ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനിടയ്ക്ക് ആദ്യമായി ഉത്തരമലബാര്‍ അപൂര്‍വമായൊരു യാഗത്തിനു വേദിയാവുകയാണ്. വൈദികയജ്ഞത്തില്‍ സുപ്രധാനമായ സോമയാഗത്തിന്. കൈതപ്രം ഗ്രാമത്തില്‍ ഏപ്രില്‍ 30 മുതല്‍ മെയ് അഞ്ചു വരെയാണ് യാഗം നടക്കുക....

യോഗയുടെ രംഗത്തും കള്ളനാണയങ്ങളുണ്ട്. പഥഭ്രംശവും കച്ചവടവത്കരണവും അവിടെയും ഉണ്ട്. പക്ഷെ ഇരുട്ടിനെ ഇരുട്ടു കൊണ്ട് അകറ്റാനാവില്ല. അവിടെ യഥാര്‍ഥ യോഗയുടെ പ്രകാശിക്കുന്ന തിരി കൊളുത്തി വെയ്ക്കണം. ഇരുട്ടകലുക...

ഭാരതത്തില്‍ എല്ലായിടത്തും ദിനാഘോഷം സര്‍ക്കാരാഭിമുഖ്യത്തിലും അല്ലാതെയും നിറഞ്ഞു നില്ക്കുന്നു. ഇത്തവണത്തെ സാഹചര്യം ഒന്നു പ്രത്യേകമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ yoga @ home, yoga with family എന്നതാണ് 'ആയുഷി'...

ഇതേ അധ്യായത്തില്‍ തന്നെ ശ്ലോകം 28 ല്‍ 'മനഃ സ്ഥൈര്യേ സ്ഥിരോ വായുഃ(മനസ്സ് സ്ഥിരമായാല്‍ വായു സ്ഥിരമാവും) തതോ ബിന്ദുഃ സ്ഥിരോ ഭവേത് '(അപ്പോള്‍ ബിന്ദു സ്ഥിരമാവും)...

പിത്ത കഫങ്ങള്‍ സമമാവണം (വിഷ (സ)മമാവരുത്). 'സമാഗ്‌നി' (ദഹനം കൃത്യമാവണം) യാവണം. 'സമധാതുമലക്രിയ'നാവണം (രസം, രക്തം മുതലായ സപ്തധാതുക്കള്‍ സമമാവണം. മലങ്ങള്‍ വേണ്ട സമയത്ത് പുറന്തള്ളണം). 'പ്രസന്നാത്മേന്ദ്രിയമന'നാവണം....

ചിത്തം, അന്തഃകരണം തന്നെ. തമോഗുണമാണ് ആവരണ ശക്തി, എല്ലാറ്റിനെയും മൂടിവെക്കുന്ന ശക്തി. അന്തഃകരണം സത്വരജസ്തമോ ഗുണങ്ങള്‍ നിറഞ്ഞതാണ്. അതിലെ സത്വഗുണവും രജോഗുണവും കുറഞ്ഞ് തമോഗുണം കൂടുമ്പോള്‍ എല്ലാ...

ശുഭ അശുഭ കര്‍മമാണ് സഞ്ചിതമായി ജനന മരണ ചക്രത്തില്‍, ഒരുവനെ കെട്ടിയിടുന്നത്. മരണഭയം ഒരു ക്ലേശമാണ്. 'തതഃ ക്ലേശ കര്‍മ നിവൃത്തിഃ' എന്ന് പതഞ്ജലി യോഗദര്‍ശനത്തില്‍ കൈവല്യ...

(കൊച്ചി പതഞ്ജലി യോഗ ട്രെയിനിംഗ് ആന്റ് റിസര്‍ച്ച് സെന്റര്‍ അധ്യക്ഷനാണ് ലേഖകന്‍)

സര്‍വവൃത്തികളും ലയിക്കുമ്പോള്‍ സ്വരൂപത്തില്‍ അവസ്ഥാനമുണ്ടാവുകയും ബ്രഹ്മാനുഭൂതിയുണ്ടാവുകയും ചെയ്യും.

വിറകു കൊണ്ട് കത്തുന്ന തീ വിറകു തീര്‍ന്നാല്‍ കെട്ടുപോകും. അതുപോലെ നാദത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന മനസ്സ് നാദത്തോടൊപ്പം ലയിക്കുന്നു.

