ദേശം, കാലം, അവസ്ഥ, സാഹചര്യം, ഭക്ഷണം, സഹപ്രവര്‍ത്തകര്‍ ഇവ നിമിത്തം ഒരു മനുഷ്യന്റെ ശ്രദ്ധ താല്‍ക്കാലികമായി മാറി മാറി വരാന്‍ സാധ്യതയുï്. ഉദാഹരണം- പഴവര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍,
പാല്‍, സസ്യങ്ങള്‍ എന്നീ സാത്വികങ്ങളായ ആഹാരങ്ങള്‍ ഭക്ഷിക്കുന്ന മനുഷ്യന്‍, സഹപ്രവര്‍ത്തകരുടെ പ്രേരണ നിമിത്തം മദ്യം, മാംസം, മത്‌സ്യം, ലഹരിപദാര്‍ത്ഥങ്ങള്‍ ഇവ ശീലിച്ചുതുടങ്ങിയാല്‍ ആ മനുഷ്യനെ തമോഗുണവാനായിത്തന്നെ അംഗീകരിക്കണം എന്ന് അര്‍ത്ഥം.
ഉപാസനാദിഭേദങ്ങളിലൂടെ സത്ത്വാദി
ഗുണവാന്മാരുടെ ശ്രദ്ധാഭേദം (17-4)
സത്ത്വഗുണവാന്മാര്‍, സത്ത്വഗുണസമ്പൂര്‍ണ്ണരായ ദേവന്മാരെ മാത്രമേ ഉപാസിക്കുകയുള്ളൂ. വേദാദി ശാസ്ത്രങ്ങളെ അറിയില്ലെങ്കിലും അവരുടെ ശ്രദ്ധ- സ്വഭാവജന്യമായ വിശ്വാസം- ആദിത്യന്‍, ഇന്ദ്രന്‍, ചന്ദ്രന്‍, വരുണന്‍ മുതലായ സാത്ത്വികദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നതിലായിരിക്കും ഉറച്ചുനില്‍ക്കുന്നത്. അവരെ സാത്ത്വികന്മാരെന്ന് നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാന്‍ കഴിയും.
രജോഗുണവാന്മാരായവര്‍, രജോഗുണസമ്പൂര്‍ണരായ യക്ഷന്മാര്‍, രാക്ഷസന്മാര്‍, ഇവരെയാണ് ഉപാസിക്കുക. യക്ഷന്മാരുടെ നാഥനായ കുബേരനും രാക്ഷസന്മാരുടെ നായകനായ നിരൃതിയും അവരുടെ പ്രധാന ദേവതകളായിരിക്കും.തമോഗുണവാന്മാരായവര്‍, തമോഗുണസമ്പൂര്‍ണരായ പ്രേതങ്ങളെയും ഭൂതഗണങ്ങളെയും ഭജിക്കും. ശ്രീമദ് ഭാഗവതം പഞ്ചമസ്‌കന്ധത്തില്‍ 24-ാം അധ്യായത്തില്‍ രജസ്തമോദേവതകളുടെ സ്ഥാനം വിവരിക്കുന്നു.
”തതോധസ്താദ് യക്ഷ രക്ഷഃ പിശാചപ്രേതഭൂതഗണാനാം
വിഹാരജിരം അന്തരീക്ഷം (=ദേവഗണങ്ങളില്‍പ്പെട്ട സിദ്ധ-ചാരണ-വിദ്യാധരന്മാരുടെ ലോകത്തിനു താഴെ- അന്തരീക്ഷ ലോകത്തില്‍ യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും പിശാചുക്കളും പ്രേതങ്ങളും ഭൂതഗണങ്ങളും വിഹരിക്കുന്നു.) ആ പ്രേതങ്ങളെയും
പിശാചു ക്കളെയും ഭൂതഗണങ്ങളെയുമാണ് തമോഗുണവാന്മാര്‍
പൂജിക്കുന്നത് എന്ന് മനസിലാക്കാം.
