ഉണ്ണുനീലീ സന്ദേശത്തിലും മയൂരസന്ദേശത്തിലും താളിയോല ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും പരാമര്ശിച്ചിട്ടുള്ള ആശ്രാമം ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന് ആയിരത്തില്പരം വര്ഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുണ്ട് എന്നാണ് അനുമാനം. തുറമുഖ നഗരമായ ദേശിംഗനാടിന്റെ ചരിത്രവും ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചരിത്രവും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വില്വമംഗലം സ്വാമികള് പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതാണെന്നും സന്താനഭാഗ്യം ലഭിക്കാതിരുന്ന വിഷ്ണുഭക്തയ്ക്ക് ശിലാരൂപത്തില് ഭൂജാതനായതാണ് ആശ്രാമം ശ്രീകൃഷ്ണ സ്വാമി എന്നും ഏറെ പ്രചാരമുള്ള ഐതിഹ്യം. സന്താനസൗഭാഗ്യത്തിനായി എല്ലാ മാസവും രോഹിണിനാളില് ‘സന്താനഗോപാലം’ കഥകളി വഴിപാടായി നടക്കുന്ന കേരളത്തിലെ ഏക ക്ഷേത്രമാണ് ആശ്രാമം ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി മഹാക്ഷേത്രം.
എല്ലാമാസവും രോഹിണി നാളില് ഭക്തര് ഇവിടെ കഥകളി നടത്തിവരുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ നാളായ രോഹിണിദിവസം നടത്തിവരാറുള്ള കഥകളി തുടക്കത്തില് ക്ഷേത്ര ഉപദേശകസമിതിയാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് ഭക്തര് രോഹിണിനാളില് മുന്കൂര് ബുക്കിംഗ് നടത്തിയാണ് ഇപ്പോള് നടത്തിവരാറുള്ളത്. രോഹിണി നാളില് ഭക്തര്ക്ക് ബുക്കിംഗ് തിരക്കുമൂലം അവസരം ലഭിക്കാതെ വരികയും തന്മൂലം ഭക്തര് അവരവരുടെ പക്കനാളില് നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
സന്താനലബ്ധിക്കും ഇഷ്ടസന്താനഭാഗ്യത്തിനുമായി സന്താനഗോപാലം കഥകളിയും, മംഗല്യഭാഗ്യത്തിനായി രുഗ്മിണീസ്വയംവരം കഥകളിയും സമ്പദ്സമൃദ്ധിയ്ക്കും ഐശ്വര്യത്തിനും, ജോലി, സ്ഥാനക്കയറ്റം തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് കുചേലവൃത്തം കഥകളിയുമാണ് ഭക്തര് വഴിപാടായി നടത്തുന്നത്. ഭക്തര് മനസ്സില് സങ്കല്പ്പിച്ച് വഴിപാടായി കഥകളി നടത്തുന്നതില് ഉദ്ദിഷ്ഠടകാര്യം നടന്നുകഴിഞ്ഞാല് കല്യാണസൗഗന്ധികം, കിരാതം, പ്രഹ്ളാദചരിതം എന്നീ ആട്ടക്കഥകളും അരങ്ങേറുന്നുണ്ട്.
രോഹിണിദിവസം ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷമാണ് കഥകളിക്ക് തിരശ്ശീല ഉയരുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനവഴിപാടുകളിലൊന്നായ കഥകളി വടക്കന് കേരളത്തിലെയും, തെക്കന് കേരളത്തിലെയും പ്രശസ്ത കലാകാരന്മാരെ ഉള്പ്പെടുത്തി രണ്ടരങ്ങിലും, മൂന്നരങ്ങിലുമായി ഉത്സവനാളുകളില് നടത്തപ്പെടുന്നു.
