ശബരിമല അയ്യപ്പനെയും മാളികപ്പുറത്തമ്മയെയും സംബന്ധിച്ച് സാമൂഹിക പ്രവര്ത്തകനും എഴുത്തുകാരനുമായ സണ്ണി എം. കപിക്കാട് നടത്തിയ പരാമര്ശം സാധാരണ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമായോ ക്ഷേത്രാചാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിമര്ശനമായോ കരുതി തള്ളിക്കളയാനാവില്ല.
കോടിക്കണക്കിന് വിശ്വാസികളുടെ ആരാധനാമൂര്ത്തിയായ ഭഗവാന് അയ്യപ്പനെ, അതും നൈഷ്ഠിക ബ്രഹ്മചാരിയായി ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവനെ, ‘ബലാത്സംഗവീരന്’ എന്ന അത്യന്തം നിന്ദ്യവും ലൈംഗികമായി അപമാനകരവുമായ പ്രയോഗവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചതാണ് ഈ വിവാദത്തിന്റെ യഥാര്ത്ഥ കേന്ദ്രം. സണ്ണി എം. കപിക്കാട് നടത്തിയ പ്രസംഗത്തില്, ‘മാളികപ്പുറത്തമ്മയെ അയ്യപ്പന്റെ പിന്നിലായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് ഇരുവരും പരസ്പരമൊന്നു കണ്ടുപോയാല് അയ്യപ്പന്റെ നൈഷ്ഠിക ബ്രഹ്മചര്യം തകരുകയും, അദ്ദേഹം അക്ഷരാര്ത്ഥത്തില് ഒരു ബലാത്സംഗവീരനായി മാറുകയും ചെയ്യും’ എന്ന തരത്തിലാണ് ആക്ഷേപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതോടൊപ്പം, അയ്യപ്പനില് വിശ്വാസം പുലര്ത്തുന്ന മനുഷ്യരുടെ ബോധത്തെയും ക്ഷേത്രസങ്കല്പത്തെയും പരിഹസിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള പരാമര്ശങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗത്തില് ഉണ്ടായിരുന്നു.
വിമര്ശനവും അവഹേളനവും തമ്മിലുള്ള അതിര്വരമ്പ്
ഇവിടെയാണ് ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യം ഉയരുന്നത്: ഇത് മതവിമര്ശനമാണോ, അതോ മതവിശ്വാസത്തോടുള്ള മനഃപൂര്വ്വമായ അവഹേളനമാണോ? വിമര്ശനം ഭരണഘടനാപരമാണ്: ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തില് മതം വിമര്ശനത്തിന് അതീതമല്ല. അനാചാരങ്ങളെയോ മതസ്ഥാപനങ്ങളിലെ അധികാരസംവിധാനങ്ങളെയോ ആര്ക്കും വിമര്ശിക്കാം. അത് ഭരണഘടന ഉറപ്പുനല്കുന്ന അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
അവഹേളനം അംഗീകരിക്കാനാവില്ല: ഒരു മതസങ്കല്പത്തിന്റെ സാമൂഹികപ്രസക്തിയെ വിമര്ശിക്കുന്നതും അതിന്റെ ആരാധനാമൂര്ത്തിയെ ലൈംഗിക കുറ്റകൃത്യവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പരിഹസിക്കുന്നതും ഒരേ കാര്യമല്ല. ‘നൈഷ്ഠിക ബ്രഹ്മചര്യം’ എന്ന സങ്കല്പം യുക്തിസഹമാണോ അല്ലയോ എന്ന് ഒരാള്ക്ക് ചോദ്യം ചെയ്യാം, ശബരിമലയിലെ ആചാരങ്ങളുടെ ചരിത്രം പരിശോധിക്കാം, അതിനെ അനുകൂലിക്കുകയോ എതിര്ക്കുകയോ ചെയ്യാം. പക്ഷേ, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില് ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവനെ ‘ബലാത്സംഗവീരന്’ എന്ന വാക്കുമായി കൂട്ടിച്ചേര്ക്കുന്നതിന് ഏത് അക്കാദമിക വിമര്ശനത്തിന്റെ സംരക്ഷണമാണ് അവകാശപ്പെടാനാവുക? ഇത് വിമര്ശനത്തിന്റെ ഭാഷയല്ല, മറിച്ച് കേവലമായ അവഹേളനത്തിന്റെ ഭാഷയാണ്.
‘ബലാത്സംഗവീരന്’ എന്ന പ്രയോഗത്തിന്റെ ഗൗരവം
‘ബലാത്സംഗം’ എന്നത് തമാശയ്ക്കോ അലങ്കാരപ്രയോഗത്തിനോ രാഷ്ട്രീയ പരിഹാസത്തിനോ ഉപയോഗിക്കേണ്ട സാധാരണ പദമല്ല. സ്ത്രീയുടെ ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും വ്യക്തിത്വത്തിനും നേരെ നടക്കുന്ന ഏറ്റവും ക്രൂരമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലൊന്നിനെയാണ് ആ പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതിനെ ‘വീരന്’ എന്ന വിശേഷണവുമായി കൂട്ടിച്ചേര്ക്കുന്നത് തന്നെ സാമൂഹികമായി ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടേണ്ടതാണ്.
