അളവുകളും അനുപാതങ്ങളുമാണ് ഏതൊരു നിര്മിതിയുടെയും അടിസ്ഥാന തത്വം. ഭാരതീയ വാസ്തുകലയിലും പ്രകൃതിജന്യവും മാനുഷശരീരപരവുമായ മാനോപകരണങ്ങള് കാലാനുസൃതമായി വികസിച്ചു വന്നിട്ടുണ്ട്. സ്വശരീരപ്രമാണം ആയിരുന്നു പ്രധാനമായ മാനോപകരണ രീതി. ശരീരാവയവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയ അംഗുലം, അടി, മുഷ്ടി അഥവാ പിടി, മുഴം, വ്യാമം അഥവാ മാറ് തുടങ്ങിയ അളവ് സമ്പ്രദായങ്ങള് ചിരപരിചിതങ്ങളല്ലോ.
സാമൂഹികമായി സാധാരണക്കാര്ക്ക് ഗ്രാഹ്യമാകുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു അളവ് സമ്പ്രദായങ്ങള് വികസിച്ചു വന്നത്. ‘നാല് ആള്ക്ക് താഴ്ചയില് വെള്ളം’,’ഒരാള് പിടിച്ചാല് എത്താത്ത വണ്ണം’, ‘വിളിച്ചാല് വിളി കേള്ക്കാത്ത ദൂരം’ തുടങ്ങിയവ പ്രധാനമായും ഉപയോഗത്തിലിരുന്ന മാനസാധനങ്ങളായിരുന്നു. ഇതിന്റെ കൃത്യമായ രൂപാന്തരങ്ങളാണ് പില്കാല മാനനിര്ണയസാമഗ്രികള്.
മാനയനിര്ണയത്തിന്റെ മൂലം പരമാണുവില് നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്നു. ‘പരമാണുരഷ്ടാഭി’ എന്ന സാരാവലീ ഗ്രന്ഥ വചനപ്രകാരം പരമാണുവിന്റെ അഷ്ടക്രമമായ വളര്ച്ചയാല്ആണ് ദൃഷ്ടി ഗോചരമായ ത്രസരേണുവും അടിസ്ഥാന മാനദണ്ഡമായ യവവും ഉണ്ടാകുന്നത്. ത്രസരേണു എട്ടു ചേര്ന്ന് രേഖയും രേഖയെട്ടാല് ലീക്ഷയും തല്ക്രമമായി യവവും ജ്ഞയമാകുന്നു.
യവമെട്ടു ചേര്ന്നാല് അംഗുലവും(വിരല്) 12 അംഗുലം വിതസ്തിയും (മുഴം) 24 അംഗുലം ഹസ്ത (കോല്) വുമാകുന്നു. തദ്ദേശപരമായ യവത്തില് നിന്ന് മാനോപകരണങ്ങള് ക്രമപ്പെടുത്തുക എന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നതിനാല് അംഗുല ഹസ്ത മാനങ്ങള്ക്ക് ദേശപരമായ ഭേദം സ്വാഭാവികവുമായിരുന്നു. മാനവികമായ മാന നിര്ണയപ്രകാരം യജമാനന്റെയോ, സ്ഥപതിയുടെയോ, നടുവിരലിന്റെ നടുഭാഗത്തെ അളവിനെയും അംഗുലമാനമായി സ്വീകരിക്കാറുമുണ്ടായിരുന്നു.
ഇതു കൂടാതെ വ്യത്യസ്ത നിര്മിതികള്ക്കായി ഭിന്നമാത്രാംഗുലങ്ങളെ കൊണ്ട് വിവിധ ഹസ്തങ്ങള് നിര്മിക്കുകയും പതിവാണ്. 24 അംഗുലപ്രകാരത്തിലുള്ള കിഷ്കു കൂടാതെ, 25 അംഗുലം കൊണ്ട് പ്രാജാപത്യം, 26 കൊണ്ട് ധനുര്മുഷ്ടി, 27നാല് ധനുര്ഗ്രഹം, 28 വിരലിനാല് പ്രാച്യം, 29 ല് വൈദേഹം, 30 അംഗുലം വൈപുല്യം, 31 വിരലാല് പ്രകീര്ണം എന്നിങ്ങനെ എട്ടു വിധം കോലുകള് നിലനിന്നിരുന്നു.
ദേവാലയങ്ങള്ക്കും, ഗോപുരങ്ങള്ക്കും പ്രാജാപത്യവും, സാധാരണ ഗൃഹങ്ങള്ക്ക് ധനുര്മുഷ്ടിയും, ഗ്രാമം, നഗരം, പുരം തുടങ്ങി രാജ ജനപഥസ്ഥാനങ്ങള്ക്കും ഉദ്യാനം എന്നിവയ്ക്കും ധനുര്ഗ്രഹവും ശുഭമാകുന്നു. പ്രാച്യം, പ്രകീര്ണം, വൈപുല്യം, വൈദേഹം, തുടങ്ങിയവ നിര്മാണഭേദമനുസരിച്ചു മനുഷ്യാലയ നിര്മാണത്തിനുപയോഗപ്രദമാണ്. 24 വിരല് ഗണനാ പ്രകാരമുള്ള കിഷ്കു സര്വത്ര പൂജിതവും സര്വകാര്യങ്ങള്ക്കും സ്വീകരിക്കാവുന്നതുമാകുന്നു.
യവപ്രമാണമനുസരിച്ചു മുന്പ് പറഞ്ഞ അംഗുലമാനത്തിലും ഇത്തരത്തിലുള്ള ഭേദങ്ങളുണ്ട്. സൂക്ഷ്മമായ നിര്മിതികള്ക്കായി തദ്ഭേദ പ്രകാരമായുള്ള അളവ് സാധനങ്ങളും ഉപയോഗിക്കണം. ഇത്തരത്തില് യവ പ്രമാണ ഭേദപ്രകാരവും ഉത്തമ- മധ്യമ-അധമാവസ്ഥയില് ഒന്പതു വിധം ഭേദവും പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇവകളുടെ ക്രമപ്പെടുത്തലിലൂടെയുണ്ടാകുന്ന 8 കോലുകള് ചേര്ത്ത് വെച്ച് വാസ്തു മുഴക്കോലുകള് 72 തരത്തില് ഗ്രന്ഥങ്ങളില് വര്ണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
നിര്മാണത്തിനായി വിവിധ കോലുകള് സ്വീകരിക്കാമെന്നു വിധിയുണ്ടെങ്കിലും ഒരു നിര്മിതിയില് വ്യത്യസ്ത കോലുകള് ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല. അതിനാല് തന്നെ കാലാനുവര്ത്തിയായ പ്രാചീന നിര്മിതികളില് നിര്മാണത്തിനുപയോഗിച്ച കോല് ഏതെന്നു ഉത്തരപുറത്തോ, അടിസ്ഥാനത്തിലോ രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് പതിവാണ്. മാനസാധനങ്ങളുടെ മിശ്രണം ദോഷകരമെന്ന് നിര്ണയം.
ഡോ. രാധാകൃഷ്ണന് ശിവന്
