ഭാരതത്തില് ഒട്ടേറെ ഭാഷകളുണ്ട്. കൃത്യമായ എണ്ണം തിട്ടപ്പെടുത്താന് കഴിയാത്തത്ര ഭാഷാവൈവിധ്യത്താല് സമ്പന്നമാണ് നമ്മുടെ രാജ്യം. ഭാഷ മനുഷ്യനെ ബാഹ്യലോകവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു; അവന്റെ ചുറ്റുപാടുകളുമായി മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുന്നു. വികാരങ്ങളും കാഴ്ചപ്പാടുകളും പ്രകടിപ്പിക്കാന് മാത്രമല്ല, സഹജീവികളില് പ്രതികരണങ്ങള് ഉണര്ത്താനും അവരുടെ മനോഭാവങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കാനുമാണ് മനുഷ്യന് ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. സര് എഡ്വേര്ഡ് ബോയ്ലിന്റെ വാക്കുകളില് പറഞ്ഞാല്, ‘മനുഷ്യരെക്കുറിച്ചുള്ള ഏതു കാഴ്ചപ്പാടും ആശയവിനിമയം തന്നെയാണ്.’
ആശയവിനിമയം എന്ന അടിത്തറ
സംസാരിക്കുന്ന ആളും കേള്വിക്കാരനും (അല്ലെങ്കില് എഴുത്തുകാരനും വായനക്കാരനും) തമ്മിലാണ് ആശയവിനിമയം നടക്കുന്നത്. തുടക്കത്തില്, പ്രത്യേകിച്ച് പരിചിതമല്ലാത്ത ഒരു ഭാഷയിലാണെങ്കില്, ഈ സംഭാഷണ പ്രക്രിയ ദുര്ബലവും അവ്യക്തവുമാകാം. എന്നാല് ക്രമേണ അനുഭവങ്ങളുടെ സ്ഫടികവല്ക്കരണത്തിലൂടെയും പുനഃക്രമീകരണത്തിലൂടെയും ചിന്തകള് ഉള്ച്ചേരുകയും ആശയവിനിമയം പൂര്ണ്ണത കൈവരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വ്യക്തിഗത ചിന്തകള് അല്ലെങ്കില് ഉപബോധമനസ്സിലെ ആശയങ്ങള് താത്കാലികമായി മറന്നുപോയേക്കാം; എങ്കിലും പുതിയൊരു ആശയവിനിമയ സന്ദര്ഭത്തില് അവ വീണ്ടും ഉപരിതലത്തിലേക്ക് ഉയര്ന്നുവരും.
ഭാഷ എന്നത് സങ്കീര്ണ്ണവും ബഹുമുഖവുമായ ഒരു യാഥാര്ത്ഥ്യമാണ്. മനുഷ്യന്റെ അനുഭവങ്ങള്ക്കും ആവശ്യങ്ങള്ക്കും അനുസരിച്ച് അത് വികസിക്കുന്നു. വ്യക്തിപരവും സാമൂഹികവും പ്രൊഫഷണലുമായ ആവശ്യങ്ങള്ക്കായി സമൂഹം വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള ഭാഷാരൂപങ്ങള് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. അതിനാല്, പഠിതാക്കള്ക്ക് ഈ ബഹുമുഖ കഴിവുകള് കൈവരിക്കാന് സഹായകരമാകുന്ന രീതിയിലാവണം ഭാഷാധ്യാപനം ചിട്ടപ്പെടുത്തേണ്ടത്. ഭാഷയുടെ സ്വഭാവം, അധ്യാപന ലക്ഷ്യങ്ങള്, പഠിതാവില് നിന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന പ്രാവീണ്യം എന്നിവ അധ്യാപന രീതികളില് പ്രതിഫലിക്കണം.
ഭാഷ ഒരു പെരുമാറ്റമാണ്
ഭാഷാപഠനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രധാനമായും രണ്ട് മനഃശാസ്ത്ര കാഴ്ചപ്പാടുകളാണുള്ളത്:
ശീലരൂപീകരണ സിദ്ധാന്തം: ഭാഷ എന്നത് വായ്മൊഴിയാലുള്ള ഒരു പെരുമാറ്റമാണെന്നും, അത് തുടര്ച്ചയായ പരിശീലനത്തിലൂടെയും ശീലരൂപീകരണത്തിലൂടെയും കൈവരുന്ന യാന്ത്രിക പ്രതിഫലനമാണെന്നും ഒരു വിഭാഗം കരുതുന്നു.
നിയമബദ്ധ പെരുമാറ്റ സിദ്ധാന്തം: ഭാഷ എന്നത് ചിട്ടയായ നിയമങ്ങളാല് നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്ന പെരുമാറ്റമാണെന്നും, ജനിതകമായ ശേഷിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തില് മാത്രമേ അതിനെ കാണാന് കഴിയൂ എന്നും മറ്റൊരു വിഭാഗം മനോവിജ്ഞാനികള് വാദിക്കുന്നു.
