ലക്ഷ്മണനും സുഗ്രീവനും വാനരസേനയും ചേര്‍ന്ന് നികുംഭിലയില്‍ രാക്ഷസന്മാരെ ആക്രമിച്ചു, അവിടെ ഇന്ദ്രജിത് യജ്ഞം നടത്തുകയായിരുന്നു. വാനരന്മാര്‍ യജ്ഞത്തിനു ഭംഗംവരുത്തി ഇന്ദ്രജിത്തിനെ യുദ്ധത്തിനു വെല്ലു വിളിച്ചു. പോരില്‍ രാമന്റെ ഭാഗം ചേര്‍ന്നതില്‍ ഇന്ദ്രജിത് വിഭീഷണനെ പരിഹസിച്ചു. മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഘോരയുദ്ധത്തില്‍ ലക്ഷ്മണന്‍ ഇന്ദ്രാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ച് ഇന്ദ്രജിത്തിനെ കൊന്നു. ഇന്ദ്രാസ്ത്രം കടലില്‍ ചെന്നു സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ച് ലക്ഷ്മണന്റെ ആവനാഴിയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി. ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ മരണം രാവണന്റെ ശക്തിയെ വലിയ തോതില്‍ ദുര്‍ബലപ്പെടുത്തി.
രാവണവിലാപം
ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ മരണവാര്‍ത്തയറിഞ്ഞ രാവണന്‍ അബോധാവസ്ഥയിലായി. മോഹാല,്‌യം തെളിഞ്ഞപ്പോള്‍ സീതയെ വെട്ടിക്കൊല്ലാന്‍ വാളുമെടുത്തു പോയി. രാവണന്റെ ഉപദേഷ്ടാവ് സുപാര്‍ശ്വന്‍ എത്തി, രാവണന്റെ വംശപ്രതാപവും അനന്യമായ ശിവഭക്തിയും ഓര്‍മ്മിപ്പിച്ച് സ്ത്രീവധത്തിലൂടെ പാപം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാതെ രാമനെ എതിരിടാന്‍ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
രാവണയജ്ഞവിഘ്‌നം
രാവണന്‍ തന്റെ ഗുരു ഋഷി ശുക്രനെ സമീപിച്ച വിജയമാര്‍ഗം തേടി. യുദ്ധവിജയത്തിനുതകുന്ന ദിവ്യായുധങ്ങള്‍ ലഭിക്കാനുള്ള യജ്ഞം നടത്താന്‍ ശുക്രന്‍ രാവണനു മന്ത്രോപദേശം നല്‍കി. രാവണന്‍ ലങ്കയുടെ വാതിലുകള്‍ അടച്ച് ഒരു ഗുഹയില്‍ക്കയറി ആഭിചാരക്രിയ ആരംഭിച്ചു.
വിഭീഷണന് ഗുഹയില്‍ നിന്നുള്ള പുക കണ്ട് യജ്ഞം നടക്കുന്ന കാര്യം രാമനെ അറിയിച്ചു. വിഭീഷണന്റെ ഭാര്യ സരമയുടെ നിര്‍ദ്ദേശപ്രകാരം വാനരന്മാര്‍ ഹനുമാന്റെയും അംഗദന്റെയും നേതൃത്വത്തില്‍ ആ ഗുഹയില്‍ കയറി രാവണന്റെ ഭാര്യ മണ്ഡോദരിയെപ്പോലും ഉപദ്രവിച്ച് രാവണന്റെ യജ്ഞവിഘ്‌നം വരുത്തി. ക്രോധമടങ്ങിയ രാവണന്‍ നേരിട്ട് യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി. എന്നാല്‍ രാമന്റെ അമ്പുകള്‍ കൊണ്ട് ദേഹമാകെ പരിക്കേറ്റ്, പരാജയഭീതനായി കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
രാവണനും മണ്ഡോദരിയും
രാവണന്‍ ഭാര്യ മണ്ഡോദരിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, അവരുടെ ദുഃഖം അജ്ഞാനവും ആസക്തിയും കൊണ്ടാണെന്ന് വിശദീകരിച്ചു. ”ജനിച്ചാല്‍ മരണം അനിവാര്യമാണ്. എല്ലാം ദൈവാധീനമാണ്. വിധിഹിതം എല്ലാവരും അനുഭവിക്കണം.” രാമന്റെ അമ്പുകളാല്‍ മോക്ഷം നേടാനാണ് തനിക്കു യോഗമെങ്കില്‍ മണ്ഡോദരിയോട് സീതയെ കൊല്ലാനും പിന്നെ തന്റെ സംസ്‌കാരാഗ്‌നിയില്‍ ചാടി മോക്ഷം നേടാനും നിര്‍ദ്ദേശിച്ചു. രാമനെ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ മണ്ഡോദരി, രാവണനോട് സീതയെ തിരികെ നല്‍കി, രാജ്യം വിഭീഷണന് കൊടുക്കാന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടു. രാവണന്‍ അതു നിരസിച്ച്, യുദ്ധം ചെയ്ത് വിജയം നേടുകയോ അല്ലെങ്കില്‍ രാമബാണമേറ്റ് വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോവുകയോ ചെയ്യുന്നതാണ് തനിക്ക് അഭിമാനകരം എന്ന് നിശ്ചയിച്ചു.
ജന്മഭൂമി ഓണ്‍ലൈന്‍