പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് ഒഴുകിയിരുന്ന സിന്ധു നദി ഹിമാനികൾ വഴി തിരിച്ചു വിടുന്നു : പുനരുജ്ജീവിക്കുന്നത് ലഡാക്കിൽ വർഷങ്ങളായി വറ്റി വരണ്ട സോ കാർ തടാകം

ശ്രീനഗർ : സിന്ധു നദീജല ഉടമ്പടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പാകിസ്ഥാന് വീണ്ടും തിരിച്ചടി . ലഡാക്കിലെ സിന്ധു നദിയിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ഹിമാനികൾ ഇനി വരണ്ടുണങ്ങിയ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സോക്കർ തടാകത്തെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കും. ഇതുവരെ, ഈ വെള്ളം സിന്ധു വഴി പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് ഒഴുകിയിരുന്നതാണ്.

തടാകം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ വി.കെ. സക്‌സേന ജല മാനേജ്‌മെന്റ് പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനും ജലസുരക്ഷയ്‌ക്കും നിർണായകമായ ഈ സംരംഭമാണിത്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം കാരണം ഒരു ദശാബ്ദത്തിനുള്ളിൽ തടാകത്തിന്റെ വലിപ്പത്തിന്റെ ഏകദേശം 70 ശതമാനം ചുരുങ്ങിയ നിലയിലായിരുന്നു.

പദ്ധതി പ്രകാരം, 18,000 അടി ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന റുപ്ഷോ ഖർണക് ഹിമാനിയിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം സോ കാർ തടാകത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടും. വേനൽക്കാലത്ത് ശരാശരി 10 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസിൽ താഴെ താപനിലയും ശൈത്യകാലത്ത് മൈനസ് 20 മുതൽ 30 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെയുമാണ് ഇവിടുത്തെ താപനില .

ഈ പദ്ധതി കൃഷിയിടങ്ങൾ വീണ്ടെടുക്കുകയും പ്രാദേശിക ഉപജീവനമാർഗ്ഗം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും. മണാലി-ലേ ഹൈവേയുടെ കിഴക്ക്, ടാഗ്ലാങ്-ലയ്‌ക്ക് തൊട്ടുമുമ്പ്, ലഡാക്കിലെ റുപ്ഷു താഴ്‌വരയിലാണ് ഈ തടാകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ലേയിൽ നിന്ന് 150 കിലോമീറ്ററും മണാലിയിൽ നിന്ന് 360 കിലോമീറ്ററും അകലെയാണിത്. ഏകദേശം ഏഴ് കിലോമീറ്റർ നീളവും രണ്ട് കിലോമീറ്ററിലധികം വീതിയുമുള്ള ഉപ്പുവെള്ള തടാകമാണിത്.

ഏകദേശം 14,850 അടി ഉയരത്തിലാണ് ഈ തടാകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് ഏകദേശം 11,000 ഏക്കറിൽ വ്യാപിച്ചുകിടന്നിരുന്ന തടാകം ജല മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ അഭാവം മൂലം, ഇപ്പോൾ വെറും 3,200 ഏക്കറായി ചുരുങ്ങി . തടാകത്തിന്റെ ചുരുങ്ങൽ തടാകം സന്ദർശിക്കുന്ന ദേശാടന പക്ഷികളുടെ എണ്ണത്തിലും ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടാക്കി. ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് സന്ദർശന വേളയിൽ ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ സക്‌സേന, പ്രാദേശിക ഗ്രാമീണരിൽ നിന്ന് തടാകത്തിന്റെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചു.

ഈ പ്രദേശം ഒരുകാലത്ത് പ്രാദേശിക ഉപ്പ് വ്യാപാരത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ തടാകം ചുരുങ്ങിയതോടെ പക്ഷികളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയെയും ബാധിച്ചു. ഹിമാനികളുടെ ജലം തടാകത്തിലേക്ക് ഒഴുക്കിവിടാൻ മൂന്ന് പ്രകൃതിദത്ത ജലസംഭരണികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

ആദ്യത്തെ ജലസംഭരണി ഏകദേശം 270 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ളതും, രണ്ടാമത്തേത് 24 ഏക്കറും, മൂന്നാമത്തേത് 10 ഏക്കറുമാണ്. ജലപ്രവാഹവും ജലനിരപ്പും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി ഓരോ ജലസംഭരണിയുടെയും ഔട്ട്‌ലെറ്റിൽ മൂന്ന് ആർസിസി പൈപ്പുകളുള്ള ചെക്ക് ഡാമുകൾ നിർമ്മിക്കും. മൂന്നാമത്തെ ജലസംഭരണി തടാകത്തിൽ നിന്ന് 400 മീറ്റർ അകലെയാണ്, വെള്ളം നേരിട്ട് തടാകത്തിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്യും.

9 മുതൽ, റുപ്ഷോ ഖർണക് ഹിമാനിയിലെ ഏകദേശം 20 ക്യുസെക്സ് വെള്ളം ആദ്യത്തെ റിസർവോയറിലേക്ക് വിജയകരമായി തിരിച്ചുവിട്ടു. നാല് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ, റിസർവോയർ 20 ശതമാനം നിറഞ്ഞു. 1995 മുതൽ ഉപയോഗശൂന്യമായിരുന്ന ഒരു പഴയ കനാലിലൂടെയും കോൺക്രീറ്റ് ചാനലിലൂടെയും ഹിമാനിയിൽ നിന്ന് വെള്ളം കൊണ്ടുവരുന്നുണ്ട് .

ഈ തടാകം തദ്ദേശവാസികളുടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗത്തിൽ ഗുണപരമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. തടാകത്തിന് ചുറ്റും താമസിക്കുന്ന ഗ്രാമീണർ പശ്മിന ആട് വളർത്തലിനെ ആശ്രയിക്കുന്നവരാണ് . തടാകത്തിന്റെ പുനരുജ്ജീവനം പ്രാദേശികമായി പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങളും ഉപജീവന അവസരങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട് .

ഈ പദ്ധതി മൂന്ന് പുതിയ ശുദ്ധജല തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കും. മൂന്ന് ജലസംഭരണികൾക്കും ഏകദേശം 12,300 ദശലക്ഷം ലിറ്റർ വെള്ളം സംഭരിക്കാനുള്ള ശേഷി ഉണ്ടായിരിക്കും. ഈ പ്രകൃതിദത്ത ജലാശയങ്ങളീൽ ഹിമാനികളിൽ നിന്നുള്ള അവശിഷ്ടങ്ങൾ അടിഞ്ഞുകൂടും, അതുമൂലം തടാകത്തിലേക്ക് താരതമ്യേന ശുദ്ധമായ വെള്ളം നൽകുകയും ചെയ്യും.