ന്യൂദല്‍ഹി: തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം അവസാനിപ്പിച്ചേക്കുമെന്ന് കരുതിയ ഒരു വന്‍പരാജയത്തില്‍ നിന്നും താന്‍ എങ്ങിനെയാണ് വിജയത്തിന്റെ മന്ത്രം കണ്ടെത്തിയതെന്ന് വിവരിച്ച് ഇന്ത്യുടെ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് അജിത് ഡോവല്‍.
ചൈനാ അതിർത്തിക്കടുത്തുള്ള ഒരു ദൗത്യം പാളിയപ്പോൾ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് (NSA) അജിത് ഡോവലിന്റെ പ്രായം ഇരുപതുകള്‍ മാത്രം. രഹസ്യാന്വേഷണ മേഖലയിൽ പുതുമുഖമായിരുന്നു അദ്ദേഹം അന്ന്. ആ സംഭവം തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന് ഡോവൽ ഭയന്നിരുന്നു. എന്നാൽ, അതിനുപകരം, അന്നുമുതൽ തന്നോടൊപ്പം നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു ജീവിതപാഠമാണ് ആ സംഭവം അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയത്. പൊതുവെ അധികം സംസാരിക്കാത്ത സ്വഭാവക്കാരനായ അദ്ദേഹം, ശനിയാഴ്ച ഐഐടി റൂർക്കി ബിരുദദാന ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കവെ ആ സാഹസിക ദൗത്യത്തെക്കുറിച്ച് അനുസ്മരിച്ചു.
ആ സമയത്ത് സിക്കിമിൽ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിന്റെ ചുമതലയിലായിരുന്നു താനെന്ന് ഡോവൽ പറഞ്ഞു. അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ നിരീക്ഷണം നടത്തുക, ചൈനയുടെ പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമിയുടെ (PLA) നീക്കങ്ങളെയും പ്രവർത്തനങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ.
സിക്കിമിലെ ദൗത്യത്തെക്കുറിച്ച് അജിത് ഡോവൽ അനുസ്മരിക്കുന്നു
“എനിക്ക് അന്ന് ഇരുപതുകളുടെ പ്രായം; സിക്കിമിൽ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിന്റെ ചുമതലയിലായിരുന്നു ഞാൻ. അക്കാലത്ത് സിക്കിം ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നില്ല. അത് ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. ആ ലയന പ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു ഞാനും,” ഡോവൽ പറഞ്ഞു.
നാംഗ്യാൽ രാജവംശത്തിലെ ‘ചോഗ്യാൽ’മാർ മൂന്ന് നൂറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം ഭരിച്ചിരുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര രാജ്യമായിരുന്നു സിക്കിം. ഇന്ത്യയ്‌ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതിനുശേഷം, 1950-ൽ ഒപ്പുവെച്ച കരാറിലൂടെ സിക്കിം ഇന്ത്യയുടെ സംരക്ഷണയിലുള്ള ഒരു പ്രദേശമായി (protectorate) മാറി. ആഭ്യന്തര ഭരണം തുടരാൻ അനുവദിച്ചുകൊണ്ട് തന്നെ, പ്രതിരോധത്തിന്റെയും വിദേശകാര്യങ്ങളുടെയും നിയന്ത്രണം ഇന്ത്യയ്‌ക്ക് നൽകുന്നതായിരുന്നു ആ കരാർ.
1975-ൽ സിക്കിം ഔദ്യോഗികമായി ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായി; എന്നാൽ ആ ലയന പ്രക്രിയ ഇന്നും പല രഹസ്യങ്ങൾക്കും നടുവിലാണ്. ആ ലയനത്തിന് പിന്നിൽ രണ്ട് വർഷത്തിലേറെ നീണ്ടുനിന്ന ‘റോ’ (RAW)-യുടെ അതീവ രഹസ്യമായ ഒരു ദൗത്യമുണ്ടായിരുന്നു.
ഈ ലയന കാലയളവിലാണ് ഡോവൽ ഹിമാലയൻ സംസ്ഥാനമായ സിക്കിമിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെട്ടത്. അത്തരമൊരു ദൗത്യത്തിനിടെ, വിവരശേഖരണത്തിനായി അതിർത്തിക്കടുത്തേക്ക് ഒരു സംഘത്തെ അയച്ച കാര്യം ഡോവൽ അനുസ്മരിച്ചു. എട്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അവർ തിരിച്ചെത്തുമെന്നായിരുന്നു പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ, 15 ദിവസങ്ങൾ പിന്നിട്ടിട്ടും ആ സംഘത്തിൽ നിന്ന് യാതൊരു വിവരവും ലഭിച്ചില്ല.
“എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതീവ ആശങ്കയുണ്ടാക്കിയ കാര്യമായിരുന്നു അത്; ഔദ്യോഗികമായി മാത്രമല്ല, ഒരു മനുഷ്യനെന്ന നിലയിലും. അവർ ജീവനോടെയുണ്ടോ അതോ മരിച്ചോ, അവർക്ക് എന്ത് സംഭവിച്ചു എന്നൊന്നും ഞങ്ങൾക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നു,” ഡോവൽ പറഞ്ഞു. മഞ്ഞുവീഴ്ചയോ (avalanche) മറ്റ് പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളോ ഉണ്ടായതായി യാതൊരു റിപ്പോർട്ടും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
അധികം വൈകാതെ ആസ്ഥാനത്തുനിന്ന് തനിക്ക് ഒരു ഫോൺ കോൾ ലഭിച്ചതായി ഡോവൽ ഓർക്കുന്നു. “എന്റെ മേധാവി ചോദിച്ചു, ‘നിങ്ങൾ കുറച്ചുപേരെ അങ്ങോട്ട് (അതിർത്തി കടന്ന്) അയച്ചിരുന്നോ?'” “എനിക്കറിയില്ല, അവർ വരുന്നുണ്ടാകണം,” ദോവൽ പറഞ്ഞു. തന്റെ സംഘം ചൈനീസ് സൈന്യത്തിന്റെ പിടിയിലായെന്ന വിവരം ലഭിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആശങ്കകൾ യാഥാർത്ഥ്യമായി. അവരെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
എങ്കിലും, ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ചൈന ആ ഇന്ത്യൻ ഏജന്റുമാരെ വിട്ടയച്ചു. “ഒരുപക്ഷേ എന്തെങ്കിലും ധാരണയുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ടാകാം” എന്ന് ദോവൽ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. “അവർ തിരികെ വന്നത് തീർത്തും തകർന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്നു,” ഡോവല്‍ ഓർമ്മിച്ചു.
