ന്യൂഡൽഹി: ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവന. അതിന്റെ പേരിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ വിവാദം. ഒടുവിൽ അതേ പ്രസ്താവനയുടെ പേരിൽ FIR. ഹൽദ്വാനിയിലെ ‘ശുദ്ധീകരണ’ വിവാദത്തിൽ കോൺഗ്രസ് നേതാവ് രാഹുൽ ഗാന്ധിക്ക് സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നത് അത്തരമൊരു രാഷ്ട്രീയ ബൂമറാങ്ങാണ്.
കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷൻ മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ പങ്കെടുത്ത റാലിക്ക് പിന്നാലെ ഹൽദ്വാനിയിലെ രാംലീല മൈതാനത്ത് നടന്ന ശുദ്ധീകരണ ചടങ്ങിനെ ‘തൊട്ടുകൂടായ്മ’യായി വിശേഷിപ്പിച്ച രാഹുൽ ഗാന്ധിക്കെതിരെ പട്ടികജാതി വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട അമിത് കുമാർ നൽകിയ പരാതിയിലാണ് പോലീസ് FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിലെ 196, 299 വകുപ്പുകൾക്കൊപ്പം പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ അതിക്രമനിരോധന നിയമത്തിലെ വകുപ്പുകളും കേസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അന്വേഷണം തുടരുകയാണ്.
ഇതോടെ ഹൽദ്വാനി സംഭവം കോൺഗ്രസും ബിജെപിയും തമ്മിലുള്ള പതിവ് രാഷ്ട്രീയ വാക്പോരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ തലത്തിലേക്ക് കടന്നു. പ്രത്യേകിച്ച്, ദളിത് സമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ നിയമനടപടി ആവശ്യപ്പെട്ട രാഹുൽ ഗാന്ധിക്കെതിരെ തന്നെ ഒരു എസ്.സി. വിഭാഗക്കാരൻ നിയമത്തിന്റെ സംരക്ഷണം തേടിയതാണ് സംഭവത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ വൈരുധ്യം.
ഖാർഗെയുടെ പ്രസംഗത്തിന് പിന്നാലെ എന്താണ് സംഭവിച്ചത്?
ഓഗസ്റ്റ് 8നാണ് മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ ഹൽദ്വാനിയിലെ രാംലീല മൈതാനത്ത് കോൺഗ്രസ് റാലിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തത്. രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം അതേ വേദിയിൽ ‘ശുദ്ധീകരണ ഹവൻ’ നടത്തിയതാണ് വിവാദമായത്.
ഖാർഗെ പട്ടികജാതി വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട നേതാവായതിനാലാണ് വേദി ശുദ്ധീകരിച്ചതെന്നായിരുന്നു കോൺഗ്രസിന്റെ ആരോപണം. സംഭവം തൊട്ടുകൂടായ്മയുടെ ഉദാഹരണമാണെന്നും ദളിതരെ അപമാനിക്കുന്ന മനോഭാവത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണെന്നും കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ ആരോപിച്ചു.
ഓഗസ്റ്റ് 29ന് രാഹുൽ ഗാന്ധി ഈ വിഷയം ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി. ഹൽദ്വാനിയിൽ നടന്നത് ‘തൊട്ടുകൂടായ്മ’യാണെന്നും ഭരണഘടന വിരുദ്ധമായ നടപടിയാണെന്നും ആരോപിച്ച അദ്ദേഹം പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയോട് സംഭവത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടവർക്കെതിരെ എസ്.സി./എസ്.ടി. നിയമപ്രകാരം FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ബിജെപി-ആർഎസ്എസ് മനോഭാവത്തിന്റെ ഉദാഹരണമായാണ് അദ്ദേഹം സംഭവത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത്.
പക്ഷേ, അതിന് പിന്നാലെ കഥയുടെ ദിശ മാറി.
