ഉപാധികളുടെ വ്യത്യാസം കൊണ്ടാണ് ഒരേ ചൈതന്യം തന്നെയെങ്കിലും ജീവനും ഈശ്വരനും വേറെ വേറെയായി തോന്നുന്നത്. ഉപാധികളെ നീക്കിയില് ഒരേ ഒരു ശുദ്ധ ചൈതന്യം മാത്രം അവശേഷിക്കും.
വലിയ മാത്ര ശക്തിയുള്ള ബള്ബും ചെറിയ മാത്രയുള്ള ബള്ബും ഉടഞ്ഞുപോയാലും അവയെ പ്രകാശിപ്പിച്ചിരുന്ന വൈദ്യുതി അവശേഷിക്കും.
പ്രകാശിക്കുന്ന ബള്ബുകളില് നിന്ന് വൈദ്യുതി അണച്ചാലോ രണ്ട് ബള്ബുകളും ഒരുപോലെ ജഡമായിരിക്കും.
ജീവനില് നിന്നും ഈശ്വരനില് നിന്നും അതാത് ഉപാധികളെ നീക്കം ചെയ്താല് അവ തമ്മില് ഭേദമില്ല. രണ്ടും ഒന്ന് തന്നെ.
ജീവഭാവം നിലനില്ക്കുന്നിടത്തോളം കാലം അതിന് അനുഭവിക്കാനായി നാനാത്വം നിറഞ്ഞ ജഗത്ത് ഉണ്ടായിരിക്കും. ജഗത്തിന് സ്രഷ്ടാവായി ഈശ്വരനും ഉണ്ടാകും. ഇക്കാര്യം യുക്തി യുക്തമായി ബുദ്ധിയ്ക്ക് തോന്നും. എന്നാല് ജീവന്റെയും ഈശ്വരന്റെയും ആധാരമായ പരമസത്തയെ ബുദ്ധിയ്ക്ക് മനസ്സിലാവില്ല.
അക്കാര്യം ബുദ്ധിയ്ക്ക് അതീതമാണ്. അതിനാല് പരമാത്മാവിനെ അറിയണമെങ്കില് ബുദ്ധിയ്ക്ക് അപ്പുറമെത്തണം. അതിന് തടസ്സം വാസനകളാണ്. വാസനാക്ഷയം വന്നാലേ കാര്യമുള്ളൂ. അതിന് കര്മ്മയോഗം ഉള്പ്പടെ പലതും ശാസ്ത്രം വിധിക്കുന്നുണ്ട്.
വാസനകള് തീര്ന്നാല് ജീവന് ബുദ്ധിയ്ക്ക് അതീതമായി ഉയരും. താന് പരിമിതനായ ജീവനല്ല എന്ന് ബോധ്യമാവുകയാണ് വേണ്ടത്.
ജീവഭാവത്തിനും ഈശ്വരഭാവത്തിനും അപ്പുറം പരമാത്മാഭാവത്തിലേക്ക് ഉയരണം.
ഉപാധികളുടെ വലുപ്പച്ചെറുപ്പത്തെ കാണിക്കാന് വേണ്ടിയാണ് രാജാവിന്റെയും പടയാളിയുടേയും ഉദാഹരണത്തെ ശ്ലോകത്തില് പറഞ്ഞത്. സ്ഥാനത്തിനനുസരിച്ച പേരുകള് മാത്രമാണവ. രാജാവില് നിന്ന് രാജ്യവും പടയാളിയില് നിന്ന് പടക്കോപ്പും നീക്കിയാല് അത് വെറും മനുഷ്യന് മാത്രം. രാജാവുമില്ല; പടയാളിയുമില്ല.
എല്ലാ ആളുകളും തുല്യര്. ആത്മതത്ത്വത്തിന്റെ ദൃഷ്ടിയില് എല്ലാവരും സമന്മാരാണ്. എല്ലാറ്റിലും കാണുന്നത് ഒന്ന് മാത്രമാണ്. ഒരേ ഒരു ചൈതന്യം മാത്രമാണ് പലതായി തോന്നുന്നത്.
ഈശ്വരന് തന്റെ ഉപാധിയായ മായയേയും ജീവന് തന്റെ ഉപാധിയായ പഞ്ചകോശത്തേയും വെടിഞ്ഞാല് അഥവാ അവയ്ക്ക് അതീതമായി ഉയര്ന്നാല് ഏകമായ ബ്രഹ്മം തന്നെയാകും.
ഉപാധികളെ എങ്ങനെ നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന് അടുത്ത ശ്ലോകം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ശ്ലോകം 245
അഥാത ആദേശ ഇതി ശ്രുതിഃ സ്വയം
നിഷേധതി ബ്രഹ്മണി കല്പിതം ദ്വയം
ശ്രുതി പ്രമാണാനുഗൃഹീത ബോധാത്
തയോര് നിരാസഃ കരണീയ ഏവ
അഥാത ആദേശ: എന്ന് തുടങ്ങിയ ശ്രുതി വാക്യങ്ങള് ബ്രഹ്മത്തില് കല്
പിതമായ ദൈ്വത ഭാവത്തെ നിഷേധിക്കുന്നു. അതിനാല് ശ്രുതി പ്രമാണത്തിനനുസരിച്ച യുക്തി കൊണ്ട് അവ രണ്ടും തള്ളിക്കളയുക തന്നെ വേണം
