ന്യൂദൽഹി: പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി പൊതുജീവിതത്തിൽ 25 വർഷം പൂർത്തിയാക്കുന്നു. ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയിൽ നിന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാർ സാധാരണക്കാർക്കായി നിരവധി പ്രധാന പദ്ധതികൾ ആരംഭിച്ചു. സ്വച്ഛ് ഭാരത് അഭിയാൻ, ജൻ ധൻ യോജന, ആയുഷ്മാൻ ഭാരത്, ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ പദ്ധതികൾ വെറും പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന ജീവിതം എളുപ്പമാക്കുന്നതിനാണ്. ഇനി ഈ പദ്ധതികളുടെ വ്യാപ്തി എത്രത്തോളം വർദ്ധിച്ചുവെന്നും അവയിൽ നിന്ന് ആളുകൾക്ക് എന്ത് നേട്ടങ്ങൾ ലഭിച്ചുവെന്നും ഡാറ്റയിൽ നിന്ന് മസിലാക്കാം.
സ്വച്ഛ് ഭാരതിലൂടെ ഗ്രാമങ്ങളിലെ ശുചിത്വത്തിന്റെ വലിയ ചിത്രം
2014-ൽ സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ ആരംഭിച്ചു. അഞ്ച് വർഷത്തിനുള്ളിൽ രാജ്യത്തെ തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിലെ മലമൂത്ര വിസർജ്ജന രഹിതമാക്കുക എന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ ലക്ഷ്യം. പരിപാടി ആരംഭിക്കുന്ന സമയത്ത്, ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങളിൽ 39 ശതമാനം പേർക്ക് മാത്രമേ ടോയ്‌ലറ്റുകൾ ലഭ്യമായിരുന്നുള്ളൂ. 2019 ആയപ്പോഴേക്കും ഈ കണക്ക് 100 ശതമാനമായി വർദ്ധിച്ചു. ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ 100 ദശലക്ഷത്തിലധികം വ്യക്തിഗത ഗാർഹിക ടോയ്‌ലറ്റുകൾ നിർമ്മിച്ചു.
2025 മാർച്ച് 17 ആയപ്പോഴേക്കും രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള 586,788 ഗ്രാമങ്ങൾ ഈ കാമ്പെയ്‌നിന്റെ പരിധിയിൽ വന്നു. ഇതിൽ 564,096 ഗ്രാമങ്ങൾ സ്വയം തുറന്ന മലമൂത്ര വിസർജ്ജന രഹിതമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഏകദേശം 503,585 ഗ്രാമങ്ങൾക്ക് ഖരമാലിന്യ സംസ്കരണവും 522,462 ഗ്രാമങ്ങൾക്ക് ദ്രാവക മാലിന്യ സംസ്കരണവും ലഭ്യമാണ്. 600,000-ത്തിലധികം ശുചിത്വ തൊഴിലാളികൾക്ക് ശുചിത്വത്തിനായി പരിശീലനം നൽകി.
ശുചിത്വത്തിൽ നിന്നുള്ള സമ്പാദ്യവും തൊഴിൽ നേട്ടങ്ങളും
ഐക്യരാഷ്‌ട്രസഭയുടെ കുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിന്റെ ഒരു വിലയിരുത്തൽ പ്രകാരം, തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിലെ മലമൂത്ര വിസർജ്ജന രഹിത ഗ്രാമങ്ങളിലെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് രോഗത്തിനും ചികിത്സയ്‌ക്കുമുള്ള ചെലവ് കുറയുന്നതിനാൽ പ്രതിവർഷം 50,000 രൂപ വരെ ലാഭിക്കാൻ കഴിയും. പദ്ധതിയുടെ നേട്ടങ്ങൾ അതിന്റെ ചെലവിനേക്കാൾ 4.7 മടങ്ങ് കൂടുതലാണെന്ന് വിലയിരുത്തൽ കണക്കാക്കുന്നു. സ്വച്ഛ് ഭാരത് അഭിയാൻ ഏകദേശം 7.5 ദശലക്ഷം മുഴുവൻ സമയ ജോലികൾക്ക് തുല്യമായ തൊഴിൽ സൃഷ്ടിക്കുമെന്നും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മെച്ചപ്പെട്ട ടോയ്‌ലറ്റ് സൗകര്യങ്ങളുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾക്ക് മണ്ണ്, ഭൂഗർഭജല മലിനീകരണം കുറയുന്നത് പോലുള്ള പാരിസ്ഥിതിക നേട്ടങ്ങളും അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ട്.
ജൻ ധൻ യോജന കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളെ ബാങ്കിംഗുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു
ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ ഇല്ലാത്തവരെ ഔപചാരിക ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി 2014 ൽ പ്രധാനമന്ത്രി ജൻ ധൻ യോജന (PMJDY) ആരംഭിച്ചു. ഈ പദ്ധതിക്ക് കീഴിലുള്ള അക്കൗണ്ടുകളുടെ എണ്ണം 2015 ൽ 147.2 ദശലക്ഷത്തിൽ നിന്ന് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 19 ആയപ്പോഴേക്കും 590.9 ദശലക്ഷമായി വർദ്ധിച്ചു.
