ജീവചരിത്രങ്ങളുടേയും കഥകളുടേയും സഹായത്തോടെ വേദാന്തതത്ത്വങ്ങളെ പ്രചരിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിഹാസങ്ങളുടെ ദൗത്യം. കേവലമായി തത്ത്വോപദേശം ചെയ്യുന്ന രീതിയാണ് പൊതുവേ വേദങ്ങളില്‍ കാണുന്നത്.
ധര്‍മ്മം, അര്‍ത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം ഇവ എങ്ങനെയാണ് ഒരു വ്യക്തി തന്റെ ജീവിതത്തില്‍ അനുഭൂതമാക്കേണ്ടത് എന്നതിനെ സംബന്ധിക്കുന്ന ചരിത്രത്തിന്റെയും കഥയുടെയും ഉപദേശങ്ങളുടേയും ആവിഷ്‌കാരം കൂടിയാണ് ഇതിഹാസം. ധര്‍മ്മശാസ്ത്രവും അര്‍ത്ഥശാസ്ത്രവും കാമശാസ്ത്രവും മോക്ഷശാസ്ത്രവും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച മനുഷ്യജീവിത ദര്‍ശനങ്ങളും ഇതിഹാസങ്ങളില്‍ ദര്‍ശിക്കാം.
‘ധര്‍മ്മാര്‍ത്ഥ കാമമോക്ഷാണാം
ഉപദേശസമന്വിതം
പൂര്‍വവൃത്തകഥായുക്തം
ഇതിഹാസം പ്രചക്ഷതേ.’
ഇതിഹാസങ്ങളെ വിലയിരുത്താനുള്ള നിര്‍വചനമാണിത്. ഇതിഹാസം ചരിത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ആവിഷ്‌കരിക്കുന്നത്. അതാണ് പൂര്‍വവൃത്തം. രാഷ്‌ട്രചരിത്രം, ദേശങ്ങളുടെ ചരിത്രം, ജനങ്ങളുടെ ചരിത്രം, സംസ്‌കാരങ്ങളുടെ ചരിത്രം ഇതെല്ലാം പൂര്‍വവൃത്തത്തില്‍പ്പെടും. ഒരു രാജ്യത്തെ ജനങ്ങളുടെ ചിന്താമണ്ഡലത്തേയും വ്യാപാരമണ്ഡലത്തേയും ജീവിതത്തേയും സമഗ്രമായി സാകല്യേന അവതരിപ്പിക്കുക എന്നതും ഇതിഹാസത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമാണ്. മഹാഭാരതമെന്ന മഹാകാവ്യത്തിന് യോജിക്കുന്നതാണ് ഈ ലക്ഷണങ്ങളെല്ലാം.
ഭഗവാന്‍ വേദവ്യാസനാല്‍ രചിക്കപ്പെട്ടതാണ് മഹാഭാരതമെന്ന ഇതിഹാസം. ഇപ്പോള്‍ നമുക്ക് ലഭ്യമാകുന്ന മഹാഭാരതത്തില്‍ ഒരു ലക്ഷത്തി ഇരുപത്തയ്യായിരം ശ്ലോകങ്ങളുണ്ട്. ഈ ഇതിഹാസ ഗ്രന്ഥത്തില്‍ പ്രപഞ്ചം മുഴുവന്‍ സംഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നു പറയുന്നതില്‍ ഒട്ടും അതിശയോക്തിയില്ല. ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറിലധികം ഉപാഖ്യാനങ്ങളുണ്ട് മഹാഭാരതത്തില്‍. ശ്രീമദ് ഭഗവദ്ഗീത, ഉത്തരഗീത, വ്യാധഗീത, പിംഗലഗീത തുടങ്ങിയ ഗീതകളും; വിദുരവാക്യം പോലുള്ള നീതി ധര്‍മ്മോപദേശങ്ങളും ശ്രീവിഷ്ണുസഹസ്രനാമവും ഉള്‍പ്പെടെ അമൂല്യമായ വൈജ്ഞാനിക സമ്പത്തുകള്‍ മഹാഭാരതത്തിലുണ്ട്.
