ദീപങ്ങളുടെ പ്രകാശത്താല്‍ രാജ്യമെങ്ങും വിസ്മയം തീര്‍ക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ദീപാവലി.രാജ്യത്തെല്ലായിടത്തും പ്രദേശം മാറുന്നതിന് അനുസരിച്ച് വ്യത്യസ്തമായാണ് ദീപാവലി ആഘോഷിക്കുന്നത്. എന്നാല്‍ ആഘോഷത്തിനപ്പുറം ഈ ദീപാവലിക്കാലത്ത് സന്ദര്‍ശിക്കാന്‍കഴിയുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ എതൊക്കെയാണെന്ന് നോക്കാം. ഉത്തര്‍ പ്രദേശിലെ അയോധ്യയിലുള്ള രാം മന്ദിറാണ് ഇതില്‍ ആദ്യ ക്ഷേത്രം. 14 വര്‍ഷത്തെ വനവാസത്തിനുശേഷം ശ്രീരാമന്‍ അയോധ്യയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയതിന്റെ ഓര്‍മ്മപ്പെടത്തലാണ് ദീപാവലി ആഘോഷം എന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ദീപാവലിയില്‍ രാമന്റെ ജന്‍മഭൂമിയായ അയോധ്യയിലെ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നതോടെ ആ പുരാതന പാമ്പര്യത്തെ നമുക്കും അനുഭവിച്ചറിയാനാകുന്നു
മഹാരാഷ്‌ട്രിയിലെ കോല്‍ഹാപ്പുര്‍ മഹാലക്ഷ്മി ക്ഷേത്രം ദിപാവലിക്കാലത്ത് സന്ദര്‍ശിക്കേണ്ട മറ്റൊരു ക്ഷേത്രമാണ്. ലോകത്തിലെ 52 ശക്തി പീഠങ്ങളില്‍ ആദ്യത്തേതാണ് കോല്‍ഹാപ്പൂര്‍ മഹാലക്ഷ്മി ക്ഷേത്രം എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ദീപാവലിയുടെ ആദ്യ ദിവസമായ ദന്തേരാസ് ലക്ഷ്മീദേവിക്കായാണ് സമര്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.കോല്‍ഹാപ്പൂരിന്റെ തനതായ ആചാരങ്ങളും ഈ വേളയില്‍ അനുഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്നു. അത്യന്തം ആത്മീയമായ അനുഭവമാണ് ദീപാവലി നാളില്‍ ഈ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വരുന്ന ഭക്തര്‍ക്ക് ലഭിക്കുന്നത്. ഉത്തര്‍ പ്രദേശിലെ കാശിയിലെ അന്നപൂര്‍ണ ദേവി ക്ഷേത്രമാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ പാര്‍വതി ദേവിയേയാണ് ആരാധിക്കുന്നത്. ദീപാവലി ആഘോഷ വേളയിലാണ് ദേവിയുടെ സ്വര്‍ണ വിഗ്രഹം ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നത്. ആയിരക്കണക്കിന് ദിയകളുടെ (ചെറുമണ്‍വിളക്കുകള്‍)അകമ്പടിയോടെ പ്രത്യേക പൂജകള്‍ ചെയ്യുന്നു. ഭക്തര്‍ക്ക് പ്രത്യേകം പ്രസാദവും ഈ സമയത്ത് വിതരണം ചെയ്യും.ദീപാവലി വേളയില്‍ ക്ഷേത്രം ദീര്‍ഘ നേരം തുറന്നിരിക്കും. ദീപാവലി ദിവസങ്ങളില്‍ നടക്കുന്ന ഗോവര്‍ദ്ധന്‍ പൂജയും ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചടങ്ങുകളില്‍ ഒന്നാണ്
ഉത്തര്‍പ്രദേശിലെ മഥുരയിലുള്ള വിശുദ്ധ കേന്ദ്രമായ ഗോവര്‍ദ്ധന്‍ കുന്നുകള്‍ ദീപാവലിക്കാലത്ത് സന്ദര്‍ശിക്കേണ്ട പ്രധാന സ്ഥലമാണ്. മഥുരയിലെ ജനങ്ങളെ വിനാശകരമായ മഴയില്‍ നിന്ന് രക്ഷിക്കാന്‍ ഭഗവാന്‍ കൃഷ്ണന്‍ കുന്ന് ഉയര്‍ത്തിയ കഥയെ അനുസ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ഭക്തര്‍ നടത്തുന്ന ഗോവര്‍ദ്ധന്‍ പരിക്രമം ഇവിടുത്തെ വിശേഷപ്പെട്ട ഒരുചടങ്ങാണ്. ദീപാവലിക്കു ശേഷം അനുഗ്രഹത്തിന്റെയും സംരക്ഷണത്തിന്റെയും പൂജയായ ഗോവര്‍ദ്ധന്‍ പൂജയും ഇവിടെ നടക്കുന്നു.പഞ്ചാബിലെ അമൃത്സറിലുള്ള സുവര്‍ണ ക്ഷേത്രമാണ് മറ്റൊരു പ്രധാനക്ഷേത്രം.സിഖ് മതക്കാരുടെ പരിപാവനമായ ഇടമായാണ് സുവര്‍ണ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നത്. സിഖുകാരുടെ സുപ്രധാനമായ ആഘോഷമായ ബന്ദി ചോര്‍ ദിവസും ദീപാവലിയും ഒരുപോലെയാണ് ഇവിടെ കൊണ്ടാടുന്നത്.സിഖുകാരുടെ ആത്മീയാചാര്യനായ ഗുരു ഹര്‍ഗോവിന്ദ് മുഗള്‍ തടവറയില്‍ നിന്ന് മോചിതനായ ദിവസത്തെ ഓര്‍മ്മപ്പെടുത്തുന്നതാണ് ബന്ദി ചോര്‍ ദിവസ്. ദീപാവലി വേളയില്‍ സുവര്‍ണ ക്ഷേത്രം ദീപങ്ങളാല്‍ അലംകൃതമാകകയും പ്രാര്‍ത്ഥനാ ഗാനങ്ങളാല്‍ മുഖരിതമാകുകയും ചെയ്യും.
