A man looks at flames rising from an oil storage facility after it appeared to have been struck by an Israeli strike in Tehran, Iran, early Sunday, June 15, 2025. (AP Photo/Vahid Salemi)
വാഷിംഗ്ടൺ: ഇറാൻ- അമേരിക്ക യുദ്ധവിരാമക്കരാറിൽ ഇടനിലനിൽക്കുന്ന പാകിസ്ഥാന്റെ നിഷ്പക്ഷത ചോദ്യംചെയ്ത് അമേരിക്ക. പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ വാക്കുകൾ എന്നുതന്നെ പരിഗണിക്കാവുന്ന റിപ്പബ്ലിക്കൻ സെനറ്റർ ലിൻഡ്സെ ഗ്രഹാം, പാക്കിസ്ഥാനെ വിശ്വസിക്കാനാവില്ലെന്ന് വിശദീകരിച്ചു. പാകിസ്ഥാനാണ് സമാധാനത്തിന് തടസ്സമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ഇത് പാകിസ്ഥാനെ വരും നാളുകളിൽ കൂടുതൽ ഒറ്റപ്പെടുത്താൻ കാരണമായേക്കും.
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വെടിനിർത്തൽ ചർച്ചകളിൽ മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുന്ന പാകിസ്ഥാന്റെ നിഷ്പക്ഷതയെക്കുറിച്ച് റിപ്പബ്ലിക്കൻ സെനറ്റർ ലിൻഡ്സെ ഗ്രഹാം ഉ്ന്നയിച്ച ചോദ്യങ്ങൾ ഏറെ പ്രസക്തമാണ്. ഇസ്രയേലിനോടുള്ള ഇസ്ലാമാബാദിന്റെ ‘വിദ്വേഷം’ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയും ചർച്ചകളിൽ അതിന്റെ പങ്ക് ‘പ്രശ്നമുണ്ടാക്കുന്നത്’ എന്നുമാണ് ഗ്രഹാം പറഞ്ഞത്.
ഇസ്രയേലും അറബ് രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര, സാമ്പത്തിക, സുരക്ഷാ ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അബ്രഹാം കരാറിൽ ഇസ്ലാമാബാദ് ചേരുന്നതിനെ അനുകൂലിക്കുന്നില്ലെന്ന് പാകിസ്ഥാൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഖ്വാജ ആസിഫ് പറഞ്ഞതിന് പിന്നാലെയാണ് ഗ്രഹാമിന്റെ പരാമർശം.
ഇസ്ലാമാബാദ് ഇറാനിയൻ സൈനിക വിമാനങ്ങളെ അവരുടെ വ്യോമതാവളങ്ങളിൽ ‘താമസിപ്പിക്കുന്ന’തായി ഗ്രഹാം ആരോപിച്ചു, അതേസമയം പാകിസ്ഥാൻ നേതൃത്വത്തിന്റെ പരാമർശങ്ങൾ ‘അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നതും’ മധ്യസ്ഥ ചർച്ചകൾ നടത്താനുള്ള അതിന്റെ നിഷ്പക്ഷതയിൽ ഗുരുതരമായ സംശയങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നുവെന്നും ഗ്രഹാം ആരോപിച്ചു. ‘ഒരു മധ്യസ്ഥൻ എന്ന നിലയിൽ പാകിസ്ഥാൻ ഏറെ പ്രശ്നമുണ്ടാക്കുകയാണെന്ന് എനിക്ക് വളരെക്കാലമായി വ്യക്തമാണ്. ഇസ്രായേലിനോടുള്ള അവരുടെ ശത്രുത വളരെക്കാലമായി നിലനിൽക്കുന്നതാണ്. ഇറാനിയൻ സൈനിക വിമാനങ്ങൾ പാകിസ്ഥാൻ വ്യോമതാവളങ്ങളിൽ വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നത് നിഷേധിക്കാനാവാത്തതാണ്, കൂടാതെ ഇസ്രായേലിനെതിരെ പാകിസ്ഥാൻറെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ നിന്നുള്ള മുൻകാല വാചകമടികൾ അസ്വസ്ഥത ഉളവാക്കുന്നതാണ്,’ ഗ്രഹാം എക്സിലെ ഒരു പോസ്റ്റിൽ പറഞ്ഞു.