ഇതിൽ 459.5 ദശലക്ഷം അക്കൗണ്ടുകൾ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലും അർദ്ധനഗരപ്രദേശങ്ങളിലുമാണ്, അതേസമയം 131.4 ദശലക്ഷം അക്കൗണ്ടുകൾ നഗരപ്രദേശങ്ങളിലും മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശങ്ങളിലുമാണ്. ഈ മൊത്തം അക്കൗണ്ട് ഉടമകളിൽ 329.2 ദശലക്ഷം പേർ സ്ത്രീകളാണ്. ഇതിനർത്ഥം ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തവും ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു എന്നാണ്.
അക്കൗണ്ടുകളിലെ നിക്ഷേപങ്ങളിലും വലിയ കുതിച്ചുചാട്ടം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്
ജൻ ധൻ അക്കൗണ്ടുകളിലെ നിക്ഷേപങ്ങളും അതിവേഗം വളർന്നു. 2015 മാർച്ചിൽ ഈ അക്കൗണ്ടുകളിൽ 15,670 കോടി രൂപ ഉണ്ടായിരുന്നു. 2026 ഓഗസ്റ്റ് ആയപ്പോഴേക്കും ഈ തുക 316,514 കോടി രൂപയായി വർദ്ധിച്ചു, ഇത് ഏകദേശം 20 മടങ്ങ് വർദ്ധനവിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഓഗസ്റ്റ് 19 ആയപ്പോഴേക്കും ജൻ ധൻ അക്കൗണ്ട് ഉടമകൾക്ക് 412.9 ദശലക്ഷം റുപേ ഡെബിറ്റ് കാർഡുകൾ വിതരണം ചെയ്തു.
ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് ചികിത്സാ മേഖല വിപുലീകരിച്ചു
ചെലവേറിയ വൈദ്യചികിത്സ താങ്ങാൻ കഴിയാത്ത കുടുംബങ്ങൾക്ക് താങ്ങാനാവുന്നതും പണരഹിതവുമായ ആശുപത്രി ചികിത്സ നൽകുക എന്നതാണ് ആയുഷ്മാൻ ഭാരത് പ്രധാൻ മന്ത്രി ജൻ ആരോഗ്യ യോജന (എഎവൈ) ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഈ പദ്ധതി ഇപ്പോൾ 36 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
തുടക്കത്തിൽ, 2011 ലെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ജാതി സെൻസസ് അടിസ്ഥാനമാക്കി ജനസംഖ്യയുടെ ഏറ്റവും താഴെത്തട്ടിലുള്ള 40 ശതമാനത്തിൽപ്പെട്ട 10.74 കോടി കുടുംബങ്ങളെയാണ് ഈ പദ്ധതി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്.
2023 ജനുവരിയിൽ ഗുണഭോക്തൃ അടിത്തറ 12 കോടി കുടുംബങ്ങളായി വികസിപ്പിച്ചു. 2024 മാർച്ചിൽ, ആശാ വർക്കർമാരുടെയും അംഗൻവാടി വർക്കർമാരുടെയും സഹായികളുടെയും ഏകദേശം 37 ലക്ഷം കുടുംബങ്ങളെ കൂടി പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
70 വയസ്സിനു മുകളിലുള്ള വയോധികർക്കും ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ ലഭിക്കും.
70 വയസ്സും അതിനുമുകളിലും പ്രായമുള്ള എല്ലാ മുതിർന്ന പൗരന്മാരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി സർക്കാർ പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തി വിപുലീകരിച്ചു. ഏകദേശം 45 ദശലക്ഷം കുടുംബങ്ങളിലെ 60 ദശലക്ഷം മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് ഇത് പ്രയോജനം ചെയ്യുമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 2026 ജൂൺ 30 വരെ, പദ്ധതി പ്രകാരം 29.05 ലക്ഷം അന്തർസംസ്ഥാന ആശുപത്രി പ്രവേശനങ്ങൾക്ക് അംഗീകാരം ലഭിച്ചു, ഇതിൽ 8,383.97 കോടിയിലധികം ഉൾപ്പെടുന്നു.
സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്ന രീതിയെ ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ മാറ്റിമറിച്ചു
2015-ൽ ആരംഭിച്ച ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ പരിപാടി സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെ സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുകയും നഗരങ്ങൾക്കും ഗ്രാമങ്ങൾക്കും ഇടയിലുള്ള ഡിജിറ്റൽ വിടവ് നികത്തുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. 2026 ജനുവരി ആയപ്പോഴേക്കും ഏകദേശം 215,000 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ, അതായത് ലക്ഷ്യത്തിന്റെ 97 ശതമാനം, ഭാരത്‌നെറ്റിന് കീഴിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു. രാജ്യത്തുടനീളം ഏകദേശം 700,000 കിലോമീറ്റർ ഒപ്റ്റിക്കൽ ഫൈബർ കേബിൾ സ്ഥാപിച്ചു.
ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് ഇന്റർനെറ്റ്, മൊബൈലിൽ സേവനങ്ങൾ
2026 മാർച്ച് വരെ ഇന്ത്യയിൽ 1.06 ബില്യണിലധികം ബ്രോഡ്‌ബാൻഡ് ഇന്റർനെറ്റ് വരിക്കാരുണ്ടായിരുന്നു. രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള 650,000-ത്തിലധികം പൊതു സേവന കേന്ദ്രങ്ങളും 160,000 പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകളും ഡിജിറ്റൽ, സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ആധാർ എൻറോൾമെന്റ് 1.44 ബില്യൺ കവിഞ്ഞു, അതേസമയം ഡിജിലോക്കറിന് 706.9 ദശലക്ഷത്തിലധികം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഉപയോക്താക്കളുണ്ട്.
യുപിഐ ഡിജിറ്റൽ പേയ്‌മെന്റുകൾ എളുപ്പമാക്കുന്നു
ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വിജയങ്ങളിലൊന്നാണ് യുപിഐ. മൊബൈൽ ഫോണുകൾ വഴി തൽക്ഷണം പണം അയയ്‌ക്കാനും സ്വീകരിക്കാനും കഴിയുന്നത് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഡിജിറ്റൽ പേയ്‌മെന്റുകൾ വളരെ എളുപ്പമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ യുപിഐ വഴി 24,162 കോടിയിലധികം ഇടപാടുകൾ രേഖപ്പെടുത്തി. ചെറിയ പണമിടപാടുകൾക്ക് ആളുകൾ പണം കൊണ്ടുപോകേണ്ടതിന്റെയോ ബാങ്കുകളിൽ പോകേണ്ടതിന്റെയോ ആവശ്യകത ഇത് കുറച്ചു.
സർക്കാർ പണം നേരിട്ട് അക്കൗണ്ടിലേക്ക് മാറ്റുന്നു
ആധാർ, ജൻ ധൻ അക്കൗണ്ടുകൾ, മൊബൈൽ കണക്റ്റിവിറ്റി എന്നിവയും സർക്കാർ പദ്ധതി ഫണ്ടുകൾ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് നേരിട്ട് എത്തിക്കാൻ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. സർക്കാർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, നേരിട്ടുള്ള ആനുകൂല്യ കൈമാറ്റങ്ങളിലൂടെ 51 ലക്ഷം കോടിയിലധികം രൂപ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടു. സർക്കാർ ആനുകൂല്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിൽ ഇടനിലക്കാരുടെ പങ്ക് കുറയ്‌ക്കാനും പേയ്‌മെന്റുകൾ നേരിട്ട് ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാനും ഇത് സഹായിച്ചു.
വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് വീട്ടിൽ തന്നെ ഡോക്ടർമാർ സേവനം നൽകുന്നു
ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ നേട്ടങ്ങൾ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ മേഖലയിലും എത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇ-സഞ്ജീവനി വഴി ആളുകൾക്ക് ഓൺലൈനായി ഡോക്ടർമാരെ സമീപിക്കാം. ഒരു സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ഡോക്ടറെ സമീപിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലും വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിലും താമസിക്കുന്നവർക്ക് ഈ സവിശേഷത പ്രത്യേകിച്ചും ഉപയോഗപ്രദമാണ്.
വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും കഴിവുകൾക്കും ഡിജിറ്റൽ പാത
വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ, ദീക്ഷ, സ്വയം, സ്വയം പ്രഭ തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ വഴി ഡിജിറ്റൽ കോഴ്‌സുകൾ, പുസ്തകങ്ങൾ, പഠന സാമഗ്രികൾ എന്നിവ ലഭ്യമാക്കുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി ഗ്രാമീൺ ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതാ അഭിയാൻ, ഫ്യൂച്ചർ സ്‌കിൽസ് പ്രൈം, സ്‌കിൽ ഇന്ത്യ ഡിജിറ്റൽ ഹബ് തുടങ്ങിയ സംരംഭങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക് ഡിജിറ്റൽ, സാങ്കേതിക കഴിവുകൾ നൽകുന്നതിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
25 വർഷത്തെ യാത്രയിലെ പദ്ധതികളുടെ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി പൊതുജീവിതത്തിൽ 25 വർഷം പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ, ഈ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ വ്യക്തമായ ഒരു ചിത്രം വരയ്‌ക്കുന്നു. ടോയ്‌ലറ്റുകളും ശുചിത്വവും മുതൽ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ, ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ്, ഡിജിറ്റൽ പേയ്‌മെന്റുകൾ, ഓൺലൈൻ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, ഡിജിറ്റൽ വിദ്യാഭ്യാസം വരെ, സർക്കാരിന്റെ നിരവധി പദ്ധതികൾ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളിലേക്ക് എത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പദ്ധതികളുടെ അടുത്ത വെല്ലുവിളി അവയുടെ എത്തിച്ചേരൽ, ഗുണനിലവാരം, ഉപയോഗം, ദീർഘകാല ആനുകൂല്യങ്ങൾ എന്നിവ നിലനിർത്തുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ്.
