യോഗാംഗനുഷ്ഠാനാത് അശുദ്ധി ക്ഷയേ
ജ്ഞാന ദീപ്തിരാളവിവേകഖ്യാഹിതേഃ
(പാ.യോ. സൂ. 2:28)
യോഗാംഗ അനുഷ്ഠാനം കൊണ്ട് അശുദ്ധികള്‍ നശിച്ച് വിവേകഖ്യാതിവരെയുള്ള ജ്ഞാനം പ്രകാശിക്കുന്നു. ഇതുവരെയുള്ള സൂത്രങ്ങളിലൂടെ നമുക്ക് ലഭ്യമാക്കേണ്ട പരമ സത്യത്തെക്കുറിച്ചാണ് പതഞ്ജലി മഹര്‍ഷി സൂചിപ്പിച്ചത്. അവയൊക്കെ ഒരു സാധാരണക്കാരന്റെ ബുദ്ധിക്ക് ദഹിക്കാവുന്നതിലും ഉയര്‍ന്ന വിഷയങ്ങളാണ്. സാധനയുടെ ശക്തിയും സ്ഥിരതയും വര്‍ധിക്കാന്‍ ഈ അറിവുകള്‍ അനിവാര്യമാണ്.
തുടര്‍ന്നുള്ള സൂത്രങ്ങളില്‍ സാധ്യത്തിലേക്കുള്ള സാധനയെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്. അഷ്ടാംഗ യോഗാനുഷ്ഠാനം നമുക്ക് അരിഷ്ട്വര്‍ഗ്ഗങ്ങളില്‍നിന്നും മുക്തി നല്‍കുന്നു. കാമം (ആഗ്രഹം), ക്രോധം (ദേഷ്യം), ലോഭം (പിശുക്ക്), മോഹം (മൂഢത), മദം (അഹങ്കാരം), മാത്‌സര്യം (അസൂയ) ഇവയാണ് അരിഷ്ട്വര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ അഥവാ ഷഡ്‌വൈരികള്‍. ഇവയുടെ ശക്തി ക്ഷയിക്കുന്നതനുസരിച്ച് നമ്മിലെ ജ്ഞാനം പ്രകാശിച്ചുതുടങ്ങുന്നു.
അനുഷ്ഠാനശക്തിക്കനുസരിച്ച് മനസ്സിലെ മാലിന്യങ്ങള്‍ കുറഞ്ഞുകുറഞ്ഞ് ആത്മജ്ഞാനത്തിന്റെ ഉന്നതാവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഇതാണ് വിവേകഖ്യാതി. ഇവിടെ നമുക്ക് ത്രിഗുണാത്മകമായ പ്രകൃതി മുതല്‍ പുരുഷ സ്വരൂപംവരെയുള്ള വിവേകജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നു. വിവേകജ്ഞാനം അവിദ്യയെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. അവിദ്യയുടെ അഭാവത്തില്‍ ചിത്തത്തിന്റെ അശുദ്ധികള്‍ ക്ഷയിച്ച് ചിത്തശുദ്ധിയും കൈവരുന്നു. അഷ്ടാഗ യോഗങ്ങളുടെ അനുഷ്ഠാനത്തിലൂടെ സമ്യക് ജ്ഞാനം ലഭിക്കുന്ന യോഗിക്ക് സപ്തസിദ്ധികള്‍ ആര്‍ജിക്കാന്‍ കഴിയുന്നു.
ലക്ഷ്യത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ബോധം ഉണ്ടെങ്കിലേ നമുക്ക് ഈ സിദ്ധികള്‍ ആര്‍ജിക്കാന്‍ കഴിയൂ. ലക്ഷ്യത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തത ലഭിച്ചുകഴിഞ്ഞാല്‍ ഉചിതമായ മാര്‍ഗം കണ്ടെത്തേണ്ടതും ആവശ്യമാണ്. ചതുര്‍ യോഗങ്ങളും ഇതിനുള്ള ഉപാധികളാണ്. അതില്‍ രാജയോഗ മാര്‍ഗത്തിലൂടെയുള്ള മുക്തിമാര്‍ഗമാണ് അഷ്ടാംഗ യോഗത്തിലൂടെ നാം ചിന്തിക്കുന്നത്.
യമനിയമാസനപ്രാണായാമ പ്രത്യാഹാര
ധാരണാധ്യാന സമാധയോ/ഷ്ടാവംഗാനി
(പാ.യോ.സൂ. 2:29)
യമം, നിയമം, ആസനം, പ്രാണായാമം, പ്രത്യാഹാരം, ധാരണ, ധ്യാനം, സമാധി എന്നിവയാണ് യോഗത്തിന്റെ എട്ട് അംഗങ്ങള്‍.
