ചിങ്ങ മാസത്തിലെ കറുത്ത വാവ് കഴിഞ്ഞു വരുന്ന ചതുര്‍ത്ഥി അഥവാ വെളുത്ത പക്ഷ ചതുര്‍ത്ഥിയാണ് ഗണപതിയുടെ ജന്‍മ ദിനം. അതാണ് വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി. നാളെയാണ് വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി. വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി ദിവസം ഗണേശ പ്രീതിക്കായുള്ള പ്രത്യേക പൂജകളും കര്‍മ്മങ്ങളും നടത്തുന്നത് ഉത്തമഫലത്തെ നല്‍കുമെന്നാണ് വിസ്വാസവും അനുഭവവും. ഉത്തരേന്ത്യയില്‍ പൊതുവേയും മഹാരാഷ്‌ട്രയില്‍ പ്രത്യേകിച്ചും ഗണേശചതുര്‍ത്ഥി വിപുലമായ സാമൂഹ്യാഘോഷമാണ്. മഹാരാഷ്‌ട്രയിലേതുപോലെ വന്‍സാമൂഹ്യാഘോഷമായി മാറിയിട്ടില്ലെങ്കിലും ഇപ്പോള്‍ കേരളീയ നഗരങ്ങളിലും പൊതുവേദികളില്‍ ഗണപതി വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച് പൂജയും സാമൂഹ്യാരതിയും ഒടുവില്‍ ആഘോഷകരമായ ജലനിമജ്ജനവും നടക്കുന്നുണ്ട്. അയല്‍ സംസ്ഥാനമായ തമിഴ്‌നാട്ടിലും വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി വലിയ ജനകീയാഘോഷമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്.
ചതുര്‍ത്ഥിപൂജയും ഫലവും
ഹൈന്ദവ വിശ്വാസ പ്രകാരം ശുഭ കാര്യങ്ങള്‍ തുടങ്ങുന്നതിന് മുന്‍പ്
വിഘ്‌ന നിവാരണത്തിനായി ഗണപതി ഹോമം നടത്താറുണ്ടല്ലോ. അതുപോലെ ഗണേശ ജന്‍മ ദിനമായ ചതുര്‍ത്ഥിയില്‍ ചതുര്‍ത്ഥിപൂജ നടത്തുന്നത് വിദ്യാ തടസ്സം, സന്താന തടസ്സം, ഗൃഹ നിര്‍മ്മാണ തടസ്സം എന്നിവ ഒഴിവാക്കുവാന്‍ നല്ലതാണ്. വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി ദിവസം ഗണപതിയുടെ ആയിരത്തി എട്ട് ഭാവങ്ങളെ വര്‍ണ്ണിക്കുന്ന ഗണേശ സഹസ്ര നാമം പാരായണം ചെയ്യുന്നത് വളരെ പുണ്യമാണ്. ഗണപതി ഭഗവാന് പ്രാധാന്യം നല്‍കി ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവര്‍ത്തികള്‍ക്കും ഫലം ഉണ്ടാകും.
വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി ദിവസം ഗണപതി ഭഗവാന് മുക്കുറ്റി, കറുക എന്നിവ കൊണ്ട് മാല, അര്‍ച്ചന, മോദക നിവേദ്യം, ഗണപതി ഹോമം എന്നിവ നടത്തിയാല്‍ ഐശ്വര്യം കൂടും. വീടുകളില്‍ മോദകം ഉണ്ടാക്കി ഭക്ഷണ പ്രിയനായ ഗണേശനെ ധ്യാനിച്ച് അടുപ്പില്‍ സമര്‍പ്പിച്ച ശേഷം കുടുംബത്തിലുള്ളവര്‍ ഒത്തൊരുമിച്ച് ഭക്ഷിച്ചാല്‍ കുടുംബത്തില്‍ ഐശ്വര്യം ഉണ്ടാകും. കേതുര്‍ദ്ദാശ ദോഷം അനുഭവിക്കുന്നവര്‍ ദോഷ പരിഹാരത്തിനായി വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി ദിവസം ഗണേശ പൂജ, ഗണപതി ഹോമം എന്നിവ നടത്തിയാല്‍ പരിഹാരമാകും.