അതിനുമപ്പുറം, കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യര് ആത്മീയമായും വൈകാരികമായും ആരാധിക്കുന്ന ഒരു ദൈവത്തെ അതിനോട് ബന്ധപ്പെടുത്തി അവതരിപ്പിക്കുമ്പോള്, അത് കേവലം ഒരു ‘വാക്കുപിഴ’യായി നിസ്സാരവത്കരിക്കാനാവുമോ? സണ്ണി എം. കപിക്കാട് പിന്നീട് തന്റെ പ്രസംഗത്തില് ഉപയോഗിച്ച ഒരു പ്രത്യേക പദം ശരിയായിരുന്നില്ലെന്ന് സമ്മതിച്ച് ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചതായും, എന്നാല് തന്റെ അടിസ്ഥാന വിമര്ശനത്തില് ഉറച്ചുനില്ക്കുന്നതായും മാധ്യമങ്ങള് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഉപയോഗിച്ച വാക്കിന്റെ ഗൗരവം അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞതിനെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. എന്നാല് ഒരാള് പിന്നീട് ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം, നേരത്തെ നടത്തിയ പ്രസ്താവനയുണ്ടാക്കിയ സാമൂഹികവും നിയമപരവുമായ ആഘാതങ്ങള് സ്വയം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല.
വിശ്വാസികളുടെ അന്തസ്സും ആത്മീയ സംസ്കാരവും
ശബരിമല ഒരു സാധാരണ ആരാധനാകേന്ദ്രമല്ല. കേരളത്തിന്റെ അതിരുകള്ക്കപ്പുറം വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളില് നിന്നായി കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് അയ്യപ്പനെ ആരാധിക്കുകയും ശബരിമല ദര്ശനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നത്.
‘സ്വാമിയേ ശരണം അയ്യപ്പാ’ എന്ന വിളയില് ജാതി, സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി, സാമൂഹിക പദവി തുടങ്ങിയ ഭേദചിന്തകള് മറന്ന് പരസ്പര സൗഹാര്ദ്ദത്തോടെ ജീവിക്കുന്ന വിശിഷ്ടമായ ഒരു ആത്മീയ സംസ്കാരവും ശബരിമല വിശ്വാസത്തിനുണ്ട്. അതിനെ അംഗീകരിക്കണമോ വേണ്ടയോ എന്നത് ഓരോരുത്തരുടെയും വ്യക്തിപരമായ അവകാശമാണ്. എന്നാല്, ആ സംസ്കാരത്തില് വിശ്വസിക്കുന്നവരെ ‘ബോധക്കേടുള്ളവര്’ എന്ന് ചിത്രീകരിക്കുകയും അവരുടെ ആരാധനാമൂര്ത്തിയെ നിന്ദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ബൗദ്ധിക വിമര്ശനമല്ല; മറിച്ച് വിശ്വാസികളോടുള്ള അടിസ്ഥാന ബഹുമാനത്തിന്റെ അഭാവമാണ്.
അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ അതിരുകള്
ഇവിടെ ഭരണഘടനാപരമായ വശങ്ങളും പ്രസക്തമാണ്:
അനുച്ഛേദം 19(1)(എ): അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പുനല്കുന്നു.
അനുച്ഛേദം 25 & 26: മനസ്സാക്ഷിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും മതവിശ്വാസത്തിനും മതാചരണത്തിനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും ഉറപ്പുനല്കുന്നു.
അതുകൊണ്ട് ‘എനിക്ക് അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്’ എന്ന ഒറ്റവാചകം കൊണ്ട് ഒരു മതവിശ്വാസത്തെ അപമാനിക്കാനുള്ള ഭരണഘടനാപരമായ അനുമതി ആര്ക്കും ലഭിക്കുന്നില്ല. സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടൊപ്പം ഉത്തരവാദിത്തവും പുലര്ത്തേണ്ടതുണ്ട്.
നിയമത്തിന്റെ വീക്ഷണം
ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിതയിലെ വകുപ്പ് 299, മതത്തെയോ മതവിശ്വാസത്തെയോ അപമാനിച്ച് ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ മതവികാരം വ്രണപ്പെടുത്താനുള്ള മനഃപൂര്വ്വവും ഹീനവുമായ ഉദ്ദേശത്തോടെയുള്ള ഗുരുതര പ്രവൃത്തികളെയാണ് കുറ്റകരമാക്കുന്നത്.
‘റാംജി ലാല് മോദി’ കേസ് മുതല് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുള്ളത്, നിയമം ലക്ഷ്യമിടുന്നത് സാധാരണ വിമര്ശനത്തെയല്ല; മറിച്ച് മതവിശ്വാസത്തിനെതിരായ ഗുരുതര സ്വഭാവമുള്ള, മനഃപൂര്വ്വവും ദുഷ്ടലക്ഷ്യത്തോടെയുമുള്ള അവഹേളനങ്ങളെയാണെന്നാണ്.
