മദ്ധ്യകേരളത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് കൊടികയറുന്ന പുണ്യമഹൂര്ത്തമാണ് പൂര്ണ്ണത്രയീശന്റെ വൃശ്ചികോത്സവം. കൊച്ചിമഹാരാജാവിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യത്തില് നടക്കുന്ന ഈ മഹോത്സത്തിന് പ്രാധാന്യമേറെയുണ്ട്. നിത്യേന പതിനഞ്ചാനയും പ്രശസ്തമായ പഞ്ചാരിമേളവും ഉത്സവത്തിന്റെ മാറ്റ്വര്ദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
മഹാവിഷ്ണു അര്ജുനന് നല്കിയ ദിവ്യ വിഗ്രഹം, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ആഗ്രഹമനുസരിച്ച് ഭവത്രാതന്റെ പുത്രനായ വേദപണ്ഡിതന് നല്കി. അദ്ദേഹം അത് വേദപുരിയില് പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. അര്ജുനന് പൂണി(ആവനാഴി)യില് സൂക്ഷിച്ചാണ് ആസാളഗ്രാമ വിഗ്രഹം ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് എത്തിച്ചത്. പൂണിതുറന്നാണ് ആസാളഗ്രാമം ബ്രാഹ്മണന് നല്കിയത്. അതിന്നാല് ആനാടിനെ പൂണിത്തുറ എന്നറിയപ്പെട്ടു ഭഗവാന്റെ സാന്നിദ്ധ്യം കൂടിയായപ്പോള് ‘തൃപ്പൂണിത്തുറ’യായി.
ഈ മഹാക്ഷേത്രത്തില് ഒട്ടേറെ ഉത്സവം കൊടികയറി ആറാട്ടോടെ സമാപിയ്ക്കുന്നുണ്ട്.
വിഗ്രഹം തീര്ത്ത മൂശാരി അതിനായി പാടുപെടുന്നതിന്റെ തിരക്കില് ഒരുവിധത്തിലും പഞ്ചലോഹക്കൂട്ട് കൂടിച്ചേരുന്നില്ല. മനസ്സുതുറന്ന് ‘കൂട്ടുകൂടെന്റെ തൃപ്പൂണിത്തുറപ്പാ’ എന്ന പ്രാര്ത്ഥനയുടെ ഫലമായി വിഗ്രഹത്തിന്റെ കൂട്ടില് ലയിച്ചു. അതിനാല് ചിങ്ങമാസത്തില് മൂശാരി ഉത്സവം, തുലാംമാസത്തില് ഒന്പതാം തീയ്യതി അമ്പലം കത്തുകയുണ്ടായി. അതിന്റെ സ്മരണാര്ത്ഥം അമ്പലം കത്തി ഉത്സവംആരംഭിച്ചു.
വൃശ്ചികത്തിലെ ചോതി കൊടികയറി തിരുവോണം ആറാട്ടായിനടത്തുന്ന ഉത്സവമാണ് പ്രശസ്തം. പ്രഗല്ഭന്മാരായ കലാകാരന്മാര്, കൊമ്പന്മാരുടെ വലിയനിര, വിവിധക്ഷേത്ര കലകള് എല്ലാം ചേര്ന്ന് ഈ ഉത്സവത്തിന്റെ പകിട്ടു വര്ദ്ധിപ്പിയ്ക്കുന്നു. കൂടാതെ നങ്ങയ്യ എന്ന ഭഗവാന്റെ ഭക്ത വിവാഹത്തിന്റെ തലേന്ന് തൊഴാന്വന്നപ്പോള് മനമുരുകി പ്രാര്ത്ഥിച്ചു. അങ്ങനെ ഭഗവാനില് നങ്ങയ്യയും ലയിച്ചതായും വിശ്വസിച്ചു വരുന്നു. ആസ്മരണയാലാണ് നങ്ങയ്യോത്സവം. പറ ഉത്സവമായി ഇതിനെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. നാട്മുഴുവന് പറയെടുക്കുന്നതും ഇക്കാലത്താണ്. കൊച്ചിമഹാരാജാവ് എഴുന്നള്ളിപ്പ്തൊഴാന് വരികയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുമ്പാകെ (പഞ്ചാരിയുടെ അഞ്ചാംകാലം)കൊട്ടുന്നതിനെ തിരുമുമ്പില് മേളം എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. രാജാവിന്റെ നേതൃത്വം ഈമഹോത്സത്തിന് പ്രശസ്തിനല്കപ്പെട്ടു.
വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാര് ഉത്സവക്കാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തില് തൊഴാന് വന്നനേരത്ത് ഭഗവാന് ആനപ്പുറത്ത്ചാടിക്കളിയ്ക്കുന്നതാണ് കണ്ടത്. ആസ്മരണയില് സ്വര്ണക്കുടത്തില് കാണിയ്ക്കയിട്ട് ദര്ശനം വിശേഷമാണ്. തൃക്കേട്ടനാളില് രാത്രി എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുമ്പോഴാണ് ഭക്തര് കാണിയ്ക്കയിടുന്നത്. ഈസമയത്ത് വലിയതിരക്കനുഭവപ്പെടും.