ഗണേശ ഗായത്രി
ഓം ഏകദന്തായ വിദ്മഹേ
വക്രതുണ്ഡായ ധീമഹി,
തന്നോദന്തിഃ പ്രചോദയാല്‍,
ഓം ലംബോധരായ വിദ്മഹേ
വക്രതുണ്ഡായ ധീമഹി
തന്നോദന്തിഃ പ്രചോദയാല്‍
എന്ന മന്ത്രം ജപിച്ചാല്‍ ഉദ്ദിഷ്ടകാര്യം സാധിക്കും.
വ്രതവിധി ഇങ്ങനെ
വിനായ ചതുര്‍ത്ഥിയുടെ തലേ ദിവസം മുതല്‍ വ്രതം ആരംഭിക്കണം. എല്ലാ വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിലുമെന്നപോലെ തലേദിവസം മത്സ്യ മാംസാദികള്‍ പൂര്‍ണമായും ഒഴിവാക്കണം. ഊണ് ഒരിക്കലാക്കണം. എണ്ണ തേച്ചുള്ള കുളി, പകലുറക്കം എന്നിവ നിഷിദ്ധം. വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി ദിവസം സൂര്യോദയത്തിനു മുന്‍പ് കുളിച്ച് ശുദ്ധി വരുത്തി നിലവിളക്ക് കൊളുത്തി കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞു നിന്ന് ‘ഓം ഗം ഗണപതയേ നമഃ’ എന്ന് നൂറ്റി എട്ട് പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം. അത്രയും പറ്റിയില്ലെങ്കില്‍ ചുരുങ്ങിയത് ഒന്‍പതു പ്രാവശ്യമെങ്കിലും ജപിക്കണം. പിറ്റേന്ന് തുളസി തീര്‍ത്ഥമോ ക്ഷേത്രത്തില്‍ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന തീര്‍ത്ഥമോ സേവിച്ച് വ്രതം അവസാനിപ്പിക്കാം.
ചതുര്‍ത്ഥി ദിനത്തില്‍ ചന്ദ്രനെ നോക്കരുത്
വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി ദിവസം ചന്ദ്ര ദര്‍ശനം നന്നല്ല എന്നാണ് വിധി. അതിനു പിന്നില്‍ ഒരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്. അതിങ്ങനെ: ഒരിക്കല്‍ പിറന്നാള്‍ സദ്യ കഴിച്ച ശേഷം എഴുന്നേല്‍ക്കുവാന്‍ ശ്രമിച്ചപ്പോള്‍ ഗണപതി ഭഗവാന് അടിതെറ്റിവീണു. ഇതു കണ്ട ചന്ദ്രന്‍ അദ്ദേഹത്തെ പരിഹസിച്ച് ചിരിച്ചു. അതില്‍ കോപിഷ്ഠനായ ഗണേശന്‍ ചന്ദ്രനെ ശപിച്ചു. ”ഇന്നേ ദിവസം നിന്നെ ദര്‍ശിക്കുന്നവരെല്ലാം ദുഷ്‌പേര് കേള്‍ക്കുവാന്‍ ഇടയാകട്ടെ” എന്നായിരുന്നു ശാപം. അതിനാല്‍ വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി ദിവസം ചന്ദ്രനെ നോക്കിയാല്‍ മാനഹാനി ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.
ആഘോഷംക്ഷേത്രങ്ങളില്‍
കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി ദിവസം അഷ്ടദ്രവ്യ മഹാഗണപതി ഹോമവും മഹാഗണപതി ഹോമവും നടത്താറുണ്ട്. മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളില്‍ വിനായക ചതുര്‍ത്ഥി പത്ത് ദിവസമാണ് ആഘോഷം. ഇത് ഗണേശോല്‍സവം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഗണപതി ഭഗവാന്റെ വലിയ പ്രതിമകള്‍ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളില്‍ സ്ഥാപിച്ച ശേഷം പത്ത് ദിവസം രാവിലേയും വൈകിട്ടും പൂജകളും ഭജനകളും നടത്തും. മധുര പലഹാര വിതരണവും ഉണ്ടാകും. പതിനൊന്നാം ദിവസം വാദ്യ മേളങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ ഈ പ്രതിമകള്‍ ഘോഷയാത്രയായി കടലിലേക്ക് കൊണ്ടു പോയി നിമജ്ജനം ചെയ്യും. ഗണേശോല്‍സവ സമിതികളുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ആഘോഷങ്ങള്‍.
ജന്മഭൂമി ഓണ്‍ലൈന്‍