പരാതിക്കാരൻ തന്നെ വാൽമീകി സമുദായാംഗം
രാഹുൽ ഗാന്ധിക്കെതിരെ പരാതി നൽകിയ 26കാരനായ അമിത് കുമാർ വാൽമീകി സമുദായാംഗവും പട്ടികജാതി വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടയാളുമാണ് ഹൽദ്വാനിയിലെ ജവഹർ നഗർ കോളനിയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മേൽവിലാസം. ‘ശ്രീ റാം സേന ധർമ്മാർത്ഥ് സേവാ ന്യാസ്’ എന്ന സംഘടനയുമായി അദ്ദേഹം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അമിത് കുമാറിന്റെ പരാതിയിലെ കേന്ദ്രവാദം ഇതാണ്: രാംലീല മൈതാനത്ത് നടന്ന ശുദ്ധീകരണവും ഹവനും ഖാർഗെയുടെ ജാതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതല്ല. റാലിക്ക് ശേഷം മൈതാനത്ത് മാലിന്യം അവശേഷിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് സ്ഥലം വൃത്തിയാക്കുകയും തുടർന്ന് മതചടങ്ങ് നടത്തുകയുമായിരുന്നു.
ചടങ്ങിൽ പട്ടികജാതി വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവരും പങ്കെടുത്തിരുന്നുവെന്നും അതിനാൽ, ഒരു മതചടങ്ങിനെ ‘തൊട്ടുകൂടായ്മ’യായി ചിത്രീകരിക്കുകയും അതിൽ പങ്കെടുത്ത വാൽമീകി സമൂഹാംഗങ്ങളെ പരോക്ഷമായി ജാതീയമായി അധിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് പരാതിയിലെ ആരോപണം.
ഇവിടെയാണ് കേസിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും നിയമപരവുമായ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം ഉയരുന്നത്.
ദളിതർക്കെതിരായ അപമാനമാണെന്ന് ആരോപിച്ച് രാഹുൽ ഗാന്ധി FIR ആവശ്യപ്പെട്ട സംഭവത്തിൽ, ഒരു ദളിത് തന്നെ ‘തന്റെ സമൂഹത്തെ അപമാനിച്ചു’ എന്നാരോപിച്ച് രാഹുൽ ഗാന്ധിക്കെതിരെ FIR ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
‘ശുദ്ധീകരണം’ എന്തിനായിരുന്നു?
ശ്രീ റാം സേന ധർമ്മാർത്ഥ് സേവാ ന്യാസ് ഭാരവാഹികൾ ചടങ്ങിന് ജാതിയുമായി ബന്ധമില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. റാലിക്കുശേഷം മൈതാനത്ത് മാലിന്യം അവശേഷിച്ചിരുന്നുവെന്നും സ്ഥലം വൃത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഹവൻ നടത്തിയതാണെന്നുമാണ് അവരുടെ വിശദീകരണം. ബിജെപിക്കും സർക്കാരിനും ചടങ്ങുമായി ബന്ധമില്ലെന്നും അവർ പറയുന്നു.
കേന്ദ്രമന്ത്രി അജയ് ടംതയും ബിജെപിക്ക് ചടങ്ങുമായി ബന്ധമില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. രാംലീല മൈതാനത്ത് വിവിധ മതചടങ്ങുകൾ പതിവായി നടക്കാറുണ്ടെന്നും രാഷ്ട്രീയ റാലികൾക്ക് ശേഷം ശുചീകരണം നടത്താറുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഉത്തരാഖണ്ഡ് മുഖ്യമന്ത്രി പുഷ്കർ സിങ് ധാമിയും ഇതേ വാദം ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കോൺഗ്രസിന്റെ വാദം മറിച്ചാണ്. ഖാർഗെ എന്ന ദളിത് നേതാവ് പ്രസംഗിച്ച വേദി പിന്നീട് ശുദ്ധീകരിച്ചതിൽ തന്നെ ജാതീയ വിവേചനത്തിന്റെ സന്ദേശമുണ്ടെന്നാണ് കോൺഗ്രസ് പറയുന്നത്. കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൾ സംഭവത്തെ ഭരണഘടനാപരമായ സമത്വത്തിന്റെ പ്രശ്നമായാണ് ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നത്.
രാഹുലിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രം തിരിച്ചടിച്ചോ?