ഭാഷ എങ്ങനെ സ്വായത്തമാക്കുന്നു?
ഒരു പ്രത്യേക ഭാഷയുടെ നിയമങ്ങള് മനുഷ്യ മനസ്സില് എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു എന്നത് ഇന്നും കൃത്യമായി തെളിയിക്കപ്പെടാത്ത വിഷയമാണ് (പ്രത്യേകിച്ച് സംസ്കൃതം പോലുള്ള ഭാഷകളില്). കുട്ടിക്കാലത്ത് കേള്ക്കുന്ന ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാന നിയമങ്ങള് കുട്ടികള് സ്വയം ഗ്രഹിക്കുകയും അത് ഭാഷാ വികാസത്തില് പ്രയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നത് ഒരു യാഥാര്ത്ഥ്യമാണ്.
കുട്ടികളുടെ ഭാഷാര്ജ്ജനത്തില് രണ്ട് കാര്യങ്ങളാണ് പ്രസക്തം.
ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാന വാക്യരീതികളില് പ്രാവീണ്യം നേടുമ്പോഴേക്കും കുട്ടി ആ ഭാഷയുമായി വലിയ തോതില് സമ്പര്ക്കം പുലര്ത്തിയിട്ടുണ്ടാകും.
കുട്ടി കേള്ക്കുന്ന ഭാഷ വാക്യഘടനയുടെയോ പദാവലിയുടെയോ കാര്യത്തില് ഒരിക്കലും പരിമിതപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ഒന്നല്ല.
രണ്ടാം ഭാഷയോ മൂന്നാം ഭാഷയോ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള രീതിശാസ്ത്രം രൂപീകരിക്കുമ്പോള് ഈ രണ്ട് തത്വങ്ങളും കണക്കിലെടുക്കണം. മാതൃഭാഷയായാലും ഇതര ഭാഷകളായാലും സന്ദര്ഭാനുസൃതമായി സംസാരിക്കുമ്പോഴാണ് അത് വികസിക്കുന്നത്. സ്കൂളിലും കളിസ്ഥലത്തും വീട്ടിലും ഒക്കെ സാഹചര്യങ്ങള്ക്ക് അനുസരിച്ച് കുട്ടി സംസാരിക്കുന്ന രീതി സ്വാഭാവികമായി മാറ്റുന്നത് ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്.
പരസ്പര സംഭാഷണത്തിനുള്ള പ്രാധാന്യം
ഭാഷാപഠനം എന്നത് ഒരു കൂട്ടം കഴിവുകള് സ്വായത്തമാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ഔദ്യോഗിക സ്കൂള് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് മുമ്പ് തന്നെ ഓരോ കുട്ടിയും മാതൃഭാഷ സംസാരിക്കാന് പഠിക്കുന്നു. സ്കൂളില് എത്തുന്നതോടെ വായനയും എഴുത്തും പഠിക്കുന്നു. ഇവിടെ ഭാഷാപരമായ കഴിവുകള് സ്വാഭാവിക ക്രമത്തിലാണ് വികസിക്കുന്നത്. ഭാഷ പ്രാഥമികമായി ‘സംസാരം’ ആയതിനാലും എഴുത്ത് അതിന്റെ ഒരു ഘടകം മാത്രമായതിനാലും, രണ്ടാമത്തെയും മൂന്നാമത്തെയും ഭാഷ പഠിപ്പിക്കുമ്പോള് സംഭാഷണത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യം നല്കണം. മാതൃഭാഷയില് പ്രാവീണ്യം നേടാന് കുട്ടിക്ക് 3-4 വര്ഷം വേണമെങ്കില്, കൃത്യമായ ഭാഷാ സമ്പര്ക്കത്തിലൂടെയും പരിശീലന രീതികളിലൂടെയും രണ്ടാം ഭാഷാ പഠനത്തിലും ചുരുങ്ങിയ സമയം കൊണ്ട് മികച്ച പ്രാവീണ്യം നേടാന് കഴിയും.
സംസ്കൃത സംഭാഷണ ശിബിരങ്ങളുടെ പ്രസക്തി
1981 മുതല് ഭാരതത്തിലും വിദേശത്തും വ്യാപകമായി നടന്നു വരുന്ന ഒന്നാണ് ‘സംസ്കൃത സംഭാഷണ ശിബിരം’. പഠിക്കാന് കഠിനമെന്ന് കരുതുന്ന സംസ്കൃത ഭാഷയെ വെറും 20 മണിക്കൂര് കൊണ്ട് ലളിതമായി പഠിപ്പിക്കാന് ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയുന്നു.
