പൂവുപോലെ മൃദുലമാണ് സൗമ്യയാണെങ്കില് സുഷമ. പൊതു പ്രവര്ത്തകരില്വെച്ച് സാന്നിധ്യം, വേഷം, ഭാഷ, ഭൂഷ തുടങ്ങി എല്ലാംകൊണ്ടും. ദല്ഹിയില് തണുപ്പുകാലത്ത് കമ്പിളിക്കോട്ടില്ലാതെ പുറത്തിറങ്ങുകവയ്യ. സാരി ധരിക്കുന്നവര്ക്ക് അതിനു പുറത്ത് സ്വെറ്റര് പലപ്പോഴും വേഷത്തിലെ വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. സാരിയ്ക്കൊപ്പം സ്വെറ്റര് ധരിച്ച് ആ ‘പ്രതിസന്ധി മറികടക്കുന്ന’ വേഷവിധാനം, അതിനു മുമ്പ് പലരും പരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം, പക്ഷേ ഇത്ര ജനകീയമാക്കിയത് സുഷമയായിരുന്നുവെന്ന് ഒരു ദല്ഹി പത്രപ്രവര്ത്തക ഓര്ക്കുന്നു. ഇക്കാര്യത്തില് രാഷ്ട്രീയ ഭേദമില്ലാതെ പലരും അനുകരിച്ചു. സുഷമയെക്കണ്ടു പഠിച്ചതാണെന്ന് ചിലര് അത് നേരിട്ടു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെന്നും അവര് പറയുന്നു.
വേഷത്തിലെ വൃത്തിയും വെടിപ്പും പെരുമാറ്റത്തിലെ കുലീനതയ്ക്കുമൊപ്പം നിലപാടുകളിലെ കാര്ക്കശ്യവും വാശിയും സുഷമയെ വേറിട്ടതാക്കുന്നു. പാര്ലമെന്റിലായാലും പൊതുവേദികളിലായാലും ശരി നിലപാടുകള്ക്കു വേണ്ടി വാദിക്കാനും എതിരാളികളെക്കൊണ്ട് സമ്മതിപ്പിക്കാനും വിജയിക്കാനുമുള്ള സുഷമയുടെ കഴിവ് അസാധാരണമാണ്. അതിന്റെ പട്ടിക നീണ്ടതാണ്, ചരിത്രം ഏറെ കാലപ്പഴക്കമുള്ളതാണ്.
ബിജെപിക്ക് ഇത്രയൊന്നും രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമില്ലാഞ്ഞ കാലത്ത് പാര്ട്ടിയുടെ നിലപാടുകള് പറയാന്, നയം വിശദീകരിക്കാന്, കാര്യപരിപാടി വിവരിക്കാന് പാര്ട്ടി നിയോഗിച്ച സുഷമ, സ്ത്രീയെന്ന പരിമിതികളെല്ലാം മറികടന്ന് അതില് വിജയിച്ചു. പാര്ലമെന്റിന്റെ ഇരുസഭകളിലും കൂട്ടില്ലാതെ ഒറ്റയ്ക്കും പാര്ട്ടി നിലപാടുകള് പറയാനും രാജ്യതാല്പര്യം സംരക്ഷിക്കാനും വാക്കുകൊണ്ട് പോരടിച്ചു. ഒരു സഭയെ ഒന്നടങ്കം നേരിട്ടു. ആദ്യ ബിജെപി സര്ക്കാരിനെ പുറത്തുനിര്ത്തി, എങ്ങനെയും അധികാരം പിടിക്കാന് തട്ടിക്കൂട്ടിയ ഐക്യമുന്നണി സര്ക്കാരിന്റെ കാലത്തായിരുന്നു സുഷമയ്ക്ക് വാക്കുകൊണ്ട് ഏറ്റവും യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടിവന്നത്.
പ്രധാനമന്ത്രി ദേവെ ഗൗഡയെ മുന്നിര്ത്തി കോണ്ഗ്രസ്, സിപിഎം, സിപിഐ, പത്തിലേറെ ചെറു പാര്ട്ടികള് ഭരണതോന്നിവാസം നടത്തിയിരുന്നകാലത്ത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ കാവല്ക്കാരിയായി സുഷമ പോരടിച്ച് തോല്പ്പിച്ച അവരുടെ രഹസ്യ അജണ്ടകള് എത്രയെത്രയായിരുന്നുവെന്നോ. സര്ക്കാരിന്റെ ചെയ്തികള്ക്കെതിരേ പൊതുതാല്പര്യ ഹര്ജികള് വ്യാപകമായപ്പോള് പൊതുതാല്പര്യ ഹര്ജികള് നിയന്ത്രിക്കാനും ആരോപണം തെളിഞ്ഞില്ലെങ്കില് ഹര്ജിക്കാരെ ശിക്ഷിക്കാനുള്ള നിയമവ്യവസ്ഥകള് കൊണ്ടുവരാനും സര്ക്കാര് ശ്രമിച്ചു. സുഷമാ സ്വരാജാണ് ഇതു സംബന്ധിച്ച നീക്കങ്ങള് പാര്ലമെന്റിന്റെ ശ്രദ്ധയില് കൊണ്ടുവന്നതും തടഞ്ഞതും. സര്ക്കാരിന്റെ ഈ നീക്കത്തോട് എതിര്പ്പുണ്ടായിരുന്ന സിപിഎമ്മിലെതന്നെ ചില നേതാക്കള് ഇക്കാര്യത്തില് സുഷമയുടെ ഒറ്റയാള് പോരാട്ടത്തെ പ്രശംസിച്ചിരുന്നു.
ദേവെഗൗഡയുടെ വലംകൈയായിരുന്ന, മലയാളികൂടിയായ മന്ത്രി സി.എം. ഇബ്രാഹിം അന്നൊരിക്കല് പാര്ലമെന്റില് ഇങ്ങനെ പറയാനിടയായി, ”ഈ സുഷമാജി കാരണം ഞങ്ങള്ക്ക് ഒന്നും നടത്തിയെടുക്കാന് വയ്യാതായി” എന്ന്. സര്ക്കാരിനൊപ്പം ഞങ്ങളുണ്ടാകും, പക്ഷേ, അത് പാര്ട്ടി താല്പര്യങ്ങള് നടത്താനാവില്ല, രാജ്യതാല്പര്യങ്ങള്ക്കൊപ്പമായിരിക്കുമെന്ന് സുഷമയുടെ മറുപടി.
