തിരുവനന്തപുരം: ഗവർണറുടെ ഔദ്യോഗിക വസതിയായ രാജ്ഭവൻ പേരുമാറി ലോക്ഭവൻ ആകുമ്പോൾ ആദ്യ അതിഥിയായി എത്തുന്നത് രാഷ്‌ട്രപതി ദ്രൗപതി മുർമുവാണ്. ഡിസംബർ മൂന്നിന് നേവി ദിനാഘോഷചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാനെത്തുന്ന രാഷ്‌ട്രപതി തിരുവനന്തപുരത്ത് താമസിക്കുന്നതും ലോക്ഭവനിലായിരിക്കും. ദ്രൗപതി മുർമു താമസിക്കുന്ന ആദ്യ ലോക്ഭവൻ കേരളത്തിലേതാകുന്നതും പ്രത്യേകതയാണ്.
രാജ്ഭവന്റെ പേരുമാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ വിജ്ഞാപനം നവംബർ 25നാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ പേരുമാറ്റ ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുകയാണ്. ആസാം, ബംഗാൾ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഇതിനകം മാറ്റം പ്രഖ്യാപിച്ചു. കേരളത്തിൽ ഗവർണർ സ്ഥലത്തില്ലായിരുന്നതിനാൽ ഉത്തരവ് വൈകുകയായിരുന്നു. തിങ്കളാഴ്ച ലോക്ഭവൻ എന്ന പേരിലേക്ക് മാറ്റുന്ന വിജ്ഞാപനം ഇറങ്ങും.
‘രാജ്ഭവൻ’ എന്നാൽ ഭരണാധികാരിയുടെ വസതിയെന്ന അർത്ഥമാണ്. ‘ലോക്ഭവൻ’ എന്നാൽ ജനങ്ങളുടെ വീട്ടു മന്ദിരം. രാജ്യത്തെ എല്ലാ രാജ്ഭവനുകളെയും ലോക്ഭവനുകളാക്കുന്ന ഈ നടപടിയിലൂടെ കേരള ഗവർണർ രാജേന്ദ്ര ആർലെക്കർക്ക് പ്രത്യേക അഭിമാനമുണ്ട്. 2024-ൽ രാഷ്‌ട്രപതിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ചേർന്ന ഗവർണർമാരുടെ സമ്മേളനത്തിലാണ് ആർലെക്കർ രാജ്ഭവനുകളുടെ പേര് ലോക്ഭവൻ ആക്കണമെന്ന് നിർദേശിച്ചത്. രാജ്ഭവനുകളെ കൂടുതൽ ജനകീയമാക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.
പേരുമാറ്റം ഔദ്യോഗികമാകാൻ താമസം വന്നെങ്കിലും രാജ്ഭവനെ ലോക്ഭവനാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ആർലെക്കർ ബീഹാർ ഗവർണറായിരിക്കുമ്പോഴുതന്നെ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. അവിടെ സാംസ്കാരിക സമ്മേളനങ്ങളും പ്രഭാഷണങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുകയും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് രാജ്ഭവനിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. കേരളത്തിലും അതേ മാതൃക തുടർന്നു; രാജ്ഭവനെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെടുന്ന അനവധി പരിപാടികളും പ്രഭാഷണപരമ്പരകളും സംഘടിപ്പിച്ചു. കലാപരിപാടികൾക്കും വേദിയൊരുക്കി. പ്രദർശിനി തുടങ്ങുന്നതിനുള്ള നടപടികളും ആരംഭിച്ചു.
തിരുവിതാംകൂരിലെത്തുന്ന വിദേശ അതിഥികൾക്ക് താമസിക്കാനായി രാജകുടുംബം 1929-ൽ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ് നിലവിലെ രാജ്ഭവൻ കെട്ടിടം. ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധകാലത്ത് (1914–1918) ഇത് തിരുവിതാംകൂർ സൈന്യത്തിന്റെ വാർ റൂമായും ജനറലിന്റെ ഔദ്യോഗിക വസതിയായും ഉപയോഗിച്ചു. യുദ്ധാനന്തര കാലത്ത് കേരള സർവകലാശാലയിൽ പഠിപ്പിക്കാനെത്തുന്ന വിദേശ അധ്യാപകരുടെ അതിഥി മന്ദിരമായും തുടർന്നു.
