ബഗ്ദാദ്: മൊസൂളിലെ ഗ്രാന്ഡ് അല് നൂറി മസ്ജിദ് നിര്മ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് ക്രിസ്ത്യന് പള്ളിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങള്ക്ക് മുകളിലാണെന്ന് കണ്ടെത്തി . മസ്ജിദിന്റെ പുനര്നിര്മ്മാണ പ്രവര്ത്തനങ്ങള്ക്കിടെ കുര്ബാന ഹാളിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങള് കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു.
ഔവര് ലേഡി ഓഫ് ദി ഹവര് ചര്ച്ചിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങള്ക്ക് മുകളിലാണ് മസ്ജിദ് നിര്മ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് .ചരിഞ്ഞ മിനാരത്തിന് ഇത് പ്രശസ്തമായിരുന്ന പള്ളി 2017 ലെ മൊസൂള് യുദ്ധത്തില് തകര്ക്കപ്പെട്ടു.
12ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലാണ് പള്ളി ആദ്യമായി പണിതത്, വര്ഷങ്ങളായി നിരവധി നവീകരണങ്ങള്ക്ക് വിധേയമായെങ്കിലും. 2017 ലെ മൊസൂള് യുദ്ധത്തില് മിനാരത്തോടൊപ്പം നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ 850 വര്ഷത്തെ ചരിത്രത്തില് മസ്ജിദ് വിവിധ ശത്രുതാപരമായ അധിനിവേശ ശക്തികളെ അതിജീവിച്ചു
ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റേറ്റിന്റെ (ഐഎസ്) നേതാവ് അബൂബക്കര് അല്ബാഗ്ദാദി 2014 ജൂണ് 29 ന് ഖിലാഫത്ത് പ്രഖ്യാപിച്ചത് ഇവിടെ വെച്ചാണ് .മൊസൂള് തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തില് ഇറാഖ് സേന മസ്ജിദിനു തൊട്ടടുത്തെത്തിയതിനു പിന്നാലെയാണു ഐ എസ് ഭീകരര് ഇതു തകര്ത്തത്.ഖിലാഫത്ത്’ സ്വയം പ്രഖ്യാപിക്കാന് ഉപയോഗിച്ചതിനാല് ഈ പള്ളിക്ക് ഒരു പ്രതീകാത്മക പ്രാധാന്യം നല്കിയിരുന്നു.ഇറാഖിലും സിറിയയിലും തങ്ങളുടെ തീവ്രവാദികള് ആക്രമണം നടത്തുമ്പോള് മിനാരത്തില് കടകഘന്റെ കരിങ്കൊടി പറന്നുകൊണ്ടിരുന്നു, മിനാരത്തില് നിന്ന് തങ്ങളുടെ പതാക താഴ്ത്താന് അനുവദിക്കില്ലെന്നായിരുന്നു ഐ എസ് അവകാശവാദം. മസ്ജിദ് തകര്ത്തിനെ് ‘തോല്വിയുടെ പ്രഖ്യാപനം’ എന്നാണ് ഇറാഖ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ‘അമേരിക്കയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യസേനയുടെ വിമാനം ബോംബാക്രമണം നടത്തിയെന്നായുന്നു ഐഎസ് ആരോപിണം.
ഖനനത്തിനിടെ, മസ്ജിദിന് താഴെയായി പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു പ്രാര്ത്ഥനാ ഹാളിന്റെ അടിത്തറ തൊഴിലാളികള് കണ്ടെത്തി. നൂറ്റാണ്ടുകള്ക്ക് മുമ്പ് നിര്മ്മിച്ചതാണ്. ഈ ക്രിസ്ത്യന് പള്ളി . ‘പഴയ പ്രാര്ത്ഥനാ ഹാളിന്റെ അടിത്തറ 1940കളില് നിര്മ്മിച്ച പ്രാര്ത്ഥനാ ഹാളിനേക്കാള് വിശാലമാണ്,
2018 ഏപ്രില് 23ന്, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (യുഎഇ) പള്ളി പുനര്നിര്മ്മിക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു.യുനെസ്കോ, ഇറാഖിന്റെ സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം, സാംസ്കാരിക സ്വത്തുക്കളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും പുനരുദ്ധാരണത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള ഇന്റര്നാഷണല് സെന്റര് ഫോര് സ്റ്റഡി ഓഫ് ദി പ്രിസര്വേഷന് ആന്ഡ് റിസ്റ്റോറേഷന് എന്നിവയുടെ സംയുക്ത സഹകരണത്തോടെ പുനര്നിര്മ്മാണ പദ്ധതിക്ക് 50.4 ദശലക്ഷം യുഎസ് ഡോളര് യുഎഇ നല്കും. ഐസിസിന്റെ ഇരകളുടെ സ്മാരകമായി ചാഞ്ഞുകിടക്കുന്ന മിനാരത്തിന്റെ ചതുരാകൃതിയിലുള്ള അടിത്തറ സംരക്ഷിക്കുകയും മൊസൂള് സ്കൈലൈനില് ദൃശ്യമാകുന്ന പകര്പ്പ് നിര്മ്മിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് പദ്ധതി. 2018 ഡിസംബര് 17ന് പുനര്നിര്മ്മാണത്തിന് തറക്കല്ലിട്ടു. നിര്മ്മാണം 2023ല് അവസാനിക്കും. പള്ളിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങള് കണ്ടെത്തിയതോടെ ക്രിസ്ത്യന് വിശ്വാസികളും ഇവിടേയ്ക്ക് എത്തി തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
