ന്യൂദല്‍ഹി: ലോകത്തിലെ 14 രാജ്യങ്ങളില്‍ മാത്രമാണ് കൊറോണ വൈറസിന്റെ വ്യാപനം കുറയുന്നതെന്ന് ലണ്ടന്‍ സ്‌കൂള്‍ ഓഫ് ഹൈജീന്‍ ആന്‍ഡ് ട്രോപ്പിക്കല്‍ മെഡിസിന്‍ വികസിപ്പിച്ച ഗണിതശാസ്ത്ര മാതൃക പറയുന്നു. 14 രാജ്യങ്ങളൊഴിച്ച് ബാക്കിയുള്ള സ്ഥലങ്ങളില്‍ വൈറസ് കെട്ടടങ്ങാന്‍ കുറച്ചു കൂടി സമയമെടുക്കുമെന്നും ഗണിതശാസ്ത്ര മാതൃക പറയുന്നു.
ഇന്ത്യ ഉള്‍പ്പെടെ മറ്റു രാജ്യങ്ങളില്‍ ഈ നിരക്ക് ഒന്നിനും അതിനു മുകളിലുമായി മാറിമറിഞ്ഞു നില്‍ക്കുകയാണെന്ന് വൈറ്റല്‍ സ്ട്രാറ്റജീസ് എന്ന ഏജന്‍സി പറഞ്ഞു. ബംഗ്ലദേശിലും ആഫ്രിക്കന്‍ രാജ്യങ്ങളിലും രോഗം വര്‍ധിക്കാനാണു സാധ്യത. സ്ഥിതി നിയന്ത്രണവിധേയമായെങ്കിലും പൊതു ജീവിതവും വ്യാപാര-വാണിജ്യ-ഉല്‍പ്പാദന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും പെട്ടെന്ന് പഴയ നിലയില്‍ പുനരാരംഭിച്ചാല്‍ ചൈനയില്‍ രണ്ടാംഘട്ട വൈറസ് വ്യാപനത്തിനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയാനാവില്ല.
വൈറസിന്റെ പ്രത്യുല്‍പ്പാദന സംഖ്യ (ആര്‍ഒ) ഒന്നില്‍ കൂടുതലാണെങ്കില്‍ രോഗിയായ ആള്‍ക്ക് കുറഞ്ഞത് ഒന്നിലേറെ പേരിലേക്ക് രോഗാണുവിനെ വ്യാപിപ്പിക്കാന്‍ കഴിയുമെന്നതാണ് ഈ നിഗമനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ആര്‍ഒ നിരക്ക് ഒന്നാണെങ്കില്‍ കുറഞ്ഞത് ഒരാളിലേക്കെങ്കിലും വ്യാപനം ഉറപ്പ്. എന്നാല്‍ ആര്‍ഒ സംഖ്യ ഒന്നില്‍ താഴെയാണെങ്കില്‍ സാവധാനം കുറഞ്ഞു വന്ന് രോഗവ്യാപനം ഇല്ലാതാകും. ഈ കണക്കനുസരിച്ച് 14 രാജ്യങ്ങളില്‍ മാത്രമാണ് ആര്‍ഒ നിരക്ക് ഒന്നില്‍ താഴേക്ക് പിടിച്ചുനിര്‍ത്താനായത്.
കാലാവസ്ഥാ പ്രവനത്തിലും സാമ്പത്തിക നിഗമനങ്ങളിലും മാത്രം പരീക്ഷിക്കുന്ന നൗ കാസ്റ്റിങ് (ഫോര്‍കാസ്റ്റിങ്ങിന്റെ മറ്റൊരു രീതി) എന്ന സങ്കേതമാണ് രോഗവ്യാപനം പ്രവചിക്കുന്നതിലും ഉപയോഗിച്ചത്.
