പഴയ കാലത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഇപ്പോള് എല്ലാ വീടുകളിലും പൂജാമുറി സ്ഥാപിക്കുന്നത് പതിവായിരിക്കുന്നു. എന്നാല് അതെവിടെയാവണം? അതിന് എന്തൊക്കെ പ്രത്യേകതകള് വേണം? എന്നതിനെ കുറിച്ച് പൊതു ധാരണ വളരെ കുറവാണ്. പ്ലാനില് ഒഴിഞ്ഞു കിട്ടുന്ന ഇടത്തോ മുകളിലെ ശുചി മുറിയുടെ അടി ഭാഗത്തോ കോണി ചുവട്ടിലോ ഉള്ക്കൊള്ളിക്കുന്നതായിട്ടാണ് സാധാരണ കണ്ടു വരുന്നത്. ആ രീതി ശരിയല്ല.
ഗൃഹരൂപകല്പനയിലെ കേരളീയപ്രതീകമായ നാലുകെട്ട് നിര്മ്മാണരീതിയില് രണ്ടാം നില ഉയര്ത്തി പണിയാത്ത വടക്കിനിയിലോ, കിഴക്കിനിയിലോ ആകണം പരദേവതയെ ഭജിക്കേണ്ടത് എന്നാണ് പൂജാസ്ഥാനത്തിന്റ നിര്ണയം. അതായത് പൂജാമുറിക്ക് ഗൃഹത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കു ഭാഗത്തിലാണ് ഉത്തമമായി സ്ഥാനം കാണേണ്ടത്.
അതു പോലെ തന്നെ പ്രാധാന്യമേറിയ തെക്കു പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തു നിരൃതി പദവും പൂജാമുറിക്ക് സ്വീകരിയ്ക്കാവുന്നതാണ്. വടക്കുകിഴക്ക് വശത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദര്ശനമായും തെക്കു പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തു കിഴക്കോട്ട് ദര്ശനമായും സ്ഥാനം നിശ്ചയിക്കണം. അതായത് പൂജാമുറിയില് പടങ്ങളും വിഗ്രഹങ്ങളും മൂര്ത്തികളും കിഴക്ക് അല്ലെങ്കില് പടിഞ്ഞാറു ദിക്കിലേക്ക് അഭിമുഖമായാണ് സ്ഥാപിക്കേണ്ടത്. ദേവസങ്കല്പങ്ങള് ഗൃഹത്തിനെ നോക്കിയിരിക്കുന്ന രീതിയില് വേണം പൂജാമുറിക്ക് സ്ഥാനം നിശ്ചയിക്കാന്.
കൂടാതെ ഗൃഹങ്ങളുടെ ബ്രഹ്മസ്ഥാനത്തും മധ്യസൂത്രങ്ങളിലും പൂജാമുറി സ്ഥാപിക്കാവുന്നതാണ്. നാലുകെട്ടുകളുടെ ബ്രഹ്മസ്ഥാനമായ നടുമുറ്റത്തില് പരദേവതകളുടെ സങ്കല്പ്പം വഹിച്ചു കൊണ്ട് പ്രതിഷ്ഠകള് ചെയ്യാറുണ്ട്.
ഗൃഹാന്തര്ഭാഗങ്ങളില്
പൂജാമുറിസ്ഥാപിക്കുമ്പോള് ശുദ്ധവൃത്തികള് പാലിക്കാന് ശ്രദ്ധിക്കണം. അതു കൊണ്ട് തന്നെ ഭോജനമുറിയുടെയും അടുക്കളയുടെയും ബാത്റൂമിന്റെയും അതിസാമീപ്യം ഉചിതമല്ലാതാകുന്നു.
