സൃഷ്ടിക്കുള്ള ഉപകരണങ്ങളെ സമ്പാദിക്കുന്നതായി കാണുന്നതിനാല്‍ ഉപകരണങ്ങളില്ലാത്ത ബ്രഹ്മം ജഗത് കാരണമല്ല എന്നാണെങ്കില്‍ അത് ശരിയല്ല. എന്തെന്നാല്‍ പാലുപോലെയാണ് എന്ന് അറിയുക.
ഒരു സാധനത്തെ ഉണ്ടാക്കുന്നതിന് പല ഉപകരണങ്ങളും ആവശ്യമുണ്ട്. കുടമുണ്ടാക്കാന്‍ കുലാല ചക്രം, ദണ്ഡ്, മണ്ണ് എടുക്കാനുള്ള ഉപകരണം, മണ്ണ് എന്നിവ വേണം. വസ്ത്രമുണ്ടാക്കാന്‍ പഞ്ഞി,നൂല് നൂല്‍ക്കാനുള്ള ചര്‍ക്ക, തറി, നൂല് മുതലായവ വേണം. കുശവനോ നെയ്‌ത്തുകാരനോ മാത്രമുണ്ടായാല്‍ വേണ്ട സാധനം ഉണ്ടാകില്ല. എന്നാല്‍ ഇത് ബ്രഹ്മം സൃഷ്ടി ചെയ്യുന്ന കാര്യത്തിലും ബാധകമെന്ന് പൂര്‍വപക്ഷം വാദിക്കുന്നു. അതിനാല്‍ ബ്രഹ്മത്തിന് ജഗത്കര്‍തൃത്വം പറയാനാവില്ല എന്നാണ് അവരുടെ വാദം.
എന്നാല്‍ വാദത്തെ നിഷേധിക്കുകയാണ് സൂത്രത്തില്‍. പാല് തൈരാകുന്നതിന് മറ്റ് സാധനങ്ങളുടെ ആവശ്യമില്ല. വെള്ളം തണുത്തുറഞ്ഞ് മഞ്ഞുകട്ടയാകുന്നതും അതുപോലെ തന്നെ. ഇത് ദ്രവ്യത്തിന്റെ സ്വഭാവമാണ്.
പാല് തൈരാകുന്നതിനും ജലം മഞ്ഞുകട്ടയാകുന്നതിനും ചൂട്, തണുപ്പ് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളുടെ ആവശ്യകതയുണ്ട് എന്ന് പറയുന്നതും ശരിയല്ല. പാലിന് തൈരാകാനുള്ള ശക്തിവിശേഷം അതില്‍ തന്നെയുണ്ട്. അതിനെ വേഗത്തില്‍ പ്രകടമാക്കാന്‍ ചൂട് മുതലായവയ്‌ക്ക് കഴിയും. എന്നാല്‍ പാലിന് സ്വതവേയുള്ള ധര്‍മത്തെ ഉണ്ടാക്കാന്‍ അവയ്‌ക്ക് കഴിയില്ല. ചൂടും തണുപ്പും ഉണ്ടെങ്കിലും മറ്റ് സാധനങ്ങളൊന്നും തൈരാകുന്നില്ല.
ഏകനും അദ്വിതീയനും സര്‍വ്വ ശക്തനും സര്‍വ്വവ്യാപിയുമായ ബ്രഹ്മത്തിന് ഏത് കാര്യത്തിനും താനൊഴിച്ച് മറ്റൊരു ഉപകരണത്തിന്റെയും ആവശ്യമില്ല. തന്നത്താന്‍ ചെയ്യാനുള്ള ശേഷിയുണ്ട്. എല്ലാ ശക്തികളുടെയും ആധാരമായ ബ്രഹ്മത്തില്‍ ജഗത് കാരണമാകാനുള്ള ശക്തി സ്വതവേ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാല്‍ മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളുടെ ആവശ്യമില്ല.
സൂത്രം ദേവാദിവദപി ലോകേ
ലോകത്തില്‍ ദേവന്‍മാര്‍ മുതലായവരെപ്പോലെയും മറ്റൊന്നിനെയും സഹായം കൂടാതെ ജഗത് കാരണമാകാം.
ഉപാദാനകാരണത്തിന് സ്വയം മാറാനാകുമെങ്കിലും നിമിത്ത കാരണത്തിന് പലതിന്റെയും സഹായം വേണ്ടിവരും എന്ന പൂര്‍വപക്ഷത്തിന്റെ വാദമാണ് ഇവിടെ ഖണ്ഡിക്കുന്നത്. കുശവന്‍ മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളുടെ സഹായത്താലാണ് മണ്‍പാത്രങ്ങളൊക്കെ ഉണ്ടാകുന്നത്. ഇതു പോലെ തന്നെയാകും ചേതന ബ്രഹ്മവും പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതെന്നാണ് വാദം. അതിനുള്ള മറുപടിയാണ് ഈ സൂത്രം.
ദേവന്‍മാര്‍, ഋഷിമാര്‍, യോഗീശ്വരന്‍മാര്‍, പിതൃക്കള്‍ തുടങ്ങിയവര്‍ പുറമെ നിന്നുള്ള ഒരു സഹായവും കൂടാതെ സ്വശക്തി കൊണ്ട് പലതും സൃഷ്ടിക്കാന്‍ കഴിവുള്ളവരാണ്. ഇത് ഇതിഹാസപുരാണങ്ങളില്‍ കാണാവുന്നതാണ്.
വെറും സങ്കല്പം കൊണ്ട് മാത്രം ഇല്ലാത്തവയെ ഉണ്ടാക്കാനും ഉള്ളവയെ ഇല്ലാതാക്കാനോ രൂപമാറ്റം വരുത്താനോ ഇക്കൂട്ടര്‍ക്ക് കഴിയും. അല്പശക്തരായ ഇവര്‍ക്ക് കഴിയുമെങ്കില്‍ സര്‍വ്വശക്തനായ ഈശ്വരന് സങ്കല്പം കൊണ്ട് ജഗത്തിനെ സൃഷ്ടിക്കാം
എട്ടുകാലിതന്നില്‍ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന നൂല് കൊണ്ട് മറ്റൊന്നിന്റെയും സഹായം കൂടാതെ വലകെട്ടുന്നു. അതില്‍ തന്നെ വസിച്ച് അവസാനം തന്നിലേക്ക് എടുക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ജഗത് സൃഷ്ടിയും ഇതുപോലെയാണ്. മറ്റൊന്നിന്റെയും സഹായം ജഗത് സൃഷ്ടിയ്‌ക്ക് ചേതനനായ ബ്രഹ്മത്തിന് വേണ്ട. എല്ലാ ശക്തിയോടും കൂടിയ ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് മായ കൊണ്ട് ജഗത്തായി തീര്‍ന്നതെന്ന് അറിയണം.
