നവരാത്രി ഒൻപത് രാത്രികളുടെ അന്തർയാത്രയായി മനസിലാക്കണം, ആ സമയം ശൈലപുത്രിയുടെ സ്ഥാനം വളരെ അർത്ഥവത്താകുന്നു. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ സാധകൻ അന്വേഷിക്കുന്നത് സിദ്ധിയല്ല സ്ഥിരതയാണ്. ജ്ഞാനമല്ല ആദ്യം വേണ്ടത്.
അതിനുള്ള പാത്രത്വമാണ്.
കുണ്ഡലിനിയുടെ പരമോന്നതാവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ശരീര-മനസ്സുകളെ സാധനയ്‌ക്കു യോഗ്യമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.
അതുകൊണ്ട് ശൈലപുത്രി ആത്മീയയാത്രയുടെ “ഭൂമിതത്ത്വം”
പോലെയാണ്. “ഉയരണമെങ്കിൽ ആദ്യം ഉറച്ചുനിൽക്കുക.”
ശൈലപുത്രി — പർവതത്തിന്റെ പുത്രിയിൽ നിന്ന് ആദിശക്തിയുടെ മൂലാധാരസ്വരൂപത്തിലേക്ക്
നവരാത്രിയിലെ നവദുർഗ്ഗാ സങ്കൽപ്പത്തിൽ ആദ്യരൂപമാണ് ശൈലപുത്രി. “ശൈല” എന്നത് പർവതം; “പുത്രി” എന്നത് പുത്രി. അതുകൊണ്ട് ശൈലപുത്രി എന്ന നാമത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള അർത്ഥം “പർവതരാജന്റെ പുത്രി” എന്നാണ്. പുരാണപരമായി ഇത് ഹിമവാന്റെ പുത്രിയായ പാർവതിയുടെ രൂപത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ദേവീകവചത്തിൽ ശൈലപുത്രി നവദുർഗ്ഗകളിൽ “പ്രഥമ”യായി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.
പർവതം എന്നത് ഉയരം മാത്രമല്ല; അചഞ്ചലത, സ്ഥൈര്യം, ഗുരുത്വം, ധാരണാശക്തി എന്നിവയുടെ പ്രതീകമാണ്. പർവതം ഭൂമിയിൽ ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിനിൽക്കുകയും അതേസമയം ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയരുകയും ചെയ്യുന്നു. താന്ത്രിക ദർശനത്തിൽ ഇതിനെ മനുഷ്യശരീരത്തിലെ അധോഭാഗത്തിൽ നിദ്രിക്കുന്ന ശക്തി ഉയർന്ന ചൈതന്യത്തിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്ന പ്രതീകമായി കണക്കാക്കാം.
ഇവിടെ ശൈലപുത്രി “ശക്തിയുടെ ആദ്യ ഉണർവ്” എന്ന ഭാവമാണ്.അവൾ എപ്പോഴും യുദ്ധത്തിന്റെ ഉഗ്രരൂപമല്ല. കാലരാത്രിയുടെ ഭയാനകതയുമല്ല. മഹാഗൗരിയുടെ പരമശുദ്ധിയുടെ അന്തിമാവസ്ഥയുമല്ല. ദേവി ആരംഭമാണ്—സാധനയുടെ ഭൂമിക ഉറപ്പിക്കുന്ന ആദ്യശക്തി.
പ്രസിദ്ധമായ നവദുർഗ്ഗാ ധ്യാനശ്ലോകം വായിക്കുമ്പോൾ, അർധചന്ദ്രം ശിരസ്സിൽ ധരിച്ചും വൃഷഭത്തിൽ ആരൂഢയായും ശൂലം കൈയിൽ ധരിച്ചും നിലകൊള്ളുന്ന ശൈലപുത്രിയെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ സാരം; ഇവിടെ വൃഷഭം വെറും വാഹനമല്ല. വൃഷഭം ഭാരതീയ ശൈവ-ശാക്ത ഭാഷയിൽ ധർമ്മം, സഹനശക്തി,നിയന്ത്രിതമായ പ്രാണശക്തി എന്നിവയുടെ പ്രതീകാത്മകമാണ്.
ശക്തി ഉണരുന്നതിന് മുമ്പ് ശരീരവും മനസ്സും ധാരണയ്‌ക്കു യോഗ്യമായ ഒരു പീഠമായി മാറണം. അതുകൊണ്ടാണ് ശൈലപുത്രിയുടെ രൂപത്തിൽ പർവതത്തിന്റെ സ്ഥൈര്യവും വൃഷഭത്തിന്റെ ധാരണാശക്തിയും ഒരുമിച്ചു വരുന്നത്.
ശൈലപുത്രിയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന ലക്ഷണം ത്രിശൂലം ആണ്. ത്രിശൂലത്തെ വെറും അസുരസംഹാര ആയുധമായി മാത്രം കാണാൻ സാധിക്കില്ല.
