‘ഉരുക്ക് ചട്ടക്കൂട്’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഭരണസംവിധാനം ബാക്കി വച്ചാണ് 1947-ല്‍ ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ കപ്പല്‍ കയറിയത്. ഇന്ത്യന്‍ സിവില്‍ സര്‍വീസിനെയാണ് ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ ഇപ്രകാരം പരാമര്‍ശിച്ചിരുന്നത്. സാധാരണ ജനങ്ങളെ സേവിക്കുകയെന്നതിലുപരി ഭാരതത്തിന് മേലുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണം നിലനിര്‍ത്തുന്നതിനായാണ് ഒട്ടും വഴക്കമില്ലാത്ത ഈ സംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം, ഈ കൊളോണിയല്‍ ഭരണ നിര്‍വ്വഹണ ഘടനയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഭാരതം നിലനിര്‍ത്തുകയാണുണ്ടായത്. തസ്തികകള്‍ പുനര്‍ നാമകരണം ചെയ്ത് നമ്മുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിച്ചു എന്നത് മാത്രമായിരുന്നു പ്രകടമായ വ്യത്യാസം. പുതിയ പേര് നല്‍കി, ഖാദി ധരിച്ചു, അത് നമ്മുടേതാണെന്ന് സ്വയം പറഞ്ഞു. എന്നാലിത് സംവിധാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്വഭാവത്തെ മാറ്റിയില്ല. തത്ഫലമായി, സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം വര്‍ഷങ്ങളോളം, സര്‍ക്കാര്‍ ഓഫീസുകള്‍ പൊതുജനങ്ങള്‍ക്ക് അപ്രാപ്യമായും അവരില്‍ നിന്നകന്നും ‘സാഹേബ്’ മാരുടെ (ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ) ദയാദാക്ഷിണ്യത്തിലും തുടര്‍ന്നു. സങ്കീര്‍ണ്ണമായ ചുവപ്പ് നാടകള്‍, നീണ്ട ക്യൂകള്‍, സാധാരണ പൗരന്മാരുടെ മേല്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അധികാര പ്രയോഗം എന്നിവ മുഖമുദ്രയായി അവശേഷിച്ചു. ഭാരതം രാഷ്‌ട്രീയമായി സ്വതന്ത്രമായി, പക്ഷേ ഭരണകൂടം ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തില്‍ നിന്ന് പാരമ്പര്യമായി ലഭിച്ച നിയന്ത്രണ ശീലങ്ങളും ഘടനകളും പിന്തുടര്‍ന്നു.
ഒരു പൗരന്‍, പ്രൊഫഷണല്‍, ഭാരത സര്‍ക്കാരിന്റെ പൊതുപരാതി-പെന്‍ഷന്‍ ചുമതലയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ എന്നീ നിലകളില്‍ ഈ സംവിധാനത്തെ അടുത്തറിഞ്ഞ വ്യക്തിയാണ് ഞാന്‍. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം കാര്യമായ മാറ്റമില്ലാതെ തുടര്‍ന്ന ഈ ഉദ്യോഗസ്ഥവൃന്ദത്തെ നവീകരിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞ 12 വര്‍ഷമായി ശ്രമങ്ങള്‍ നടന്നിട്ടുണ്ട്. പ്രധാനമന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റ നരേന്ദ്ര മോദി പുതിയ ആശയങ്ങള്‍ അവതരിപ്പിക്കുകയും പ്രധാന ഭരണ പരിഷ്‌കാരങ്ങള്‍ക്കായി പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാത്ത പക്ഷം അത് പഴയ പടി തുടരുമായിരുന്നു.
2014-ല്‍, ഭാരത സര്‍ക്കാരിന്റെ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം വളരെ മന്ദഗതിയിലുള്ളതും ഉപയോഗിക്കാന്‍ ബുദ്ധിമുട്ടേറിയതുമായിരുന്നു. കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാരിന് നല്‍കുന്ന ഒരു പരാതി പരിഹരിക്കാന്‍ ശരാശരി 157 ദിവസമെടുക്കുമായിരുന്നു, ചില പരാതികളെങ്കിലും പരിഹരിക്കപ്പെട്ടതുമില്ല. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ പ്രധാന ഭരണപരിഷ്‌കാരങ്ങള്‍ക്ക് തുടക്കമിട്ടത്.
1. കാര്യക്ഷമമായ പരാതിപരിഹാരം
വേഗത: പരാതി തീര്‍പ്പാക്കാനുള്ള ശരാശരി സമയം 157 ദിവസത്തില്‍ നിന്ന് 15 ദിവസമായി കുറഞ്ഞു.
ശേഷി: കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന പരാതികളുടെ എണ്ണം പ്രതിവര്‍ഷം 3 ലക്ഷത്തില്‍ നിന്ന് 27 ലക്ഷമായും, ചുമതലയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ എണ്ണം 10,000-ല്‍ നിന്ന് 1 ലക്ഷമായും വര്‍ദ്ധിച്ചു.
