തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണവും പ്രവാസി കരുത്തും; ഭാരതീയ നയതന്ത്രത്തിന്റെ പുതിയ ദിശ

അന്താരാഷ്‌ട്ര ബന്ധങ്ങളില്‍ സംവാദം, ആലോചന, തീരുമാനമെടുക്കല്‍ എന്നിവയാണ് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ നയതന്ത്രശേഷിയുടെ യഥാര്‍ത്ഥ അളവുകോല്‍. കേവലം പ്രസ്താവനകള്‍ നടത്തുകയോ അന്താരാഷ്‌ട്ര വേദികളില്‍ സാന്നിധ്യമറിയിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതല്ല നയതന്ത്രം. വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായി സംസാരിക്കുകയും, അവരുടെ നിലപാടുകള്‍ മനസ്സിലാക്കുകയും, സ്വന്തം താല്പര്യങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കുകയും, ഒടുവില്‍ ദേശീയ താല്പര്യത്തിന് അനുസൃതമായി ഉറച്ച തീരുമാനങ്ങള്‍ എടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് യഥാര്‍ത്ഥ നയതന്ത്ര പക്വത.
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ ഭാരതത്തിന്റെ വിദേശനയം ഈ സമീപനത്തെ കൂടുതല്‍ ശക്തവും പ്രായോഗികവുമാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുകയാണ്. ‘എല്ലാവരോടും സംസാരിക്കും, എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായം കേള്‍ക്കും, എന്നാല്‍ നമ്മുടെ തീരുമാനം നമ്മള്‍ തന്നെയെടുക്കും’ എന്ന വ്യക്തമായ സന്ദേശമാണ് ഇന്ന് ഭാരതം ലോകത്തിന് നല്‍കുന്നത്.

മള്‍ട്ടി-അലൈന്‍മെന്റും തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണവും

ഇത് നയതന്ത്രത്തിലെ ദൗര്‍ബല്യമല്ല, മറിച്ച് ഭാരതത്തിന്റെ തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണമാണ് (Strategic Autonomy). റഷ്യയുമായുള്ള ദീര്‍ഘകാല ബന്ധം നിലനിര്‍ത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ അമേരിക്കയുമായും യൂറോപ്പുമായും പ്രതിരോധ, സാങ്കേതിക, സാമ്പത്തിക സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്താന്‍ ഭാരതത്തിന് കഴിഞ്ഞു. അതേസമയം ജപ്പാന്‍, ഓസ്‌ട്രേലിയ, ഗള്‍ഫ് രാജ്യങ്ങള്‍, ആഫ്രിക്ക, ആസിയാന്‍ (ASEAN) രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധവും കൂടുതല്‍ ദൃഢമായി. പഴയകാലത്തെ ‘ചേരിചേരാ നയം’എന്ന പരിമിത ചട്ടക്കൂടിന് പകരം ‘Multi-Alignment with Strategic Autonomy’ എന്ന കൂടുതല്‍ പ്രായോഗിക സമീപനമാണ് ഭാരതം ഇന്നിപ്പോള്‍ പിന്തുടരുന്നത്.

ആഗോള ഭാരതീയ സമൂഹവും സാമ്പത്തിക കരുത്തും

വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് ലോകമെമ്പാടും 3.5 കോടിയിലധികം വരുന്ന പ്രവാസി ഭാരതീയരുണ്ട്. ഇവര്‍ വിദേശത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികള്‍ മാത്രമല്ല; വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ സാമ്പത്തിക, സാങ്കേതിക, അക്കാദമിക, വ്യവസായ, രാഷ്‌ട്രീയ മേഖലകളില്‍ നിര്‍ണ്ണായക സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന ആഗോള ഭാരതീയ സമൂഹമാണ്.

ലോകബാങ്കിന്റെ കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം 2025-ല്‍ ഭാരതത്തിലേക്കെത്തിയ വ്യക്തിഗത പ്രവാസി പണം (Remittances) ഏകദേശം 150.7 ബില്യണ്‍ ഡോളറായിരുന്നു. ഇത് ഭാരതത്തിന്റെ ജിഡിപിയുടെ 3.8 ശതമാനത്തോളം വരും. ലോകത്തില്‍ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ പ്രവാസി പണം സ്വീകരിക്കുന്ന രാജ്യമെന്ന പദവി ഭാരതം തുടര്‍ന്നും നിലനിര്‍ത്തുന്നു. പ്രവാസികള്‍ അയക്കുന്ന പണം കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതം മാറ്റുന്നതോടൊപ്പം വിദേശനാണയശേഖരം, ഭവനനിര്‍മ്മാണം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യപരിചരണം, പ്രാദേശിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ എന്നിവയ്‌ക്കും വലിയ പിന്തുണ നല്‍കുന്നു. അതിനാല്‍ പ്രവാസികളെ വെറും ‘റെമിറ്റന്‍സ് സെന്‍ഡേഴ്‌സ്’ ആയി കാണുന്നത് തെറ്റാണ്; അവര്‍ ഭാരതത്തിന്റെ ആഗോള സാമ്പത്തിക, നയതന്ത്ര സമ്പത്താണ്.