ഇച്ഛാശക്തി — ജ്ഞാനശക്തി — ക്രിയാശക്തി
എന്ന ശാക്ത ത്രയമായും,
ഭൂതകാലം — വർത്തമാനം — ഭാവി
എന്ന കാലത്രയമായും,
സത്ത്വം — രജസ് — തമസ്
എന്ന ഗുണത്രയമായും കാണേണ്ടതുണ്ട്.
അതിനാൽ ശൈലപുത്രിയുടെ കൈയിലെ ത്രിശൂലം വിരുദ്ധമായ മൂന്നു പ്രവാഹങ്ങളെ ഏകചൈതന്യത്തിൽ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ശക്തിയുടെ പ്രതീകമാണ് എന്ന് നിലക്കാണ് മനസിലാക്കേണ്ടത്.
ശൈലപുത്രിയുടെ ശിരസ്സിലെ അർധചന്ദ്രത്തെ കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചാൽ, ചന്ദ്രൻ തന്ത്രത്തിൽ മനസ്സിനോടും സോമതത്ത്വത്തോടും ശീതളതയോടും ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതീകമാണ്. അർധചന്ദ്രം പൂർണ്ണതയിലെത്താത്ത ഒരു ഘട്ടത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
അശാന്തമായ മനസ്സിൽ നിന്ന് ഏകാഗ്രമായ മനസ്സിലേക്ക്, ചിതറിപ്പോയ ചൈതന്യത്തിൽ നിന്ന് കേന്ദ്രീകൃതമായ ചൈതന്യത്തിലേക്ക്
എന്ന സഞ്ചാരത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ശൈലപുത്രിയുടെ ചന്ദ്രമൗളിത്വത്തെ കാണാം.
ശൈലപുത്രിയുടെ വർണ്ണവും സൗമ്യഭാവവും
പ്രചാരത്തിലുള്ള ധ്യാനശ്ലോകത്തിൽ ശൈലപുത്രിയെ പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ ഗൗരവർണ്ണയുള്ളവളായി, രത്നകിരീടവും വിവിധാഭരണങ്ങളും ധരിച്ചും പ്രസന്നമുഖിയായും ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
ഇവിടെ ദേവിയുടെ സൗമ്യത വളരെ പ്രധാനമാണ്.
ദുർഗ്ഗയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും ഒരേ ഭാവത്തിൽ ഉഗ്രമല്ല. ശാക്തതത്ത്വത്തിൽ ശക്തി:
സൗമ്യയും ഉഗ്രയും,
സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും,
കരുണയും ക്രോധവും
ആകാവുന്ന ഏകചൈതന്യമാണ്.
ശൈലപുത്രി അതിൽ സൗമ്യ-സ്ഥിരമായ ആദിഭാവം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുവരുന്നു.
അവളുടെ മുഖത്ത് യുദ്ധത്തിന്റെ ഉന്മാദമില്ല; എന്നാൽ കൈയിലെ ത്രിശൂലം ശക്തിയുടെ അന്തർനിഹിതമായ നിർണ്ണയശക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ശൈലപുത്രിയെ വെറും “ഹിമവാന്റെ മകൾ” എന്നു മാത്രം മനസിലാക്കേണ്ട ദേവി ഭാവമല്ല,
പർവതത്തിന്റെ അചഞ്ചലതയും,
ഭൂമിയുടെ ധാരണാശക്തിയും,
വൃഷഭത്തിന്റെ ധർമ്മബലവും,
ചന്ദ്രന്റെ മനഃശാന്തിയും,
ത്രിശൂലത്തിന്റെ ത്രിതത്ത്വനിയന്ത്രണവും,
കുണ്ഡലിനിയുടെ ആദിജാഗരണസാധ്യതയും
ഒന്നിച്ചു ധരിക്കുന്ന ദേവീഭാവമാണ്.
ശക്തിയുടെ യാത്ര ശിഖരത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്നില്ല. ശിഖരത്തിലേക്ക് ഉയരുന്ന പർവതത്തിന്റെ അടിത്തറയിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ശൈലപുത്രി “ആദിശക്തിയുടെ ഭൂമിസ്പർശമുള്ള മുഖം” ആകുന്നു, നിശ്ചലതയിൽ ശക്തിയും, സൗമ്യതയിൽ തേജസ്സും, നിശ്ശബ്ദതയിൽ ഉണർവിന്റെ സാധ്യതയും സൂക്ഷിക്കുന്ന ദേവി.
നവരാത്രിയുടെ ആദ്യരാത്രിയിൽ ദേവിയെ ധ്യാനിക്കുന്നത്, ഈ അർത്ഥത്തിൽ, പുറത്തുള്ള ഒരു ദേവീരൂപത്തെ മാത്രം ആരാധിക്കുന്നതല്ല; സ്വന്തം അന്തരത്തിൽ ശക്തി നിലകൊള്ളാൻ കഴിയുന്ന അചഞ്ചലമായ പീഠം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ആത്മീയ ആഹ്വാനമാണ്.
ജന്മഭൂമി ഓണ്‍ലൈന്‍