ശ്രീരാമദേവന് ഹനുമാന് നല്കിയ സേവനമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന് ഭഗവാനോടുള്ള സ്നേഹവും. നാം ചെയ്യുന്ന ഓരോ ധര്മവും സ്വന്തം ധര്മമായി കണ്ട് കടമയായി കണ്ട് അത് പൂര്ണതയിലെത്തിക്കണം. ലക്ഷ്മണനെ പോലെ അടുത്തു നിന്നും ഭരതനെ പോലെ അകലെ നിന്നും ഹനുമാന് രാമനെ സേവിച്ചു.
ഏറ്റവും മികച്ചത് ഭഗവാന് കൊടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാര്ഥന.
നമ്മളും അങ്ങനെ ചെയ്താല് ഭഗവാന് നമ്മളെ അനുഗ്രഹിക്കുകയല്ലാതെ മറ്റു മാര്ഗങ്ങളൊന്നും കാണില്ല.
സഹസ ബദന തുമരോ ജസ് ഗാവൈ
അസ് കഹി ശ്രീപതി കണ്ഠ ലഗാവൈ
(അര്ഥം: സഹസ്രവദനനായ ആദിശേഷന് ഭവാന്റെ അപദാനങ്ങള് പ്രകീര്ത്തിക്കുന്നു എന്നു പറഞ്ഞു കൊണ്ട് ശ്രീരാമന് അങ്ങയെ ആലിംഗനം ചെയ്തു). ഈ ചൗപായിയില് ഒരു സംതുലനമുണ്ടെന്ന് ചില ആചാര്യന്മാര് പറയാറുണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ ചൗപായിയില് ഹനുമാന് തനിക്ക് ഭരതനെ പോലെ എന്നാണ് ശ്രീരാമദേവന് പറയുന്നത്. അത് ലക്ഷ്മണന് വിഷമമാകേണ്ട എന്ന തരത്തിലാണ് ഈ ചൗപായിയില് പ്രതി
പാദിക്കുന്നത്.
ആയിരം നാവുണ്ടെങ്കില് മാത്രമേ ഹനുമാന്റെ മഹത്വം പാടി തീര്ക്കാനാവൂ എന്നും, സഹസ്രവദനം അഥവാ ആയിരം മുഖങ്ങള് (സഹസ്രമെന്നതിനെ കൂടുതല് എന്നതിന്റെ സൂചകമായും കാണാം.) അതായത് ഈ ലോകം മുഴുവന് അങ്ങയുടെ മഹത്വങ്ങള് വാഴ്ത്തിയെന്നും പരാമര്ശങ്ങളാവാം.
സഹസ്രവദനനായ അനന്തന് കാലത്തിന്റെ അഥവാ സമയത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. അനന്തന് ഹനുമാന്റെ മഹത്വം പാടിയെന്നാല് ഹനുമാന്റെ മഹത്വം കാലാകാലം നിലനില്ക്കുമെന്ന രീതിയിലും ഇതിനെ കാണാം.
നാം ആലോചിക്കേണ്ടത് നമ്മള് ഏതു തരം കര്മ്മമാണ് സമൂഹത്തില് അനുഷ്ഠിക്കേണ്ടത് എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്. വെറും പ്രശസ്തിക്കു വേണ്ടിയുള്ള കര്മ്മമല്ല നമ്മള് ചെയ്യേണ്ടത്. മറ്റുള്ളവര്ക്ക് പ്രചോദനം നല്കുന്ന, സമൂഹത്തിന് ഗുണകരമാകുന്ന കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യണം. ഹനുമാന്റെ കഥകള് കാലാകാലം ധാരാളം പേരെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
സനകാദിക ബ്രഹ്മാദി മുനീസാ
നാരദ സാരദ സഹിത അഹീസാ
(അര്ഥം: ബ്രഹ്മദേവനും സരസ്വതീദേവിയും സനക നാരകാദി മാമുനിമാരും ആദിശേഷനോടൊപ്പം അങ്ങയെ വാഴ്ത്തുന്നു)
ജമ കുബേര ദിഗപാല് ജഹാം തേ
കബി കോബിദ് കഹി സകേ കഹാം തേ
(അര്ഥം: യമനും കുബേരനും മറ്റ് ദിക്പാലകന്മാരും തത്വദര്ശികളായ മറ്റു സിദ്ധന്മാരും വീണ്ടും വീണ്ടും വാഴ്ത്തുന്നു)
ഈ രണ്ടു ചൗപ്പായികളും മുമ്പുള്ള ചൗപ്പായികളോട് ചേര്ത്ത് വായിക്കാം. ബ്രഹ്മദേവന്റെ മാനസ പുത്രന്മാരായ സനകാദികള് (സനക, സനാതന, സനന്ദന, സനത്കുമാര) ഹനുമാനെ വാഴ്ത്തുന്നത് ഏറെ പ്രത്യേകത അര്ഹിക്കുന്നു. കാരണം ഇവരെ ശാസ്ത്രം, ‘ ജ്ഞാനി ഭക്തന്മാരുടെ ‘ ഗണത്തിലാണ് ഉള്പ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. അവര് പരസ്പരം ഏറ്റവും ഉദാത്തമായത് മാത്രം ചിന്തിച്ചും പറഞ്ഞുമാണ് സമയം നീക്കുന്നത്.
അങ്ങനെയുള്ളവര് ഹനുമാനെ ഓര്ക്കുന്നതും പുകഴ്ത്തുന്നതും ഹനുമാന്റെ മഹത്വം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അതായത് പരമമായ തത്വത്തെ ധ്യാനിക്കുന്ന സനകാദികള് ഹനുമാനെ വാഴ്ത്തുമ്പോള് ഹനുമാന് ആ തത്ത്വം തന്നെയെന്ന് സാരം.