ഹൽദ്വാനി വിഷയത്തിൽ രാഹുൽ ഗാന്ധി സ്വീകരിച്ച തന്ത്രം വ്യക്തമായിരുന്നു. ദളിത് പ്രശ്നത്തെ ബിജെപി-ആർഎസ്എസ് വിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രവിഷയമാക്കുക. ഭരണഘടന, തൊട്ടുകൂടായ്മ, ജാതി സെൻസസ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലൂടെ ബിജെപിയെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കുക.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹം സംഭവത്തെ ഒരു പ്രാദേശിക മതചടങ്ങായി കാണാതെ രാജ്യത്തെ ദളിതർ നേരിടുന്ന വിവേചനത്തിന്റെ വലിയ ചിത്രവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു.
പക്ഷേ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഒരു ആരോപണത്തെ ദേശീയ വിഷയമാക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഓരോ വശവും പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും.
‘ദളിതനെ അപമാനിച്ചു’ എന്ന ആരോപണം ഉന്നയിച്ചപ്പോൾ പരാതിക്കാരൻ തന്നെ എസ്.സി. വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടയാളാണെന്ന വസ്തുത മുന്നിലെത്തി. ചടങ്ങിൽ എസ്.സി. വിഭാഗക്കാരും പങ്കെടുത്തുവെന്ന വാദവും ഉയർന്നു. ബിജെപിക്കോ സർക്കാരിനോ ചടങ്ങിൽ നേരിട്ടുള്ള പങ്കില്ലെന്ന വിശദീകരണവും പുറത്തുവന്നു.
അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ, രാഹുൽ ഗാന്ധി ഉയർത്തിയ ആരോപണം തന്നെ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ തിരിച്ചുവന്നിരിക്കുകയാണ്.
നിയമക്കുരുക്ക് രാഷ്ട്രീയത്തേക്കാൾ ഗൗരവമുള്ളത്
രാഷ്ട്രീയമായി FIR-ന്റെ പ്രത്യാഘാതം ഇതിനകം തന്നെ ഉണ്ടായിക്കഴിഞ്ഞു.
ഒരു വശത്ത് കോൺഗ്രസ് ദളിത് അപമാനത്തിന്റെ പേരിൽ നിയമനടപടി ആവശ്യപ്പെടുന്നു. മറുവശത്ത് അതേ വിഷയത്തിൽ ഒരു എസ്.സി. വിഭാഗക്കാരൻ രാഹുൽ ഗാന്ധിക്കെതിരെ നിയമത്തിന്റെ സംരക്ഷണം തേടുന്നു. ഇതോടെ കോൺഗ്രസിന്റെ ദളിത് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയെ ബിജെപി ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള അവസരവും ലഭിച്ചു.
ഇത് വെറും ‘രാഷ്ട്രീയ ബൂമറാങ്ങ്’ മാത്രമല്ല. സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ആയുധം തന്നെ തിരിച്ചെത്തി കുത്തുന്ന അവസ്ഥയാണ്.
രാഹുൽ ഗാന്ധി ആവശ്യപ്പെട്ടത് FIR ആയിരുന്നു. കിട്ടിയതും FIR തന്നെ.
അദ്ദേഹം ഉന്നയിച്ചത് എസ്.സി./എസ്.ടി. നിയമം ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയും അതേ നിയമത്തിലെ വകുപ്പുകൾ ചുമത്തപ്പെട്ടു.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹൽദ്വാനി വിവാദം ഇനി ഒരു വേദി ശുദ്ധീകരിച്ചോ ഇല്ലയോ എന്ന തർക്കത്തിൽ ഒതുങ്ങില്ല. രാഷ്ട്രീയ പ്രസംഗങ്ങളിൽ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുമ്പോൾ വസ്തുതകളുടെ മുഴുവൻ പശ്ചാത്തലവും പരിശോധിക്കേണ്ടതിന്റെ വലിയ പാഠമായും ഇത് മാറുകയാണ്.
‘പലനാൾ കള്ളൻ ഒരുനാൾ പിടിക്കപ്പെടും’ എന്ന രാഷ്ട്രീയ പരിഹാസം ഉയരുന്നതും അതുകൊണ്ടാണ്.