1956-ൽ കേരളസംസ്ഥാനം രൂപം കൊണ്ടപ്പോൾ ഇത് ഗവർണറുടെ ഔദ്യോഗിക വസതിയായി മാറി. ഏറ്റവും പഴയ കെട്ടിടത്തിന് അതിഥികളെയും ഓഫീസുകളെയും ഉൾക്കൊള്ളാൻ പര്യാപ്തമല്ലാതിരുന്നതിനാൽ പിന്നീട് വിപുലീകരണങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളും നടന്നു. കേരള പരമ്പരാഗത ശൈലിയിൽ നിർമ്മിച്ച പ്രധാന കെട്ടിടത്തിന് ഉയർന്ന മേൽത്തട്ടുകളും വിശാലമായ മുറികളും വലിയ ജനാലകളും വാതിലുകളും വിക്ടോറിയൻ ശൈലിയിലുള്ള ഫിനിഷും പ്രത്യേകതയാണ്.
കാറ്റുള്ള ഒരു കുന്നിൻ മുകളിലായതിനാൽ ഇവിടെ സദാ ശാന്തവും തണുപ്പുമുള്ള അന്തരീക്ഷമാണ്. വിശാലമായ പുൽമേടുകളും വെൽവെറ്റ് പോലെ നയനമനോഹരമായ പുൽത്തകിടികളും വിവിധ ഇനങ്ങളിലുള്ള ആന്തൂറിയങ്ങളും ഓർക്കിഡുകളും നിറഞ്ഞ പച്ചപ്പുള്ള ഗാർഡൻ ഹൗസുകളും ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പ്രധാന പുൽത്തകിടിയുടെ മധ്യഭാഗത്ത് ഗവർണറുടെ ഓഫീസ് മുറിയോട് അഭിമുഖമായി സുന്ദരമായ ഒരു ജലധാരയും ഉണ്ട്. ഡിജിറ്റൽ ഗാർഡൻ സ്ഥാപിച്ച ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ രാജ്ഭവനാണ് കേരള രാജ്ഭവൻ — മരങ്ങളിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ക്യുആർ കോഡുകൾ സ്കാൻ ചെയ്യുന്നത് വഴി സന്ദർശകർക്ക് ഓരോ മരത്തെയും സംബന്ധിച്ച വിശദാംശങ്ങൾ അറിയാനാകും.
തമിഴ്നാട്ടിലെ സുചീന്ദ്രത്തിനടുത്തുള്ള മയിലാടിയിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന മനോഹര പ്രതിമകൾ ഉചിതമായ സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇവ മുഴുവൻ ഉദ്യാനത്തിന് വ്യത്യസ്തമായ ഭംഗി പകരുന്നു. രാജകീയ ശൈലിയിൽ നിർമിച്ച രണ്ട് മനോഹര ബാൻഡ് സ്റ്റാൻഡുകളുണ്ട്. പരിസരത്ത് ടെന്നിസ് കോർട്ടും ഷട്ടിൽ കോർട്ടും സൗകര്യമായി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
രാജ്ഭവനിൽ നല്ലൊരു ലൈബ്രറിയുമുണ്ട്. ഓഫീസർമാർക്കും ജീവനക്കാർക്കും വേണ്ടി 71 ക്വാർട്ടേഴ്‌സുകൾ, രാജ്ഭവൻ ഡിസ്പെൻസറി, ഇലക്ട്രിക്കൽ വിംഗ് ഓഫീസ്, രാജ്ഭവൻ എംപ്ലോയീസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റി എന്നിവയും കാമ്പസിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ‘ദി കേരള ഗവർണേഴ്‌സ് ക്യാമ്പ് പോസ്റ്റ് ഓഫീസ്’ എന്ന പേരിൽ രാജ്ഭവനിലേക്കു മാത്രം സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക തപാൽ ഓഫീസ് ഉണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ ഒക്ടോബർ 23-ന് രാജ്ഭവൻ അങ്കണത്തിൽ മുൻ രാഷ്‌ട്രപതി കെ.ആർ. നാരായണന്റെ പ്രതിമ രാഷ്‌ട്രപതി ദ്രൗപതി മുർമു അനാച്ഛാദനം ചെയ്തിരുന്നു.
