ശ്ലോകം 261
നിര്വികല്പകമനല്പമക്ഷരം
യത് ക്ഷരാക്ഷര വിലക്ഷണം പരം
നിത്യമവ്യയസുഖം നിരഞ്ജനം
ബ്രഹ്മ തത്ത്വമസി ഭാവയാത്മനി
മായയുടെ പിടിയില് പെടാത്തതും അനന്തവും നാശരഹിതവും ക്ഷരാക്ഷരങ്ങളില് നിന്ന് വേറിട്ടതും പരമവും എന്നുമുള്ളതും യാതൊരു മാറ്റങ്ങളില്ലാത്ത സുഖവും പാപമാലിന്യങ്ങളില്ലാത്തതുമായ ബ്രഹ്മമാണ് നീ എന്ന് ഉള്ളില് ഭാവന ചെയ്യണം.
വികല്പ്പങ്ങളില്ലാത്തതും മഹത്തായതും നാശമില്ലാത്തതും ക്ഷര-അക്ഷര പുരുഷന്മാരില് നിന്ന് വേറിട്ടതും ഏറ്റവും ഉല്കൃഷ്ടമായതും നിത്യവും തുടര്ച്ചയായ സുഖവും തമസ്സ് ഒട്ടുമില്ലാത്തതുമാണ് ബ്രഹ്മം.
നിര്വികല്പം എന്നാല് മായയില് നിന്ന് ഉണ്ടായതല്ല എന്നറിയണം. മായയ്ക്ക് അതീതമാണ് പരമാത്മാത്മാവ്. അതിനെ വിഷയങ്ങളോ വികാരങ്ങളോ വിചാരങ്ങളോ വാസനകളോ ബാധിക്കുന്നില്ല. അത് സ്വമഹിമയില് വിരാജിക്കുന്നതാണ്.
വിവിധ കല്പനകള് ഭ്രമത്തെ ഉണ്ടാക്കുന്നവയാണ്. അതിനാല് ബ്രഹ്മം നിര്വികല്പമാണ്. വികല്പങ്ങളില്ലാത്തത് എന്നാല് ഒരു സംശയത്തിനും സ്ഥാനമില്ലാത്തത് എന്നും പറയാം. രണ്ടാമതെന്ന തോന്നലേ ഇല്ല. അത് ഒന്ന് മാത്രം. മറ്റൊന്നിനും ഇടമില്ല.
അനല്പ്പം എന്നാല് അല്പമല്ലാത്തത്. പരിമിതിയില്ലാത്തത് -അപരിമേയമായത്. പരിമിതികളൊന്നുമില്ലാതെ എങ്ങും നിറഞ്ഞ് വിലസുന്നതാണത്.
ഛാന്ദോഗ്യോപനിഷത്തില് പറയുന്നു യോ വൈഭൂമാ തദ് അമൃതം, യദ് അല്പം തത് മൃതം എന്ന്. ഭൂമാവായ- അപരിമേയമായ ആത്മാവ് നാശമില്ലാത്തതാണ്. മറ്റുള്ളതൊക്കെ അല്പമായവയും നശിക്കുന്നവയുമാണ്. അക്ഷരമെന്നാല് നാശമില്ലാത്തത്. ജഗത്ത് നിരന്തരം മാറുന്നതാണെങ്കില് ഇത് ഒരു തരത്തിലും മാറ്റമില്ലാത്തതാണ്.
ക്ഷരമായ ജഗത്തില് നിന്നും അക്ഷരമായ മായയില് നിന്നും വേറിട്ടതാണ് ഇത്. ഗീതയില് പറയുന്ന ക്ഷരപുരുഷനായ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങള്ക്കുകും അക്ഷര പുരുഷനായ കൂടസ്ഥനും അപ്പുറമാണ് പുരുഷോത്തമനായ പരമാത്മാവ്.
ബ്രഹ്മം ഏറ്റവും പരമമായതും എന്നും ഒരു മാറ്റവുമില്ലാതെയിരിക്കുന്ന സുഖ സ്വരൂപമാണത്. നിത്യമായ ആനന്ദം തന്നെയാണ്. ഇന്ദ്രിയ വിഷയങ്ങളില് നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ക്ഷണികമായ സുഖമോ ആനന്ദമോ ഇതിന് മുന്നില് ഒന്നുമല്ല. ആത്മസുഖമുള്ളതിനാലാണ് ഇന്ദ്രിയ സുഖങ്ങളെ അറിയാനാകുന്നത്. അത് ഒരു തരത്തിലും പാപമാലിന്യങ്ങള് ഏല്ക്കാത്തതാണ്. സദാ ശുദ്ധമായ അതിനെ വാസനാ മാലിന്യങ്ങളോ തമസ്സിന്റെ കുഴപ്പങ്ങളോ ബാധിക്കാത്തതാണ്.
ബ്രഹ്മത്തെ വാക്കുകളെ കൊണ്ട് വെളിപ്പെടുത്താനാവില്ല എങ്കിലും ചില സൂചനകള് നല്കുകയാണ്. അത് അനുഭവമാകുകയാണ് വേണ്ടത്. ബ്രഹ്മാനുഭൂതിയെ നേടാന് ഇവ സഹായിച്ചേക്കും. ആ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് നീ എന്ന് നന്നായി ഭാവന ചെയ്യണം.