യുഎസ്- ഇറാൻ യുദ്ധത്തിലെ മധ്യസ്ഥരെ കരാറിൽ ചേരാൻ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ആഹ്വാനത്തോട് പ്രതികരിക്കാൻ അദ്ദേഹം പാകിസ്ഥാനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ‘അബ്രഹാം കരാറുകളെക്കുറിച്ചുള്ള പാകിസ്ഥാൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രിയുടെ അഭിപ്രായത്തെക്കുറിച്ച്, ഇസ്രായേലിനെ വിശ്വസിക്കാത്തതിനാൽ പാകിസ്ഥാൻ ഒരിക്കലും ചേരില്ല എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അബ്രഹാം കരാറിൽ ചേരാനുള്ള പ്രസിഡന്റ് ട്രംപിന്റെ ആഹ്വാനത്തിന് പാകിസ്ഥാൻ ഇപ്പോൾ ഉത്തരം നൽകേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്,’ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ട്രംപിന്റെ അബ്രഹാം കരാറിന്റെ പ്രേരണ പാകിസ്ഥാൻ നിരസിക്കുന്നു
ഇറാനും മിഡിൽ ഈസ്റ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു വലിയ സമാധാന ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായി അബ്രഹാം കരാറിൽ ചേരാനുള്ള ട്രംപിന്റെ നിർദ്ദേശം പരസ്യമായി നിരസിച്ച ആദ്യ രാജ്യമായി പാകിസ്ഥാൻ മാറി. അബ്രഹാം ഉടമ്പടി ചട്ടക്കൂടിന് കീഴിൽ പാകിസ്ഥാൻ, സൗദി അറേബ്യ, ഖത്തർ, തുർക്കി, ജോർദാൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യങ്ങൾ ഇസ്രായേലിനെ ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കണമെന്ന് ട്രംപ് ആഗ്രഹിച്ചു. എന്നാൽ പാകിസ്ഥാൻ അതിന് തയ്യാറല്ലെന്ന് ഇസ്ലാമാബാദ് വ്യക്തമാക്കി.
ഇസ്രായേലും അറബ് രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി 2020 ൽ ട്രംപ് ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ച കരാറുകളാണ് അബ്രഹാം ഉടമ്പടികൾ. ഈ കരാറുകൾ പ്രകാരം, ഇസ്രായേലുമായി നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ, ബിസിനസ് ബന്ധങ്ങൾ, സുരക്ഷാ സഹകരണം എന്നിവ സ്ഥാപിക്കാൻ രാജ്യങ്ങൾ സമ്മതിക്കുന്നു.
യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സും ബഹ്റൈനുമാണ് ആദ്യം കരാറുകളിൽ ഒപ്പുവച്ചത്, തുടർന്ന് മൊറോക്കോയും സുഡാനും. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ ദീർഘകാല സമാധാനവും സ്ഥിരതയും കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയുമെന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങൾ കൂട്ടായ്മയിൽ ചേരണമെന്ന് ട്രംപ് ഇപ്പോൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അത്തരമൊരു കരാറിൽ ചേരുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ ‘അടിസ്ഥാന പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങൾക്ക്’ വിരുദ്ധമാണെണന്ന് ആസിഫ് പറഞ്ഞു. ഇസ്ലാമാബാദിന്റെ നിലപാട് കൂടുതൽ നേരിട്ട് കാണിക്കുന്ന തരത്തിൽ, ഇസ്രായേലിനെ നയതന്ത്രപരമായി വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നും അദ്ദേഹം ചോദ്യം ചെയ്തു.
75 വർഷത്തിലേറെയായി, പാകിസ്ഥാൻ പലസ്തീൻ ലക്ഷ്യത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ഇസ്രായേലിനെ ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. കിഴക്കൻ ജറുസലേം തലസ്ഥാനമായി ഒരു സ്വതന്ത്ര പലസ്തീൻ രാഷ്ട്രം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടാൽ മാത്രമേ ഇസ്രായേലിനെ അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയൂ എന്ന് പാകിസ്ഥാൻ പറയുന്നു.
