അളവില്ലാതെ പരമാനന്ദാമൃതമുള്ളോ-
ന്നൊളിവാമതിലനവധി ബ്രഹ്മാണങ്ങളും
അകമേ കിടക്കുന്നിതരയാല്ക്കുരുതന്നില്
തരുവെങ്ങിനെയിരിക്കുന്നിതെന്നുപോലെ
ഒരുനാള് സൃഷ്ട്യാദികള് ചെയ്യണമെന്ന ഭാവാല്
പ്രകൃതിയുണ്ടായ് വരുമതു തല്പ്രകൃതിയാം
ജഡചൈതന്യമായിട്ടിരിക്കും പ്രകൃതിയാ-
ലുടനേ സൃഷ്ടിക്കുന്നു സകല പ്രപഞ്ചവും.
ബ്രഹ്മമാണ് ഡകോശമായിട്ടുള്ളൊരു വിരാള്പ്പുമാന്
തന്നെ ലോകങ്ങള് പതിന്നാലുമെന്നറിഞ്ഞാലും.
അളക്കാന് കഴിയാത്തത്ര പരമാനന്ദാമൃതമാകുന്ന ആ പ്രകാശത്തിനുള്ളില് അനേകം ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങള് കിടക്കുന്നു. വളരെ ചെറിയ അരയാല് മരത്തിന്റെ കുരുവില് എത്രയോ വലിപ്പമുള്ള ആല്വൃക്ഷം ഇരിക്കുന്നതുപോലെയാണത്. സൃഷ്ടി ചെയ്യണമെന്ന് ഒരുനാള് ഇച്ഛയുണ്ടാകുമ്പോള് അതില് നിന്ന് പ്രകൃതി ഉണ്ടായിവരും. തന്റെ തന്നെ ജഡചൈതന്യമായ ആ പ്രകൃതികൊണ്ട് സകല പ്രപഞ്ചത്തേയും പരംപുരുഷന് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാണ്ഡകോശമായിരിക്കുന്ന വിരാട് പുരുഷന്തന്നെയാണ് പതിന്നാലു ലോകങ്ങളായി പരിണമിക്കുന്നതെന്ന് അറിഞ്ഞാലും.
– തുഞ്ചത്ത് രാമാനുജന് എഴുത്തച്ഛന്
വ്യാഖ്യാനം : സ്വാമി സുകുമാരാനന്ദ (ആനന്ദാശ്രമം)