ഭഗവാന്‍ കൃഷ്ണനും ധര്‍മ്മപുത്രരുമാണ് മഹാഭാരതത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങള്‍. മഹത്തായ മനുഷ്യരെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണത്തില്‍ വേദവ്യാസ മഹര്‍ഷി കണ്ടെത്തിയവരാണ് ധര്‍മ്മപുത്രരും ഭഗവാന്‍ കൃഷ്ണനും. ധര്‍മ്മപുത്രര്‍ രാജര്‍ഷിയാണ്. ഭഗവാന്‍ കൃഷ്ണനാകട്ടെ സ്ഥിതപ്രജ്ഞനും. ധര്‍മ്മത്തില്‍ നിന്നും അണുവിട വ്യതിചലിക്കാതെ ജീവിക്കാന്‍ പരമാവധി ശ്രമിച്ചിരുന്നു ധര്‍മ്മപുത്രന്‍. ഭാരതീയ ധര്‍മ്മസങ്കല്പങ്ങളുടെ ആള്‍രൂപമായിരുന്നു ധര്‍മ്മപുത്രരെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ഭഗവാന്‍ കൃഷ്ണനാകട്ടെ, ധര്‍മ്മാധര്‍മ്മങ്ങള്‍ക്കെല്ലാം അതീതനാണ്. ഒരു തരത്തിലുമുള്ള പരിധിയും പരിമിതിയും ഭഗവാന്‍ കൃഷ്ണനില്ല.
ഭഗവാന്‍ കൃഷ്ണനെ വേദവ്യാസന്‍ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് അസാമാന്യമായ ശില്പസൗകുമാര്യത്തോടെയാണ്. ഭഗവാനെപ്പോലെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ സാധ്യത പ്രപഞ്ചത്തിനുണ്ടെന്നും, മനുഷ്യവര്‍ഗത്തില്‍ അത്തരം വ്യക്തി ജനിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഉണ്ടെന്നും ആ വ്യക്തി ജനങ്ങളെ ധര്‍മ്മമാര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ നയിക്കുമെന്നും ഭഗവാന്‍ കൃഷ്ണനിലൂടെ കാണിച്ചുകൊടുക്കുകയായിരുന്നു ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രതിഭാധനനായ മഹര്‍ഷി ഭഗവാന്‍ വേദവ്യാസന്‍ ചെയ്തത്.
ദേവകീനന്ദനനായ കൃഷ്ണന്‍ ഉപനിഷത്ത് കാലത്ത് ജീവിച്ചിരുന്ന പുണ്യപുരുഷനായിരുന്നു. ഛാന്ദോഗ്യോപനിഷത്തിലെ കഥാപാത്രമായിരുന്നു കൃഷ്ണന്‍. ഛാന്ദോഗ്യോപനിഷത്തില്‍ മധുവിദ്യ എന്ന അക്ഷയമായ ബ്രഹ്‌മവിദ്യയുടെ ഉപദേശമുണ്ട്. ഇത് ആത്മവിദ്യയുമാണ്. ഇത് അമൃതമായ ആനന്ദം നല്‍കുന്ന വിദ്യകൂടിയാണ്. അക്ഷയമായ മധുവിദ്യ അറിയുന്ന, അതിനെ സാക്ഷാത്കരിച്ച് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരാളിന്റെ ഉദാഹരണമായിട്ടാണ് ദേവകീതനയനായ കൃഷ്ണനെ ഛാന്ദോഗ്യോപനിഷത്തില്‍ പരാമര്‍ശിക്കുന്നത്. ഈ മധുവിദ്യ കൃഷ്ണന്‍ പ്രാവര്‍ത്തികമാക്കിയിരുന്നു എന്നാണ് ഉപനിഷത്തില്‍ കാണുന്നത്.
ഉപനിഷത്ത് കാലം കഴിഞ്ഞാണ് മഹാഭാരതകാലം. ഉപനിഷത്ത് കാലത്ത് ജീവിച്ച് ആ ദര്‍ശനം പ്രാവര്‍ത്തികമാക്കിയ പ്രപഞ്ചനാഥനായ കൃഷ്ണനെ വ്യാസമഹര്‍ഷി ഇതിഹാസ കഥയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് അത്യന്തം ഹൃദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു മഹാഭാരതത്തില്‍.
ജന്മഭൂമി ഓണ്‍ലൈന്‍