ന്യൂദൽഹി : കേന്ദ്ര തുറമുഖ, ഷിപ്പിംഗ്, ജലപാത മന്ത്രി സർബാനന്ദ സോനോവാൾ തിങ്കളാഴ്ച ഇറാനിലേക്ക് ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ പ്രത്യേക വിമാനത്തിൽ യാത്ര തിരിച്ചു. അതേ സമയം ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നിർണായകമായ ചബഹാർ തുറമുഖ കരാറിൽ ഒപ്പിടുന്നതിന് ഉടൻ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുമെന്ന് വിശ്വസനീയ കേന്ദ്രങ്ങൾ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഒമാൻ ഉൾക്കടലിനോട് ചേർന്ന് ഇറാൻ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ദീർഘകാല ചബഹാർ തുറമുഖത്തിന്റെ പാട്ടത്തിന് ഇന്ത്യയെ ഈ കരാർ പ്രാപ്തമാക്കും. ഈ തന്ത്രപരമായ പദ്ധതിയിലൂടെ പാക്കിസ്ഥാനിലെ കറാച്ചിയെയും ഗ്വാദർ തുറമുഖങ്ങളെയും മറികടന്ന് ഇറാൻ വഴി ദക്ഷിണേഷ്യയ്‌ക്കും മധ്യേഷ്യയ്‌ക്കും ഇടയിൽ ഒരു പുതിയ വ്യാപാര പാത തുറക്കും.
സെൻസിറ്റീവും തിരക്കേറിയതുമായ പേർഷ്യൻ ഗൾഫിൽ നിന്നും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ നിന്നും ഒരു ബദൽ ട്രാൻസിറ്റ് റൂട്ട് പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാൻ ബിസിനസ്സ് കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്ക് സാമ്പത്തിക അവസരങ്ങളുടെ ഒരു പുതിയ കാഴ്ചയും ഇത് തുറക്കുന്നു. ചബഹാർ പോർട്ട് ഓപ്പറേഷൻസിന്റെ കരാർ ഇന്ത്യയുടെ വളർന്നുവരുന്ന സമുദ്രമേഖലയിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന നേട്ടത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തും.
മ്യാൻമറിലെ സിറ്റ്‌വെ തുറമുഖം ഇന്ത്യ ആരംഭിച്ചതിന് ശേഷം പ്രദേശം ഈ മേഖലയിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ചൈനീസ് സാന്നിധ്യം നിർവീര്യമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. കൃത്യം ഒരു വർഷം മുമ്പ് – 2023 മെയ് മാസത്തിൽ സർബാനന്ദ സോനോവാൾ മ്യാൻമറിലെ സിറ്റ്‌വെ തുറമുഖം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തിരുന്നു.
ഇറാന്റെ ചബഹാർ തുറമുഖം ഇന്ത്യയുടെ കണക്ടിവിറ്റി സംരംഭങ്ങളുടെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, ഇന്ത്യ, ഇറാൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, മധ്യേഷ്യ എന്നിവയ്‌ക്ക് ഇടയിലുള്ള വ്യാപാരത്തിന് പ്രായോഗികവും ഹ്രസ്വവുമായ റൂട്ട് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഇത് വളരെയധികം പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു.
സിഐഎസ് (കോമൺവെൽത്ത് ഓഫ് ഇൻഡിപെൻഡൻ്റ് സ്റ്റേറ്റ്‌സ്) രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുന്നതിന് ഇൻ്റർനാഷണൽ നോർത്ത്-സൗത്ത് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോറിഡോറിന് (ഐഎൻഎസ്‌ടിസി) കീഴിൽ ചബഹാർ തുറമുഖത്തെ ഒരു ട്രാൻസിറ്റ് ഹബ് ആക്കാനാണ് ഇന്ത്യ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
ഇന്ത്യയ്‌ക്കും മധ്യേഷ്യയ്‌ക്കും ഇടയിലുള്ള ചരക്കുകളുടെ നീക്കം ലാഭകരമാക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കാഴ്ചപ്പാടാണ് അന്താരാഷ്‌ട്ര നോർത്ത്-സൗത്ത് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഇടനാഴി. ചബഹാർ തുറമുഖം ഈ മേഖലയുടെ വാണിജ്യ ഗതാഗത കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കും.
ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തെയും പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനെയും ഇറാൻ വഴി കാസ്പിയൻ കടലിലേക്കും റഷ്യയിലെ സെൻ്റ് പീറ്റേഴ്‌സ്ബർഗ് വഴി വടക്കൻ യൂറോപ്പിലേക്കും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മൾട്ടി മോഡൽ ഗതാഗത പാതയാണ് അന്താരാഷ്‌ട്ര നോർത്ത്-സൗത്ത് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഇടനാഴി.
മുംബൈയിൽ നിന്ന് ഷാഹിദ് ബെഹേഷ്തി തുറമുഖത്തേക്ക് – ചബഹാർ (ഇറാൻ) കടൽമാർഗം, ചബഹാറിൽ നിന്ന് ബന്ദർ-ഇ-അൻസാലി (കാസ്പിയൻ കടലിലെ ഒരു ഇറാനിയൻ തുറമുഖം) ലേക്ക് റോഡ് മാർഗം, തുടർന്ന് ബന്ദർ-ഇ-അൻസാലിയിൽ നിന്ന് ചരക്ക് നീക്കമാണ് അന്താരാഷ്‌ട്ര നോർത്ത്-സൗത്ത് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഇടനാഴി വിഭാവനം ചെയ്യുന്നത്. കാസ്പിയൻ കടലിനു കുറുകെ കപ്പൽ വഴി അസ്ട്രഖാനിലേക്ക് (റഷ്യൻ ഫെഡറേഷനിലെ ഒരു കാസ്പിയൻ തുറമുഖം), അതിനുശേഷം അസ്ട്രഖാനിൽ നിന്ന് റഷ്യൻ ഫെഡറേഷന്റെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും തുടർന്ന് യൂറോപ്പിലേക്കും റഷ്യൻ റെയിൽവേ വഴി സഞ്ചാരം തുടരും.
ഈ ജനുവരി ആദ്യം വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എസ്. ജയശങ്കറും ഇറാൻ പ്രസിഡൻ്റ് ഇബ്രാഹിം റെയ്‌സിയും ചബഹാർ തുറമുഖ വികസന പദ്ധതി ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇറാൻ-ഇന്ത്യ കരാറുകൾ വേഗത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും കാലതാമസത്തിന് കൂടുതൽ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്തിരുന്നു.
അവരുടെ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ, ഇറാനുമായി സമഗ്രവും ദീർഘകാലവുമായ സഹകരണ കരാർ അവസാനിപ്പിക്കാൻ ജയശങ്കർ താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചതായി ഇറാൻ പ്രസിഡൻ്റിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്.
