വനവാസം സ്വീകരിച്ച ശ്രീരാമനെ പിന്തിരിപ്പിക്കാന് അയോധ്യയിലെ ജനങ്ങള്ക്കും ലക്ഷ്മണനും കഴിഞ്ഞില്ല. ‘ഞാന് കൂടെയുണ്ടാകും’ എന്ന് സീത ഉറച്ചുപറഞ്ഞു. ഭര്ത്താവിന്റെ സുഖത്തിലും ദുഃഖത്തിലും പങ്കാളിയാകുക എന്നതായിരുന്നു അവളുടെ തീരുമാനം. ലക്ഷ്മണനും വനവാസത്തില് ഒപ്പമുണ്ടാകുമെന്ന് അറിയിച്ചു. രാജവസ്ത്രങ്ങള് ഉപേക്ഷിച്ച് വല്ക്കലം ധരിച്ച ആ മൂന്ന് മഹാത്മാക്കള് അയോധ്യ വിട്ടിറങ്ങിയപ്പോള് നഗരം മുഴുവന് കണ്ണീരിലായിരുന്നു.ദശരഥ മഹാരാജാവിന് ആ കാഴ്ച സഹിക്കാനായില്ല. സുമന്ത്രന് രഥമോടിച്ചെങ്കിലും പ്രജകള് രഥത്തിന് പിന്നില് ഓടിക്കൊണ്ടേയിരുന്നു. രാജാവിനെപ്പോലെ ജീവിക്കാമായിരുന്നവര് ഒരു പരാതിപോലും പറയാതെ കാട്ടിലേക്കു നടന്നുപോകുന്നത് കണ്ടപ്പോള് ധര്മ്മം വാക്കുകളില് അല്ല, ജീവിതത്തിലാണ് തെളിയേണ്ടതെന്ന് അയോധ്യയ്ക്ക് മനസ്സിലായി.
ജീവിതത്തില് ചില യാത്രകള് നാം ആഗ്രഹിച്ചിട്ടല്ല ആരംഭിക്കുന്നത്. എന്നാല് അവയാണ് പലപ്പോഴും നമ്മുടെ വ്യക്തിത്വത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. വനവാസം രാമന്റെ ജീവിതത്തിലെ ദുരന്തമായിരുന്നില്ല; ലോകത്തിന് ധര്മ്മത്തിന്റെ യഥാര്ത്ഥ മുഖം കാണിച്ച യാത്രയുടെ തുടക്കമായിരുന്നു.
രാമസ്പര്ശം: കടമയുടെ വഴിയില് കൂടെ നടക്കുന്നവരാണ് യഥാര്ഥ ബന്ധുക്കള്.
ജന്മഭൂമി ഓണ്ലൈന്