ആദ്യം മുതല് തന്നെ പരിശീലകന് ലക്ഷ്യഭാഷയില് മാത്രം സംസാരിക്കുകയും, അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ച് പരിശീലിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കേട്ടും പറഞ്ഞും ചിരിച്ചും ആനന്ദിച്ചുമാണ് പഠിതാക്കള് ഇതിലൂടെ ഭാഷ സ്വായത്തമാക്കുന്നത്. ഇത് കേവലം ഭംഗിവാക്കല്ല; ഭാരതത്തിലുടനീളം ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകള് ഇതിനകം ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ സംസ്കൃതം വശമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഭാഷാപഠനത്തിലെ ലക്ഷ്യഭാഷ
ഭാഷാപഠനം അതത് ഭാഷാ മാധ്യമത്തില് തന്നെയായിരിക്കണം. കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളില് ഹിന്ദി, മലയാളം, സംസ്കൃതം തുടങ്ങിയ ഭാഷകള് അതത് മാധ്യമത്തില് പഠിപ്പിച്ചാല് വലിയ രീതിയിലുള്ള മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കാന് കഴിയും.
ഭാഷാപഠനമാണ് സ്വതന്ത്ര ചിന്തയിലേക്കും ശാസ്ത്രീയ വീക്ഷണത്തിലേക്കും വിചാരാത്മക പരിവര്ത്തനത്തിലേക്കും വഴിതെളിക്കുന്നത്. ലക്ഷ്യഭാഷയില് തന്നെ അധ്യാപനം നടത്താന് സര്ക്കാര് തലത്തില് ഔദ്യോഗിക നിര്ദ്ദേശം വരുന്നത് വളരെയധികം ഉപകരിക്കും. വിചാരാത്മകവും പ്രേരണാത്മകവുമാകണം അധ്യാപനം. സംസ്കൃതം വിശ്വഭാഷയാണെന്ന് വെറുതെ പറഞ്ഞാല് പോര, പാഠപുസ്തകങ്ങളിലെ ആശയങ്ങളിലൂടെ അത് തെളിയിക്കാന് അദ്ധ്യാപകര്ക്ക് കഴിയണം.
പാണിനീയ വ്യാകരണത്തിന്റെ സങ്കീര്ണ്ണതകളില് ഒതുങ്ങിനില്ക്കാതെ, പൊതുസമൂഹത്തിന് പെട്ടെന്ന് മനസ്സിലാകുന്ന ‘സരള മാനക സംസ്കൃതം’ പ്രയോഗത്തില് കൊണ്ടുവന്നാല് സംസ്കൃത പഠനത്തിലെ പ്രതിസന്ധികള്ക്ക് വലിയൊരു പരിധി വരെ പരിഹാരമാകും. ഭാരതത്തിലുടനീളം സ്കൂള് തലം മുതല് ഗവേഷണ തലം വരെ ഈ രീതി വ്യാപകമാക്കണം.
ഭാഷാപഠനത്തില് വ്യാകരണത്തിന്റെ പങ്ക്
ഭാഷാപരമായ സര്ഗ്ഗാത്മകത കൈവരിക്കുന്നതിനുള്ള മാര്ഗ്ഗമാണ് വ്യാകരണം. വ്യാകരണത്തിലുള്ള അപര്യാപ്തത ആശയവിനിമയ ശേഷിയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കും. മാതൃഭാഷയില് നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഇതര ഭാഷകളുടെ വ്യാകരണ നിയമങ്ങള് ബോധപൂര്വ്വമായ പ്രക്രിയയിലൂടെ വേണം കുട്ടികള് നേടിയെടുക്കാന്. അതിനാല് വ്യാകരണത്തിന്റെ വ്യവസ്ഥാപിതമായ പഠനം അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
വിപുലമായ വായനയിലൂടെയും തുടര്ച്ചയായ സമ്പര്ക്കത്തിലൂടെയുമാണ് ഭാഷ കൂടുതല് ആഴത്തില് മനസ്സിലാക്കാന് സാധിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് കോഴ്സുകളില് സംഭാഷണം, വായന, രചന എന്നിവയ്ക്കായി കൂടുതല് സമയം മാറ്റിവെക്കണം. വരും ദിവസങ്ങളിലെ സംസ്കൃത സപ്താഹാചരണ വേളയില് അധ്യാപക സമൂഹവും വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ദ്ധരും ഈ വിഷയങ്ങളില് സജീവമായ ചര്ച്ചകളും തീരുമാനങ്ങളും കൈക്കൊള്ളുന്നത് ഭാഷാ പഠനത്തെ കൂടുതല് കരുത്തുറ്റതാക്കും.
ജന്മഭൂമി ഓണ്ലൈന്