അഷ്ടാംഗത്തിലെ ആദ്യ അഞ്ചെണ്ണം ബഹിരംഗ യോഗവും അവസാന മൂന്നെണ്ണം അന്തരംഗ യോഗവുമാണ്. ബഹിരംഗ യോഗത്തെ നമുക്ക് ആരോഗ്യപൂര്‍ണ്ണമായ ഭൗതിക ജീവിതക്രമമായും, അന്തരംഗ യോഗത്തെ ആരോഗ്യപൂര്‍ണ്ണമായ ആത്മീയ ജീവിതക്രമമായും കാണാവുന്നതാണ്. പുരുഷാര്‍ത്ഥങ്ങളുടെ ആദ്യപടിയായ ധര്‍മ്മത്തെ നമുക്ക് യമ നിയമാദികളിലൂടെ പാലിക്കാന്‍ കഴിയുന്നു. ആസന പ്രാണായാമാദികളിലൂടെ അര്‍ത്ഥ പ്രാപ്തിക്കുള്ള ആരോഗ്യവും പ്രത്യാഹാര, ധാരണകളിലൂടെ ആഗ്രഹങ്ങളുടെ (കാമം) മുകളില്‍ നിയന്ത്രണവും ധ്യാനത്തിലൂടെ ആത്മീയതയും, സമാധിയിലൂടെ ആത്മ സാക്ഷാല്‍ക്കാരവും (മോക്ഷം) നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നു. അങ്ങനെ ധര്‍മ്മാര്‍ത്ഥ കാമ മോക്ഷങ്ങളെയും നമുക്ക് അഷ്ടാംഗ യോഗത്തിലൂടെ പ്രാപ്തമാക്കാന്‍ കഴിയുന്നു.
യമം- തിന്മയില്‍നിന്നും നന്മയിലേക്കും
നിയമം- സത്കര്‍മ്മങ്ങള്‍ക്കും
ആസനം- ശാരീരിക പൂര്‍ണ്ണതക്കും
പ്രാണായാമം-നിഷേധ ചിന്തകളില്‍നിന്ന് മുക്തിയും
പ്രത്യാഹാരം- ബാഹ്യ ചിന്തകളുടെ മുകളില്‍ നിയന്ത്രണവും കൊണ്ടുവരാന്‍ നമ്മെ സഹായിക്കുന്നു. ഇവയെ ബഹിരാംഗ യോഗം എന്നു പറയുന്നു. ബഹിരാംഗയോഗ പരിശീലനം നമ്മുടെ ഭൗതികജീവിതത്തെ ആനന്ദപൂര്‍ണ്ണമാക്കുന്നു.
ധാരണ-ആന്തരിക ചിന്തകളുടെ മുകളില്‍ നിയന്ത്രണം
ധ്യാനം- ഏകചിന്ത (ഈശ്വരചിന്ത)
സമാധി- ചിന്താരഹിതമായ അവസ്ഥ
അഥവാ നിശബ്ദതക്കും കാരണമാകുന്നു. ഇവയെ അന്തരംഗ യോഗം എന്നു പറയുന്നു. അന്തരംഗ യോഗ പരിശീലനത്തിലൂടെ യോഗി ആത്മീയജീവിതത്തെ സാക്ഷാല്‍ക്കരിക്കുന്നു. അങ്ങനെ അഷ്ടാംഗ യോഗം ഭൗതികവും ആത്മീയവുമായ നമ്മുടെ ജീവിതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തി നരരാക്ഷസനില്‍നിന്നും നമ്മെ നരോത്തമനിലേക്ക് പടിപടിയായി ഉയര്‍ത്തുന്നു.
മറ്റൊരു രീതിയില്‍ ചിന്തിച്ചാല്‍
യമം- യോഗക്കുള്ള മാനസിക തയ്യാറെടുപ്പും (സാമൂഹ്യജീവിതക്രമം)
നിയമം- യോഗക്കുള്ള ശാരീരിക തയ്യാറെടുപ്പും (വ്യക്തിജീവിതക്രമം)
ആസനം- ശരീരത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തലും (പേശികളുടെ നിയന്ത്രണം)
പ്രാണായാമം- ശ്വാസ നിയന്ത്രണവും
പ്രത്യാഹാരം- ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ മുകളിലുള്ള നിയന്ത്രണവും
ധാരണ- മനസിന്റെ നിയന്ത്രണം
ധ്യാനം- ചിത്തവൃത്തികളുടെ നിയന്ത്രണം
സമാധി- ബുദ്ധിയുടെ നിയന്ത്രണവുമാണ്.
ബുദ്ധിയുടെ നിയന്ത്രിതമായ വഴിയിലൂടെയുള്ള യാത്ര നമുക്ക് ്രപകൃതി പുരുഷ ബോധം (ആത്മജ്ഞാനം) നല്‍കുന്നു. അങ്ങനെ അവിദ്യയകന്ന് യോഗി അഷ്ടാംഗ പരിശീലനത്തിലൂടെ സപ്ത സിദ്ധികളും ആര്‍ജ്ജിച്ച് പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു. അഷ്ടാംഗത്തിലെ ഓരോ അംഗത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള വിശദമായ ചിന്തകള്‍ നമുക്ക് തുടര്‍ന്നുവരുന്ന സൂത്രങ്ങളിലൂടെ ലഭ്യമാകുന്നതാണ്.
