ധാക്ക : മക്ക സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറിൽ ചേരാനുള്ള നീക്കവുമായി ബംഗ്ലാദേശും . ഈ മാസം ആദ്യം, പാകിസ്ഥാൻ, സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കി എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്നാണ് സംയുക്തമായി മക്ക സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാർ ആരംഭിച്ചത് . പ്രാദേശിക സുരക്ഷയും പ്രതിരോധ സഹകരണവും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന തന്ത്രപരമായ ചുവടുവയ്പ്പായിട്ടാണ് ഇതിനെ കാണുന്നത്.
ഇസ്ലാമിക നാറ്റോ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന കരാറിൽ പങ്കാളിയാകാനുള്ള താല്പര്യം ബംഗ്ലാദേശ് ഇതിനോടകം അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട് . അമേരിക്കയും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളും ചേർന്ന് രൂപീകരിച്ച നാറ്റോയ്ക്ക് ശക്തമായ ദേശീയ പ്രതിരോധ വ്യവസ്ഥകളുണ്ട്. അംഗരാജ്യത്തിനെതിരെയുള്ള ആക്രമണം എല്ലാവർക്കുമെതിരെയുള്ള ആക്രമണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.അതേ രീതിയിലാണ് മക്ക സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറിലെ വ്യവസ്ഥകളും.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ മറ്റൊരു ചോദ്യമാണിപ്പോൾ ഉയരുന്നത് . ഭാവിയിൽ ബംഗ്ലാദേശ് കരാറിൽ പങ്കുചേരുകയും ഇന്ത്യ ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ പോലുള്ള ഒരു സൈനിക നടപടി പാകിസ്ഥാനെതിരെ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്താൽ, ബംഗ്ലാദേശ് പാകിസ്ഥാനുമായി ചേർന്ന് ഇന്ത്യയെ ആക്രമിക്കുമോ ?
നിലവിലെ സാഹചര്യം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, ബംഗ്ലാദേശ് ഇന്ത്യയ്ക്കെതിരെ നേരിട്ട് സൈനിക യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കുറവാണ്. ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ സർക്കാരിന്റെ പുറത്താക്കൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപ്രകൃതിയെ സാരമായി മാറ്റിമറിച്ചിട്ടുണ്ട് . ഇടക്കാല സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത്, ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധം മുമ്പത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ പിരിമുറുക്കത്തിലായി. അതിർത്തി തർക്കങ്ങൾ, ജലവിഹിതം, റോഹിംഗ്യൻ പ്രതിസന്ധി, വ്യാപാരം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലും ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം വർദ്ധിച്ചു.
ഹസീന സർക്കാരിന്റെ കാലത്ത് ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വളരെ മികച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇപ്പോൾ, ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ മുമ്പത്തേക്കാൾ വിള്ളലുകളുമുണ്ട് . അതേസമയം, ബംഗ്ലാദേശും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങളും വർദ്ധിച്ചു. അതുകൊണ്ട് തന്നെയാണ് ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിൽ ഒരു യുദ്ധമുണ്ടായാൽ ബംഗ്ലാദേശ് ആരുടെ പക്ഷം ചേരുമെന്ന ചോദ്യം ഉയരുന്നത്.
പാകിസ്ഥാനോട് രാഷ്ട്രീയ സഹതാപം വർദ്ധിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ടെന്നത് വ്യക്തമാണ്. എന്നാൽ ഒരു രാജ്യത്തിന് ഒരു യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ തീരുമാനമാണ്. ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി അതിന്റെ സ്വന്തം സ്ഥാനമാണ്.
ബംഗ്ലാദേശ് ഏതാണ്ട് മൂന്ന് വശങ്ങളിലും ഇന്ത്യയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, ഇന്ത്യയുമായി നേരിട്ട് സൈനിക സംഘർഷം ആരംഭിക്കുന്നത് സ്വയം പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം. യുദ്ധമുണ്ടായാൽ, വ്യാപാരം, വൈദ്യുതി, ഇന്ധന വിതരണങ്ങളെ സാരമായി ബാധിച്ചേക്കാം. ഇത് ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും പൗരന്മാരെയും നേരിട്ട് ദോഷകരമായി ബാധിക്കും.നിലവിൽ, ഇന്ത്യയ്ക്കെതിരെ യുദ്ധത്തിന് ബംഗ്ലാദേശിനെ നിർബന്ധിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു മുസ്ലീം സൈനിക സഖ്യവുമില്ല.
അതിനാൽ, ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിൽ ഒരു യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടാൽ, ഇസ്ലാമിക സഖ്യത്തിന്റെ പേരിൽ ബംഗ്ലാദേശ് ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തെ നേരിട്ട് നേരിടുമെന്ന് കരുതാനാവില്ല. സംഘർഷം ഉണ്ടായാൽ, പാകിസ്ഥാനെ പിന്തുണച്ച് ബംഗ്ലാദേശിന് നയതന്ത്ര പ്രസ്താവനകൾ പുറപ്പെടുവിക്കാൻ കഴിയും.
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ, ഒ.ഐ.സി തുടങ്ങിയ വേദികളിൽ ഇന്ത്യയെ വിമർശിക്കാനും അവർക്ക് കഴിയും. ചില രാഷ്ട്രീയ നടപടികളും സ്വീകരിക്കാം. എന്നാൽ നയതന്ത്ര പിന്തുണയും ഇന്ത്യയ്ക്കെതിരെ യുദ്ധത്തിന് പോകുന്നതും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ രണ്ട് കാര്യങ്ങളാണ്.ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്കും സുരക്ഷയ്ക്കും ഇന്ത്യയുമായുള്ള സുസ്ഥിരമായ ബന്ധം നിർണായകമാണ്. വൈദ്യുതിയിലും മറ്റ് സാധനങ്ങളിലുമുള്ള വ്യാപാരം, അതിർത്തി കടന്നുള്ള വ്യാപാരം, പ്രാദേശിക കണക്റ്റിവിറ്റി എന്നിവ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്.