സാങ്കേതികവിദ്യ: എഐ പിന്തുണയോടെ സാങ്കേതികവിദ്യാധിഷ്ഠിത സേവനം 22 ഭാഷകളില്‍ ലഭ്യമാക്കി. ‘സമാധാന്‍ ദീദി’ ചാറ്റ്ബോട്ട് വഴിയും ഗ്രാമീണ സേവന കേന്ദ്രങ്ങള്‍ വഴിയും ഗ്രാമീണര്‍ക്ക് സ്വന്തം ഭാഷയില്‍ പരാതി നല്‍കാം.
2. മിഷന്‍ കര്‍മ്മയോഗിയും പരിശീലനവും
‘നിയമാധിഷ്ഠിത’ രീതിയില്‍ നിന്ന് ‘ഉത്തരവാദിത്വ അധിഷ്ഠിത’ രീതിയിലേക്കുള്ള മാറ്റം.
ശഏഛഠ കര്‍മ്മയോഗി: 1.65 കോടിയിലധികം ജീവനക്കാര്‍ക്ക് ഓണ്‍ലൈന്‍ പരിശീലനം നല്‍കുന്നു. ഇത് വാര്‍ഷിക പ്രകടന വിലയിരുത്തലുമായും സ്ഥാനക്കയറ്റവുമായും ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
3.കൊളോണിയല്‍ രീതികള്‍ അവസാനിപ്പിക്കല്‍
അഭിമുഖങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കി: ഗ്രൂപ്പ് സി, നോണ്‍-ഗസറ്റഡ് ഗ്രൂപ്പ് ബി തസ്തികകളിലെ അഴിമതി തടയാന്‍ അഭിമുഖങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കി.
ലാളിത്യം: സ്വയം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തല്‍ നടപ്പിലാക്കി; 1,600-ലധികം കാലഹരണപ്പെട്ട നിയമങ്ങള്‍ റദ്ദാക്കി.
കര്‍ത്തവ്യ മനോഭാവം: മന്ത്രാലയങ്ങളുടെ ആസ്ഥാനം ‘നോര്‍ത്ത് ബ്ലോക്കില്‍’ നിന്ന് ‘കര്‍ത്തവ്യ ഭവനിലേക്ക്’ മാറ്റിയത് ജനങ്ങളെ ഭരിക്കലല്ല, മറിച്ച് സേവനമാണ് പ്രധാനം എന്ന സന്ദേശം നല്‍കുന്നു.
4. സ്ത്രീസൗഹൃദ നയങ്ങളും സുരക്ഷയും
പ്രസവസമയത്ത് കുഞ്ഞിനെ നഷ്ടപ്പെടുന്ന വനിതാ ജീവനക്കാര്‍ക്ക് 60 ദിവസത്തെ പ്രത്യേക പ്രസവാവധി അനുവദിച്ചു.
ചൈല്‍ഡ് കെയര്‍ ലീവ് കൂടുതല്‍ ലളിതമാക്കി; ജോലിസ്ഥലത്തെ ലൈംഗിക പീഡന പരാതികളില്‍ അന്വേഷണ കാലയളവില്‍ 90 ദിവസത്തെ പ്രത്യേക അവധി നല്‍കി.
ദിവ്യാംഗരായ ജീവനക്കാര്‍ക്കും കുട്ടികള്‍ക്കും പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക ആനുകൂല്യങ്ങള്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്തി.
5. ജനകേന്ദ്രീകൃത മാറ്റങ്ങള്‍
റോസ്ഗര്‍ മേളകള്‍: 12 ലക്ഷത്തിലധികം പേര്‍ക്ക് സുതാര്യമായി ജോലി നിയമനം നല്‍കി.
സുതാര്യതയും ഏകോപനവും: ഐഎഎസ്, ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍ക്ക് ഒന്നിച്ചുള്ള സംയോജിത പരിശീലനം നല്‍കുന്നു. പെന്‍ഷന്‍കാര്‍ക്ക് വീട്ടിലിരുന്ന് ഡിജിറ്റല്‍ ലൈഫ് സര്‍ട്ടിഫിക്കറ്റ് സമര്‍പ്പിക്കാം. യുപിഎസ്‌സി അപേക്ഷകള്‍ക്ക് ഒറ്റത്തവണ രജിസ്‌ട്രേഷന്‍ കൊണ്ടുവന്നു.
പ്രാതിനിധ്യം: സര്‍ക്കാര്‍ സര്‍വീസിലെ ഒബിസി പ്രാതിനിധ്യം 19%-ല്‍ നിന്ന് 27%-ായി ഉയര്‍ന്നു.
ബ്രിട്ടീഷുകാരില്‍ നിന്ന് ലഭിച്ച പഴയ ഭരണസംവിധാനത്തെ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് പൊളിച്ചെഴുതാതെ, ശാന്തവും എന്നാല്‍ ശക്തവുമായ രീതിയിലാണ് കഴിഞ്ഞ 12 വര്‍ഷമായി പരിഷ്‌കരിച്ചത്. സാമ്രാജ്യത്വത്തെ പിന്തുണച്ചിരുന്ന ഒരു വ്യവസ്ഥയെ, ജനങ്ങളെ ഭരിക്കുക എന്നതിലുപരി അവരെ സേവിക്കാനും അവരോട് ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളവരായിരിക്കാനും ഉതകുന്ന രീതിയിലേക്ക് മാറ്റിയെടുക്കുകയാണ് ഇതിലൂടെ ചെയ്യുന്നത്.
ജന്മഭൂമി ഓണ്‍ലൈന്‍