയറ്റുമതി മേഖലകളെ ബാധിച്ചു. തൽഫലമായി അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള വ്യാപാരം വീണ്ടും തുറക്കണമെന്ന് പാകിസ്ഥാനിൽ ആവശ്യക്കാർ വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്.
അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള പാകിസ്ഥാന്റെ വ്യാപാര യുദ്ധം സ്വന്തം സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ഒരു മുതിർന്ന പാകിസ്ഥാൻ പത്രപ്രവർത്തകൻ പ്രസ്താവിച്ചു. ഇറക്കുമതിക്കും കയറ്റുമതിക്കും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള വ്യാപാരത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന പാകിസ്ഥാൻ വ്യവസായങ്ങൾക്ക് ഇത് ക്ഷാമം, വില വർദ്ധനവ്, ഉൽപാദന തടസ്സങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമായി.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ദരിദ്ര രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ ജനസംഖ്യയുടെ 64% ദാരിദ്ര്യത്തിലാണ് കഴിയുന്നത്. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും ഇന്ത്യ, ഇറാൻ, തുർക്കി എന്നിവയുമായി വ്യാപാര മാർഗങ്ങൾ തുറന്ന് താലിബാൻ സർക്കാർ തങ്ങളുടെ വിപണി ഇപ്പോൾ സംരക്ഷിക്കുകയാണ്.
എന്നാൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള അതിർത്തി അടച്ചത് പാകിസ്ഥാന്റെ സിമന്റ് വ്യവസായത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചു. കൽക്കരി ലഭ്യതക്കുറവാണ് ഇതിന് കാരണം. മരുന്നുകളുടെയും കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും കയറ്റുമതി പാകിസ്ഥാനിൽ നിലച്ചു. ഈ വ്യവസായങ്ങൾ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള വ്യാപാരത്തെ വളരെയധികം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. പാകിസ്ഥാൻ കമ്പനികൾ ഓരോ വർഷവും 187 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ മരുന്നുകൾ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്.
പഴങ്ങളിലും പച്ചക്കറികളിലും ഉണ്ടാകുന്ന അഭാവം
അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ നിന്ന് പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് ദിവസേന വലിയ അളവിൽ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. വ്യാപാരം നിലച്ചതിനാൽ പാകിസ്ഥാനിലെ പല പഴങ്ങളുടെയും പച്ചക്കറികളുടെയും വില ഇരട്ടിയായി. ഇത് സാധാരണക്കാരുടെ പോക്കറ്റിനെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു. പാകിസ്ഥാനിലെ പല നഗരങ്ങളിലും തക്കാളി പോലുള്ള അവശ്യ പച്ചക്കറികൾ കിലോയ്ക്ക് 500 രൂപ വരെ വിലയ്ക്ക് വിൽക്കുന്നു.
വ്യാപാരം നിലച്ചത് പാകിസ്ഥാന്റെ വരുമാനത്തെയും ബാധിച്ചു. കയറ്റുമതി അളവിൽ വലിയ ഇടിവുണ്ടായതിനൊപ്പം, ട്രാൻസിറ്റ് ഡ്യൂട്ടി, കസ്റ്റംസ് എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള നികുതി പിരിവിലും കുത്തനെ ഇടിവ് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇതുമൂലം, പാകിസ്ഥാന് വിലപ്പെട്ട വിദേശ കരുതൽ ശേഖരം നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഇത് പാകിസ്ഥാൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു.
ചെറുകിട വ്യാപാരികൾ കുടുങ്ങി
അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായുള്ള വ്യാപാരം നിലച്ചത് ചെറുകിട വ്യാപാരികളെയും ഗതാഗത തൊഴിലാളികളെയും നേരിട്ട് ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിർത്തി കടന്നുള്ള വ്യാപാരത്തെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന മുഴുവൻ ബിസിനസ് ശൃംഖലയും സ്തംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന നിരവധി ചെറുകിട വ്യാപാരികളും ഗതാഗതക്കാരും ഇപ്പോൾ പാപ്പരത്തത്തിന്റെ വക്കിലാണ്. അതിർത്തിയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ തൊഴിലില്ലാത്തവരാണ്.
ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വയിലെ വ്യാപാരികളെയാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കുന്നത്. അതിർത്തിയിലുള്ളതിനാൽ ഈ പ്രദേശങ്ങൾക്കും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനുമായി ബന്ധമുണ്ട്. ഇതെ തുടർന്ന് പാകിസ്ഥാൻ-അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ വ്യാപാര പാത ഉടൻ തുറക്കണമെന്ന് ഈ വ്യാപാരികൾ സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിനായി മേഖലയിലെ വ്യാപാരികൾ കേന്ദ്ര, പ്രവിശ്യാ സർക്കാരുകളുടെ പ്രതിനിധികളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.
