സ്വന്തം നിലനില്‍പ്പിനെ സംബന്ധിച്ച് ഇത്രയും അപകടകരമായ ഒരു സ്ഥിതിയില്‍ എത്തിനില്‍ക്കുന്ന മനുഷ്യന് പ്രപഞ്ചത്തില്‍ തനിക്കുള്ള സ്ഥാനവും സാധ്യതയും ആഴത്തില്‍ മനസ്സിലാക്കുക എന്നതല്ലേ ഇന്നത്തെ സ്ഥിതിയെ അതിജീവിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിപൂര്‍വകമായ ഒരേ ഒരു മാര്‍ഗ്ഗം?
മനുഷ്യന് ഇന്ന് നേരിടുന്ന പ്രശ്‌നം സുപ്രധാനമായ ഒരു തിരഞ്ഞെടുക്കലിന്റേതാണ്. ഒന്നുകില്‍ സമൂലമുള്ള വിനാശം അല്ലെങ്കില്‍ മനുഷ്യാതീതന്‍ എന്ന പരിണാമഘട്ടത്തിലേക്കുള്ള മുന്നേറ്റം. ഇങ്ങനെ, സ്വയം തകര്‍ച്ച സംഭവിച്ചതോ അല്ലെങ്കില്‍ അതീതസംസ്‌കാരത്തിലേക്ക് പരിണമിച്ചുയുര്‍ന്നതോ ആയ എത്രയോ സംസ്‌കാരങ്ങള്‍ ഈ മഹാപ്രപഞ്ചത്തിന്റെ പലയിടങ്ങളിലും കണ്ടേക്കാം. മനുഷ്യനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം നിര്‍ണായകമായ ഒരു തിരഞ്ഞെടുക്കലിന്റെ ഘട്ടമാണിത്.
മനുഷ്യന് മനുഷ്യാതീതമായ ഒരു ഘട്ടത്തിലേക്ക് പരിണമിച്ചുയരാന്‍ സാധിക്കുമെന്ന് എങ്ങനെ നമുക്ക് തീര്‍ച്ചയാക്കാം? പരിണാമമെന്നതുതന്നെ വെറും യാന്ത്രികവും യാദൃച്ഛികവും ലക്ഷ്യമില്ലാത്തതുമായ ഒരു പ്രതിഭാസമാണെന്നാണല്ലൊ പൊതുവെ ശാസ്ത്രീയ വിദ്യാഭ്യാസം നമ്മെ ധരിപ്പിക്കുന്നത്?
അതുതന്നെയാണ് മനുഷ്യന് നേരിടുന്ന വലിയൊരു പ്രതിസന്ധി-ശരിയായ ദിശയിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനം ഇല്ലാത്തതിന്റെ അപകടകരമായ സ്ഥിതി. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ എല്ലാ വീക്ഷണകോണുകളും, ശാസ്ത്രമായാലും കലയായാലും, മറ്റെന്തായാലും ഇന്നു കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് ജീവിതത്തിന്റെ ഭൗതിക നിലനില്‍പ്പിനായി സമ്പത്ത് എങ്ങനെ, എത്ര മാത്രം ഉണ്ടാക്കാമെന്നതിനാലാണ്. ഈ അതിവ്യഗ്രതയില്‍, അതിനുള്ള മത്സരത്തില്‍, വ്യക്തിയും, സമൂഹവും രാഷ്‌ട്രങ്ങളും മനുഷ്യനെ വിസ്മരിക്കുന്നു. മനുഷ്യജീവിതത്തിന് ലക്ഷ്യമൊന്നുമില്ലെന്ന ഭൗതിക നിലപാടില്‍ അധികാരവും സമ്പത്തുമായിത്തീരുന്നു ജീവിതലക്ഷ്യം. അതിനാലാണ് ഭൗതികതയില്‍ മാത്രം ഊന്നിയ രാഷ്‌ട്രീയ സിദ്ധാന്തങ്ങളും മതങ്ങളും മനുഷ്യസ്‌നേഹരഹിതമായിത്തീരുന്നത്.
ഇത്തരമൊരു സമീപനം സ്വാഭാവികമായി ഇന്നത്തെ വിനാശകരമായ സ്ഥിതിയിലെത്തിച്ചു. വസ്തുക്കള്‍ വിലയേറിയതും മനുഷ്യന് വിലയില്ലാത്തതുമായിത്തീര്‍ന്നു. ന്യൂട്രോണ്‍ ബോംബിന്റെ ലക്ഷ്യം മനുഷ്യരെ കൊന്നൊടുക്കിയിട്ട് വിലയേറിയ വസ്തുക്കള്‍ക്കൊന്നും കേടു സംഭവിക്കാതെ സൂക്ഷിക്കുകയാണത്രെ! മനുഷ്യരെല്ലാം നശിച്ചാലും കുഴപ്പമില്ല രത്‌നങ്ങളും സ്വര്‍ണവും ആഡംബര വസ്തുക്കളുമെല്ലാം അവശേഷിക്കുമല്ലോ. അതാണ് യുദ്ധത്തിനായി വെമ്പുന്ന ഇന്നത്തെ മനുഷ്യന്റെ മനഃശാസ്ത്രം.
പതഞ്ജലിയുടെ പരിണാമദര്‍ശനപ്രകാരം പ്രകൃതിയിലെ സാധ്യതകള്‍ തന്നെയാണ് മനുഷ്യനായി ആവിഷ്‌കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അതില്‍, ഡാര്‍വിന്‍ കണ്ടെത്തിയ പ്രകൃതിനിര്‍ധാരണതത്ത്വം ഒരു പങ്കുവഹിച്ചു. ഇനിയുള്ള പരിണാമ വികാസത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം മനുഷ്യന് തന്നെയാണുള്ളത്. എന്നാല്‍ ഇന്ന് സംഭവിച്ചിരിക്കുന്ന ബുദ്ധിവൈകല്യം മൂലം, നാറാണത്തുഭ്രാന്തന്‍ അതിന്റെ സ്വഭാവം കാട്ടിത്തന്നതുപോലെ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് തള്ളിക്കയറ്റിയ കല്ല് ബുദ്ധിഭ്രമത്താല്‍ താഴേക്ക് ഉരുട്ടിയിടുകയാണെങ്കില്‍ ഈ ഭൂതലത്തിലെ ജീവന്റെ പരീക്ഷണം മനുഷ്യനില്‍ അവസാനിക്കുമെന്നു മാത്രം. പ്രകൃതി പരാജയപ്പെടുകയില്ല. ഈ വിശ്വത്തിലെ എത്രയെത്ര ഗ്രഹങ്ങളില്‍ ഈ പരീക്ഷണം വിജയിക്കുന്നുണ്ടായിരിക്കണം.
