വൃന്ദാവനത്തിലെ കൃഷ്ണലീലകളില് രാസക്രീഡയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായൊരു ആത്മീയ ഭാവമുണ്ട്. കൃഷ്ണന്റെ വേണുനാദം കേട്ട് ഗോപികമാര് അവിടേക്ക് എത്തുന്ന കഥാസന്ദര്ഭം, സാധാരണമായൊരു സംഗമത്തിന്റെ കഥയായി മാത്രം കാണാനാവില്ല. ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വ്യക്തിപരമായ ചിന്തകളും പരിധികളും മറന്ന് ഒരു ആന്തരിക ആഹ്വാനത്തിലേക്ക് തിരിയുന്ന അനുഭവമായാണ് അതിനെ വായിക്കാനാകുന്നത്.
ഈ കഥാസന്ദര്ഭത്തെ ഇന്നത്തെ ജീവിതവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുമ്പോള് സ്വാതന്ത്ര്യവും സമര്പ്പണവും തമ്മിലുള്ള സൂക്ഷ്മമായ ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തയാണ് ഉയരുന്നത്.
കൃഷ്ണസന്ദേശം
യഥാര്ഥ സ്നേഹം ബന്ധിക്കുന്നതല്ല; ഉള്ളിലെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഉണര്ത്തുന്നതാണ്. സ്നേഹത്തില് ഒരാളെ സ്വന്തമാക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം സ്വാഭാവികമാണ്. എന്നാല് ഒരാളെ സ്വന്തമാക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം അയാളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഇല്ലാതാക്കുമ്പോള് സ്നേഹം പതിയെ അധികാരമായി മാറുന്നു. സമര്പ്പണം എന്നത് സ്വന്തം വ്യക്തിത്വം നഷ്ടപ്പെടുത്തലല്ല. മറിച്ച്, മനസ്സിന്റെ ആഴത്തില് നിന്ന് സ്വമേധയാ ഒരാളിലേക്കോ ഒരു മൂല്യത്തിലേക്കോ ചേര്ന്നുനില്ക്കുന്നതാണ്.
ജീവിതസ്പര്ശം
ഇന്നത്തെ ബന്ധങ്ങളില് സ്നേഹത്തോടൊപ്പം ഉടമസ്ഥതാബോധവും കടന്നുവരാറുണ്ട്.
”നീ എവിടെയാണ്?”
”ആരോടാണ് സംസാരിക്കുന്നത്?”
”എന്നോട് പറഞ്ഞില്ലല്ലോ?”
”എന്റെ ഇഷ്ടം പോലെ നീ ചെയ്യണം.”
ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങള് ചിലപ്പോള് കരുതലിന്റെ രൂപത്തിലായിരിക്കും വരുന്നത്. എന്നാല് അതിരുകടന്നാല് സ്നേഹത്തിന്റെ പേരിലുള്ള നിയന്ത്രണമായി മാറും. ഒരു ബന്ധത്തില് ഒരാള്ക്ക് മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതം മുഴുവന് നിയന്ത്രിക്കാനാകില്ല. ഓരോ മനുഷ്യനും സ്വന്തം ചിന്തകളും സ്വപ്നങ്ങളും തീരുമാനങ്ങളും ഉള്ള വ്യക്തിയാണ്. അതുകൊണ്ട് സ്നേഹിക്കുന്ന ഒരാളെ പിടിച്ചുനിര്ത്തുന്നതിനെക്കാള് അവന്/അവള് സ്വതന്ത്രമായി വളരാന് കഴിയുന്ന ഇടം നല്കുന്നതാണ് വലിയ സ്നേഹം. മാതാപിതാക്കള് മക്കളെ സ്നേഹിക്കുന്നു. എന്നാല് മക്കളുടെ ജീവിതം തങ്ങളുടെ പൂര്ത്തിയാകാത്ത സ്വപ്നങ്ങള്ക്കനുസരിച്ച് മാത്രം രൂപപ്പെടുത്താന് ശ്രമിക്കുമ്പോള് സ്നേഹം ഭാരമാകാം.
ദാമ്പത്യത്തില് പരസ്പരം സ്നേഹിക്കുമ്പോഴും ഓരോരുത്തരുടെയും വ്യക്തിത്വത്തിന് ഇടം നല്കണം.സൗഹൃദത്തിലും അതുതന്നെ. എപ്പോഴും കൂടെയുണ്ടാകണമെന്നില്ല; അകലം ഉണ്ടായാലും വിശ്വാസം നിലനില്ക്കണം. സമര്പ്പണം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു വിരുദ്ധമല്ല. സ്നേഹത്തോടെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ബന്ധമാണ് യഥാര്ഥ സമര്പ്പണം. നമ്മുടെ ജീവിതത്തില് ചില ബന്ധങ്ങള് നമ്മെ ചെറുതാക്കുന്നുണ്ടോ, അതോ കൂടുതല് മനോഹര മനുഷ്യരാക്കി മാറ്റുന്നുണ്ടോ എന്ന് ഇടയ്ക്കൊന്ന് ചിന്തിക്കണം. സ്നേഹം ഒരാളെ നമ്മളിലേക്ക് വലിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നതല്ല. അവരുടെ സ്വന്തം വെളിച്ചത്തില് കൂടുതല് പ്രകാശിക്കാന് സഹായിക്കുന്നതാണ്.
കൃഷ്ണസ്പര്ശം:
സ്നേഹം കൈവശം വയ്ക്കാനുള്ളതല്ല; സ്വതന്ത്രമായി ഹൃദയത്തോട് ചേര്ത്തുനിര്ത്താനുള്ളതാണ്.
