പൂജാ മുറിയില് വിളക്കുമാത്രം കൊളുത്തിവെച്ച് ജപ-ധ്യാനാദികള്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം നല്കുന്നതെങ്കില് സ്വസ്ഥമായ മുകള്നിലയിലും പൂജാമുറിയെ കല്പിക്കാവുന്നതാണ്. എന്നാല് പൂജയോ ഹോമങ്ങളോ നടത്തുന്നവരെങ്കില് പൂജാമുറി താഴത്തെ നിലയില് തന്നെ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതാണ്. ഭൂസ്പര്ശം ഉള്ളിടത്ത് പൂജ ചെയ്യുന്നതാണ് കൂടുതല് കാമ്യം.
പൂജാമുറിക്ക് ആവശ്യമനുസരിച്ചു വലുപ്പം സ്വീകരിക്കാം. എങ്കിലും പൊതുവെ കിഴക്കോട്ടു മുഖമായവയ്ക്ക് പഞ്ചയോനി അളവുകളും പടിഞ്ഞാറു മുഖമായവക്ക് ഏകയോനി അളവുകളും സ്വീകരിക്കുന്നത് ഉചിതമാണ്. വാതില് പാളികള് ഇരട്ടയിലും അലങ്കാരയുക്തങ്ങളും ആകണം. തറ ഉയരം ഒരേ നിരപ്പിലോ അല്പം ഉയര്ന്നോ ആകാം.’ദേവാനാം ന സ്വപേദുപരി’ എന്ന പ്രമാണത്താല് നേരെ മുകളില് കിടപ്പ് വരാത്ത വിധമുള്ള ക്രമീകരണവും ഉചിതം തന്നെ.
പരദേവതാസങ്കല്പമുള്ളവരും നിത്യവും പൂജ ചെയ്യുന്നവരും ഒഴിച്ചുള്ള സാധാരണക്കാര് പൂജാമുറികളില് ദേവതാ ബിംബങ്ങളും ഫോട്ടോയും സ്ഥാപിക്കുമ്പോള് രൗദ്രഭാവ സങ്കല്പ്പങ്ങളും വലിയ ശിലാ,ലോഹ നിര്മിതങ്ങളായ മൂര്ത്തികളും ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. നിവേദ്യം അര്പ്പിക്കുക എന്നുള്ളതും ആവശ്യമില്ല.
പൂജാമുറി അല്ലാതെ ചുവരിനോട് ചേര്ത്ത് സ്ഥാപിക്കുന്ന വിധം വിളക്ക് വയ്ക്കുന്നതിനും പ്രാര്ത്ഥിക്കുന്നതിനുമായി പൂജാ സ്ഥാനങ്ങള് നിര്മിക്കുന്നത് പതിവാണ്. ഇതാണ് സാധാരണ ഗൃഹങ്ങളില് കൂടുതല് അഭികാമ്യം. ഇതും പടിഞ്ഞാറെ ചുവരില് കിഴക്ക് ദര്ശനമായും കിഴക്ക് ചുവരില് പടിഞ്ഞാറു ദര്ശനമായും വേണം സ്ഥാപിക്കാന്.
ഗൃഹങ്ങള്ക്ക് പുറത്ത് കുടുംബ ക്ഷേത്രം നിര്മിക്കുന്നുവെങ്കില് ശിവ, തദ്സംബന്ധ ദേവന്മാര്ക്കും, നവഗ്രഹങ്ങള്ക്കും ഈശാന കോണിലും , വിഷ്ണു തദ്സംബന്ധ ദേവന്മാര്ക്ക് കിഴക്കും, പടിഞ്ഞാറും, ഗണപതി, ശാസ്താവ്, അയ്യപ്പന്, കാളി, നാഗസങ്കല്പ്പങ്ങള്ക്ക് നിരൃതി കോണിലും, ദുര്ഗാദേവി സങ്കല്പ്പങ്ങള്ക്ക് വായുകോണിലും സുബ്രഹ്മണ്യന് വടക്കുദിക്കിലും ആലയത്തിനു സ്ഥാനം കല്പിക്കാം.
ഡോ. രാധാകൃഷ്ണന് ശിവന്