യോഗികള്‍ക്ക് മനസ്സാകുന്ന കുതിരയുടെ ലായത്തിന്റെ പരിഘ(സാക്ഷ)യാണ് നാദം. അതുകൊണ്ട് യോഗിമാര്‍ നിത്യവും നാദോപാസന ചെയ്യണം.

യോഗ സാമ്രാജ്യം എന്നത് യോഗത്തിന്റെ അനന്തസാധ്യതകളിലേക്ക് വിരല്‍ ചൂണ്ടുന്നു. ആ സാമ്രാജ്യത്തില്‍ ചക്രവര്‍ത്തിയാവാന്‍ നാദാനുസന്ധാനമേ വഴി.

വിഷയോദ്യാനത്തില്‍ മദിച്ചു നടക്കുന്ന മനസ്സാകുന്ന ആനയെ,  നാദമാകുന്ന കൂര്‍ത്ത തോട്ടി കൊണ്ട് തളക്കാന്‍ കഴിയും.

മനസ്സിന് അഞ്ചു ഭൂമികകളുïെന്ന് യോഗസൂത്രത്തിന്റെ ഭാഷ്യത്തില്‍ വ്യാസന്‍ പറയുന്നുണ്ട്. മൂഢാവസ്ഥ, ക്ഷിപ്താവസ്ഥ, വിക്ഷിപ്താവസ്ഥ, ഏകാഗ്രാവസ്ഥ, നിരുദ്ധാവസ്ഥ. മൂഢ, ക്ഷിപ്താവസ്ഥകള്‍ സമാധിക്കു യോഗ്യമല്ല. വിക്ഷിപ്താവസ്ഥ യിലാണ് നമ്മള്‍ സാധാരണക്കാര്‍....

സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവുമായ ഇത്തരം ശബ്ദങ്ങളുടെ ഘടനയും ചേര്‍ച്ചയും സംബന്ധിച്ച ജ്ഞാനമാണ് മന്ത്രശാസ്ത്രം പകര്‍ന്നു തരുന്നത്. മന്ത്രമില്ലെങ്കില്‍ തന്ത്രവുമില്ല.

കര്‍ണൗ പിധായ  ഹസ്താഭ്യാം യം ശൃണോതി ധ്വനിം മുനിഃ തത്ര ചിത്തം സ്ഥിരീകുര്യാദ് യാവത് സ്ഥിരപദം വ്രജേത്  4  82 കൈകള്‍ കൊണ്ട് കാതുകളടച്ച് നാദം കേട്ട്...

നാദാനുസന്ധാനത്താലുള്ള സമാധിയില്‍ ലയിച്ചിരിക്കുന്ന യോഗിമാരുടെ ഹൃദയത്തില്‍ നിറഞ്ഞു നില്കുന്ന പറഞ്ഞറിയിക്കാനാവാത്ത  ആനന്ദം ഗുരുനാഥനു മാത്രമെ അറിയാനാവൂ.

രാജയോഗത്തെ അറിയാതെ ഹഠയോഗം മാത്രം അഭ്യസിക്കുന്നവന് പ്രയാസപ്പെട്ടതിനനുസരിച്ച ഫലം കിട്ടില്ല.

ഘടാവസ്ഥ ദ്വിതീയായാം ഘടീകൃത്യ വായുര്‍ ഭവതി മധ്യഗഃ ദൃഢാസനോ ഭവേദ് യോഗീ ജ്ഞാനീ ദേവസമസ്തദാ  4  72 രണ്ടാമത്തേതില്‍ വായു ഒന്നു ചേര്‍ന്ന് മധ്യ (കണ്ഠ)ത്തിലിരിക്കുന്നു. അപ്പോള്‍...

ആരംഭാവസ്ഥ ബ്രഹ്മ ഗന്ഥേര്‍ ഭവേദ് ഭേദോ ഹ്യാനന്ദഃ ശൂന്യ സംഭവഃ വിചിത്രഃ ക്വണകോ ദേഹേ അനാഹതഃ ശ്രൂയതേ ധ്വനിഃ  4  70 ബ്രഹ്മഗ്രന്ഥി പൊട്ടി, ശൂന്യത്തില്‍ നിന്ന്...