ഇരുപതുകളിൽ മാത്രം പ്രായമുണ്ടായിരുന്ന ദോവലിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ആ സംഭവം അതീവ ദുഷ്കരവും മാനസിക സമ്മർദ്ദം നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു. ഒരു അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചു; തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം അവസാനിച്ചുവെന്ന് ദോവൽ കരുതി.
“എന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം അവസാനിച്ചുവെന്ന് എനിക്കറിയാമായിരുന്നു. പുതിയൊരു കരിയർ തുടങ്ങേണ്ടിവരുമെന്ന് ഞാൻ കരുതി. ആ സംഭവത്തെ വളരെ ‘അൺപ്രൊഫഷണൽ’ (ഔദ്യോഗിക മര്യാദകൾക്ക് നിരക്കാത്തത്) ആയ ഒന്നായാണ് ഞാൻ കണ്ടത്,” അദ്ദേഹം ഓർമ്മിച്ചു.
എങ്കിലും, ഒടുവിൽ ദോവലിന് ക്ലീൻ ചിറ്റ് ലഭിച്ചു. എന്തുകൊണ്ട്? കാരണം, ആസ്ഥാനത്തുനിന്ന് തന്റെ സംഘത്തിന് നൽകിയ ഭൂപടങ്ങളിലും രേഖാചിത്രങ്ങളിലും പിശകുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് അന്വേഷണ സംഘം കണ്ടെത്തി. “എന്റെ ഭാഗത്ത് തെറ്റില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി. ഒരുപക്ഷേ, ഞാൻ എല്ലാം ശരിയായാണ് ചെയ്തത്,” ദോവൽ പറഞ്ഞു.
തനിക്ക് ഉത്തരവാദിത്തമില്ലെന്ന് തെളിഞ്ഞെങ്കിലും, ആ അനുഭവം അദ്ദേഹത്തെ വല്ലാതെ ഉലയ്‌ക്കുകയും അഗാധമായ വിഷമത്തിലാഴ്‌ത്തുകയും ചെയ്തു. “ഞാൻ വളരെ ദുഃഖിതനായിരുന്നു. ജീവിതത്തിൽ വലിയ മാനസിക വിഷമം തോന്നുന്ന ഘട്ടങ്ങളിലൊന്നാണിത്,” ദോവൽ ഓർമ്മിച്ചു. എങ്കിലും, ഇന്റലിജൻസ് ബ്യൂറോയിൽ തനിക്കൊപ്പം ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഒരു ടിബറ്റൻ ഷെർപ്പ നൽകിയ അപ്രതീക്ഷിതമായ ഒരു ഉപദേശം ആ സാഹചര്യത്തെ നേരിടാൻ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു.
“ഇതെല്ലാം ഭൂപടം വായിക്കുന്നതിലെ (map-reading) കാര്യമാണ്. ചിലർക്ക് അത് ശരിയായി ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നു; മറ്റു ചിലർക്ക് തെറ്റുപറ്റുന്നു,” ഷെർപ്പ പറഞ്ഞതായി ദോവൽ ഉദ്ധരിച്ചു. പേര് വെളിപ്പെടുത്തിയില്ലെങ്കിലും, മഞ്ഞുമൂടിയ പർവതനിരകളിലൂടെ വർഷങ്ങളോളം സഞ്ചരിച്ച പരിചയസമ്പന്നനായിരുന്നു ആ ഷെർപ്പയെന്ന് ദോവൽ പറഞ്ഞു.
തുടർന്ന്, ആ ഷെർപ്പ അദ്ദേഹത്തിന് പറഞ്ഞുകൊടുത്ത’മൂന്ന് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശ തത്വങ്ങൾ’ ദോവൽ വിശദീകരിച്ചു: “ഒന്നാമതായി, നിങ്ങൾ എവിടെയാണെന്ന് അറിയുക. രണ്ടാമതായി, എവിടേക്കാണ് പോകേണ്ടതെന്ന് അറിയുക. മൂന്നാമതായി, അവിടെയെത്താനുള്ള വഴി അറിയുക,” ദോവൽ ഓർമ്മിച്ചു.
ദോവലിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ആ ഉപദേശം ജീവിതത്തെത്തന്നെ ശരിയായി നോക്കിക്കാണാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമായി മാറി. അതിനുശേഷം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖരും മികച്ച നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിച്ചവരുമായ ചാരന്മാരിൽ ഒരാളായി ദോവൽ വളർന്നു. 2014 മുതൽ ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് (NSA) എന്ന നിലയിൽ, 2016-ലെ പാകിസ്ഥാനിലെ സർജിക്കൽ സ്‌ട്രൈക്കുകൾ, 2019-ലെ ബാലാക്കോട്ട് വ്യോമാക്രമണം, 2025-ലെ ‘ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ’ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള സുപ്രധാന ദേശീയ സുരക്ഷാ ദൗത്യങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം മുൻനിരയിലുണ്ടായിരുന്നു.