കേരളവും നയതന്ത്ര നയവും

ഭാരതത്തിന്റെ വിദേശനയം ദല്‍ഹിയിലെ ഓഫീസുകളില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന ഒന്നല്ല, മറിച്ച് കേരളത്തിലെ ഓരോ പ്രവാസി കുടുംബത്തിന്റെ ജീവിതവുമായും നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഗള്‍ഫ് രാജ്യങ്ങളായ യുഎഇ., സൗദി അറേബ്യ, ഖത്തര്‍ (8.36 ലക്ഷം ഭാരതീയര്‍), ഒമാന്‍ (6.87 ലക്ഷം ഭാരതീയര്‍), ബഹ്‌റൈന്‍, കുവൈറ്റ് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം കേവലം എണ്ണയും വ്യാപാരവും മാത്രമല്ല. അത് ലക്ഷക്കണക്കിന് പ്രവാസി മലയാളികളുടെ തൊഴില്‍ സുരക്ഷ, ശമ്പളം, നിയമപരമായ സംരക്ഷണം, കുടുംബങ്ങളുടെ ക്ഷേമം എന്നിവയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ഗള്‍ഫ് രാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള പ്രവാസി പണത്തെ വലിയ തോതില്‍ ആശ്രയിക്കുന്നുവെന്ന് ലോകബാങ്ക് ബ്ലോഗുകളും എടുത്തുപറയുന്നുണ്ട്.

ജി20 അധ്യക്ഷപദവിയും ‘വോയ്‌സ് ഓഫ് ഗ്ലോബല്‍ സൗത്തും’

2023-ലെ ഭാരതത്തിന്റെ ജി20 അധ്യക്ഷസ്ഥാനം ഈ പുതിയ നയതന്ത്രത്തിന്റെ എറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമായിരുന്നു. 60 നഗരങ്ങളിലായി 200-ലധികം ജി20 യോഗങ്ങള്‍ സംഘടിപ്പിച്ച ഭാരതം, 125 രാജ്യങ്ങളെ ഉള്‍പ്പെടുത്തി ‘Voice of Global South Summit’ നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഭാരതത്തിന്റെ നയതന്ത്രശേഷിയുടെ തെളിവായി ജി20 ന്യൂദല്‍ഹി ലീഡേഴ്‌സ് ഡിക്ലറേഷന്‍ ഏകാഭിപ്രായത്തോടെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആഫ്രിക്കന്‍ യൂണിയന് ജി20-യില്‍ സ്ഥിരാംഗത്വം ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും ഭാരതം നിര്‍ണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു. വികസിത-വികസനസ്വഭാവമുള്ള രാജ്യങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ ഒരു പാലമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കാന്‍ ഇതോടെ ഭാരതത്തിന് സാധിച്ചു.

പുതിയ നൂറ്റാണ്ടിലെ നയതന്ത്ര ദിശ

യുദ്ധങ്ങള്‍, സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങള്‍, ഊര്‍ജ്ജപ്രതിസന്ധി, ഭീകരവാദം, സപ്ലൈ ചെയിന്‍ തടസ്സങ്ങള്‍, നിര്‍മ്മിതബുദ്ധി മത്സരങ്ങള്‍, സമുദ്രസുരക്ഷ എന്നിവ ലോകത്തെ കൂടുതല്‍ സങ്കീര്‍ണ്ണമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തില്‍:

സംവാദം സംഘര്‍ഷം തടയണം.
ആലോചന വിശ്വാസം സൃഷ്ടിക്കണം.
തീരുമാനം ദേശീയ താല്പര്യം സംരക്ഷിക്കണം.

ഭാരതം എല്ലാവരോടും സൗഹൃദം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, എന്നാല്‍ ആരോടും കീഴടങ്ങാന്‍ തയ്യാറല്ല. സംവാദം ഭാരതത്തിന്റെ വാതിലും, ആലോചന ഭാരതത്തിന്റെ ആയുധവും, തീരുമാനം ഭാരതത്തിന്റെ ശക്തിയുമാണ്. അന്തിമ മാനദണ്ഡം എപ്പോഴും ദേശീയ താല്പര്യം തന്നെയാണ്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 3.5 കോടിയിലധികം പ്രവാസികളുടെ കഴിവും മൂലധനവും നയതന്ത്രശക്തിയുടെ ഭാഗമാക്കി മാറ്റിക്കൊണ്ട്, 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആഗോള തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്ന മുന്‍നിര ശക്തിയായി ഭാരതം മുന്നേറുകയാണ്.