മുക്താസനേ സ്ഥിതോ യോഗീ മുദ്രാം സന്ധായ ശാംഭവീം ശൃണുയാദ് ദക്ഷിണേ കര്‍ണേ നാദമന്തസ്ഥമേകധീഃ  (4  67) മുക്താസനത്തിലിരുന്നു കൊണ്ട് ശാംഭവീ മുദ്ര ബന്ധിച്ച് വലത്തു ചെവിയില്‍ കൂടി...

മനസ്സിന്റെ ഏകാഗ്രതയ്ക്ക് പലര്‍ക്കും പല മാര്‍ഗങ്ങളാണ്. നാഥയോഗികള്‍ മുന്‍ഗണന കൊടുക്കുന്നത് നാദലയത്തിനാണ്. ശക്തിയുടെ സൂക്ഷ്മമായ പ്രകടീകരണമാണ് ശബ്ദം.

കര്‍പ്പൂരമനലേ യദ്വത് സൈന്ധവം സലിലേ യഥാ തഥാ സന്ധീയമാനം ച മനസ്തത്വേ വിലീയതേ  4  51 തീയിലിട്ട കര്‍പ്പൂരം പോലെ, വെള്ളത്തിലിട്ട ഉപ്പുകട്ട പോലെ തത്വത്തില്‍ മനസ്സു...

ഈ ദൃശ്യപ്രപഞ്ചം മുഴുവന്‍ സങ്കല്‍പ സൃഷ്ടമാണ്. 'സങ്കല്‍പഃ കര്‍മ മാനസഃ ' എന്നാണ്. മനസ്സിന്റെ വ്യാപാരമാണ് സങ്കല്പം. അതിന്റെ കലന, രചന, സൃഷ്ടി ആണ് ഈ ലോകം....

ബാഹ്യ വായുര്‍ യഥാ ലീനഃ തഥാ മദ്ധ്യോ ന സംശയഃ സ്വസ്ഥാനേ സ്ഥിരതാമേതി പവനോ മനസാ സഹ  4-51 ബാഹ്യ വായുവും മധ്യ വായുവും ലയിച്ചാല്‍ പ്രാണനും...

ചിത്തവൃത്തി നിരോധമാണ് യോഗം. അതു തന്നെ ഉറക്കമാവുന്നതാണ് യോഗനിദ്ര. യോഗമാകുന്ന നിദ്ര. അതു ലഭിച്ചവനാണ് യോഗ നിദ്രിതന്‍. അവന് കാലമില്ല, മരണമില്ല.

ലിംഗം എന്നാല്‍ സര്‍വകാരണം, ആത്മാവ്. തൈത്തിരീയ ഉപനിഷത്തില്‍ 'ഏതസ്മാദാ ത്മന ആകാശഃ സംഭൂതഃ' എന്നു പറയുന്നു. ഈ ആത്മാവില്‍ നിന്നാണ് ആകാശമുണ്ടായത്. ആത്മാവ് സര്‍വകാരണമാണെന്നര്‍ഥം. മനുഷ്യന് മൂന്നു...

     താരേ ജ്യോതിഷി സംയോജ്യ കിംചിദുന്നമയേദ് ഭ്രുവൗ പൂര്‍വയോഗം മനോ യുഞ്ജ- ന്നുന്മനീകാരകഃ ക്ഷണാത്-4 -39 പുരികങ്ങള്‍ അല്പമുയര്‍ത്തി കണ്‍മണികള്‍ പ്രകാശത്തില്‍ കേന്ദ്രീകരിച്ച് മുമ്പു പറഞ്ഞതുപോലെ...

യത്ര ദൃഷ്ടിര്‍ ലയസ്തത്ര ഭൂതേന്ദ്രിയ സനാതനീ സാ ശക്തിര്‍ ജീവഭൂതാനാം ദ്വേ അലക്ഷ്യേ ലയം ഗതേ. - 4 - 33 എവിടെയാണോ ദൃഷ്ടി, അവിടെ ലയം...

ഇന്ദ്രിയാണാം മനോ നാഥോ മനോനാഥസ്തു മാരുതഃ മാരുതസ്യ ലയോ നാഥഃ സലയോ നാദമാശ്രിതഃ  4  29 ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ നാഥന്‍ മനസ്സാണ്. മനസ്സിന്റെ നാഥന്‍ പ്രാണന്‍. ലയമാണ് പ്രാണന്റെ...