കൃഷ്ണജീവിതത്തിന്റെ അവസാന സന്ദര്‍ഭങ്ങള്‍ വിടവാങ്ങലെന്ന സത്യത്തിലേക്കാണ് എത്തിക്കുന്നത്. ഗോകുലം മുതല്‍ മഥുരയും ദ്വാരകയും കുരുക്ഷേത്രവും കടന്നുപോയ കൃഷ്ണന്റെ ജീവിതയാത്ര ഒടുവില്‍ അനിവാര്യമായ അവസാനത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു. എത്ര ബന്ധങ്ങളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും മഹത്വങ്ങളും ഉണ്ടായാലും, ഒരു ഘട്ടത്തില്‍ ഓരോ യാത്രയ്‌ക്കും അവസാനമുണ്ടാകും. ഈ സന്ദര്‍ഭത്തെ ദുഃഖകഥയായി കാണേണ്ടതില്ല. മറിച്ച്, ജീവിതത്തിന്റെ നശ്വരതയെ അംഗീകരിച്ച്, ലഭിച്ച കാലത്തെ അര്‍ത്ഥവത്താക്കാനുള്ള ഒരു ഓര്‍മ്മപ്പെടുത്തലായാണ് കാണേണ്ടത്.
ഒന്നും എന്നേക്കുമായി നമ്മുടെ കൈവശമുണ്ടാകില്ല; അതുകൊണ്ട് ഉള്ള സമയം സ്‌നേഹത്തോടെ ജീവിക്കണം. ബന്ധങ്ങള്‍ മാറും. മനുഷ്യര്‍ അകന്നുപോകും. സ്ഥാനങ്ങള്‍ മാറും. സമ്പത്ത് വരുകയും പോകുകയും ചെയ്യും. ശരീരവും ഒരുദിവസം നമ്മെ വിട്ടുപോകും. എന്നാല്‍ നമ്മള്‍ മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവിതത്തില്‍ നല്‍കിയ സ്‌നേഹവും നന്മയും ഓര്‍മ്മകളും അവയ്‌ക്ക് നമ്മുടെ ജീവിതകാലത്തെക്കാള്‍ ദൈര്‍ഘ്യമുണ്ടാകാം.
ജീവിതസ്പര്‍ശം
പലപ്പോഴും നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴാണ് ലഭിച്ചതിന്റെ വില തിരിച്ചറിയുന്നത്. ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാള്‍ അകന്നുപോയശേഷം അയാളുടെ സാന്നിധ്യം ഓര്‍ക്കും. രോഗിയാകുമ്പോള്‍ ആരോഗ്യത്തിന്റെ വില മനസ്സിലാകും. തിരക്കിനിടയില്‍ കുടുംബത്തോടൊപ്പം ചെലവഴിക്കേണ്ടിയിരുന്ന സമയവും പിന്നീടാണ് ഓര്‍മ്മ വരിക. ‘പിന്നീട്’ എന്ന വാക്കിന് ജീവിതത്തില്‍ വലിയൊരു അപകടമുണ്ട്. പിന്നീട് വിളിക്കാം. പിന്നീട് കാണാം. പിന്നീട് സംസാരിക്കാം. പിന്നീട് സമയം കണ്ടെത്താം. എന്നാല്‍ ആ ‘പിന്നീട്’ എല്ലായ്‌പ്പോഴും നമ്മുടെ കൈവശമാകണമെന്നില്ല.
കൃഷ്ണന്റെ ജീവിതയാത്ര നമ്മെ ഓര്‍മ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഇതാണ് ജീവിതം ദീര്‍ഘമാണെന്ന് കരുതി സ്‌നേഹം മാറ്റിവെക്കരുത്. പറയാനുള്ള നല്ല വാക്കുകള്‍ പറയുക. കാണേണ്ടവരെ കാണുക. നന്ദി പറയേണ്ടവരോട് നന്ദി പറയുക. ക്ഷമിക്കേണ്ടവരെ ക്ഷമിക്കുക. കഴിയുന്നിടത്ത് സഹായിക്കുക. ജീവിതത്തിന്റെ അര്‍ത്ഥം എത്ര വര്‍ഷം ജീവിച്ചു എന്നതില്‍ മാത്രം അല്ല; ആ വര്‍ഷങ്ങളില്‍ എത്ര ഹൃദയങ്ങളെ സ്പര്‍ശിച്ചു എന്നതിലും ഉണ്ട്.
ഒരാള്‍ നമ്മുടെ ജീവിതത്തില്‍ നിന്ന് അകന്നുപോകുമ്പോള്‍ വേദന സ്വാഭാവികം. പക്ഷേ അയാള്‍ നല്‍കിയ സ്‌നേഹത്തെ നന്ദിയോടെ ഓര്‍ക്കാന്‍ പഠിക്കണം. ഓരോ വിടവാങ്ങലും ഒരു ഓര്‍മ്മയെ സമ്മാനിച്ചാണ് പോകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് നാളെക്കായി മാത്രം ജീവിക്കാതെ ഇന്നിനെയും സ്‌നേഹിക്കാം.
നമ്മുടെ കൈവശമുള്ളത് ഇന്നത്തെ ദിവസം മാത്രമാണ്. ഈ ദിവസത്തില്‍ ഒരാളുടെ മുഖത്ത് പുഞ്ചിരി വിടര്‍ത്താന്‍ കഴിയുമെങ്കില്‍, ഒരാളുടെ വിഷമത്തില്‍ ഒപ്പം നില്‍ക്കാന്‍ കഴിയുമെങ്കില്‍, ഒരു ബന്ധത്തില്‍ സ്‌നേഹം നിറയ്‌ക്കാന്‍ കഴിയുമെങ്കില്‍ അതാണ് ജീവിതത്തിന്റെ യഥാര്‍ഥ സമ്പാദ്യം.
കൃഷ്ണന്റെ യാത്ര അവസാനിക്കുന്നിടത്ത് കൃഷ്ണചിന്ത അവസാനിക്കുന്നില്ല. കൃഷ്ണന്റെ ജീവിതയാത്ര പൂര്‍ത്തിയായശേഷവും കൃഷ്ണകഥയും അതിന്റെ സന്ദേശവും അനുസ്യൂതം തുടരുകയാണ്.. മനുഷ്യര്‍ കടന്നുപോകും; അവര്‍ നല്‍കിയ നന്മകള്‍ മറ്റുള്ളവരിലൂടെ മുന്നോട്ട് പോകും.
കൃഷ്ണസ്പര്‍ശം:
വിടവാങ്ങല്‍ അനിവാര്യമാണ്; അതിനുമുമ്പ് ഒപ്പമുള്ളവര്‍ക്ക് സ്‌നേഹം നല്‍കാന്‍ മറക്കരുത്.
(ഈ പരമ്പര അവസാനിച്ചു)
ജന്മഭൂമി ഓണ്‍ലൈന്‍