സണ്ണി എം. കപിക്കാടിന്റെ വിഷയത്തില് അന്തിമ കുറ്റനിര്ണ്ണയം നടത്തേണ്ടത് കോടതിയാണ്. എന്നാല് പ്രസംഗത്തിന്റെ പൂര്ണ്ണരൂപവും പശ്ചാത്തലവും പരിശോധിച്ച് അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെടുന്നത് അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് എതിരായ ആക്രമണമല്ല; അത് നിയമവാഴ്ചയുടെ സാധാരണ പ്രക്രിയ മാത്രമാണ്.
പന്തളം കൊട്ടാരവും തിരുവാഭരണ പാത സംരക്ഷണ സമിതിയും പ്രതിഷേധം അറിയിക്കുകയും പരാതി നല്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. തിരൂര് പോലീസ് ഇതേ പ്രസംഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കേസ് രജിസ്റ്റര് ചെയ്തതായും മാധ്യമങ്ങള് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് കേവലം ഒരു സോഷ്യല് മീഡിയ തര്ക്കമല്ല, മറിച്ച് വലിയൊരു വിഭാഗത്തിന് കടുത്ത വേദന സൃഷ്ടിച്ച സംഭവമാണ്.
മതനിരപേക്ഷതയിലെ ഇരട്ടത്താപ്പുകള്
ഈ വിവാദം മറ്റൊരു ചോദ്യം കൂടി മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നുണ്ട്: വിമര്ശനത്തിന്റെ മാനദണ്ഡം എല്ലാ മതങ്ങള്ക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമാണോ?
ഹിന്ദു ദൈവങ്ങളെയും ക്ഷേത്രങ്ങളെയും ആചാരങ്ങളെയും കുറിച്ച് അതിരൂക്ഷമായ ഭാഷ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ‘ബൗദ്ധിക ധൈര്യം’, മറ്റു മതങ്ങളിലെ വിശ്വാസങ്ങളെയും മതസ്ഥാപനങ്ങളെയും കുറിച്ച് സംസാരിക്കുമ്പോള് അതേ അളവില് പ്രകടനമാകുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം പൊതുസമൂഹത്തില് പലവട്ടം ഉയര്ന്നതാണ്.
ക്രിസ്തുവിനെയും പ്രവാചകന്മാരെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും മറ്റു മതവിശ്വാസികളുടെ വിശുദ്ധ സങ്കല്പങ്ങളെയും ബഹുമാനത്തോടെ കാണേണ്ടതുപോലെ തന്നെ, അയ്യപ്പനെയും കൃഷ്ണനെയും ശിവനെയും ദേവിയെയും ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ വിശ്വാസത്തിനും അതേ ബഹുമാനം ലഭിക്കണം. മതനിരപേക്ഷത എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക മതത്തിന്റെ വിശ്വാസത്തെ മാത്രം പരിഹസിക്കാന് ലഭിച്ച അവകാശപത്രമല്ല.
ജനാധിപത്യപരമായ പ്രതികരണവും നിയമവഴികളും
സണ്ണി എം. കപിക്കാടിന് തന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക നിലപാടുകള് തുടരാനുള്ള പൂര്ണ്ണ അവകാശമുണ്ട്. ജാതിവ്യവസ്ഥയെയും ക്ഷേത്രസംവിധാനങ്ങളെയും അദ്ദേഹം വിമര്ശിക്കട്ടെ, ശബരിമല ആചാരങ്ങളോട് വിയോജിക്കട്ടെ. പക്ഷേ, ഒരു വലിയ സമൂഹത്തിന്റെ ആരാധനാമൂര്ത്തിയെ ‘ബലാത്സംഗവീരന്’ എന്ന വാക്കിനോട് ബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള അവകാശത്തെ അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പേരില് ന്യായീകരിക്കാന് കഴിയില്ല. അതേസമയം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങളെ എതിര്ക്കുന്നവരും നിയമത്തിന്റെ വഴിയാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്. ഭീഷണിയോ പ്രതികാരമോ അക്രമമോ ഒരിക്കലും ഇതിനുള്ള മറുപടിയാകരുത്. പരാതി നല്കുക, തെളിവുകള് ഹാജരാക്കുക, അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെടുക, കോടതി തീരുമാനിക്കട്ടെ അതാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശരിയായ വഴി.
സഹിഷ്ണുത ദൗര്ബല്യമല്ല
ഹിന്ദുമത പാരമ്പര്യത്തിന്റെ വലിയ ശക്തികളിലൊന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ആശയങ്ങളെയും ആരാധനാസങ്കല്പങ്ങളെയും ഉള്ക്കൊള്ളാനുള്ള അതിന്റെ വിശാലമനസ്കതയാണ്. ഒരേ കുടുംബത്തിനുള്ളില് പോലും വ്യത്യസ്ത ദേവതകളെ ആരാധിക്കുകയും വ്യത്യസ്ത തത്വചിന്തകള് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യാം. ഈ സഹിഷ്ണുതയെ ആരും ദൗര്ബല്യമായി കാണരുത്. ആരെയും അപമാനിക്കാതെ സ്വന്തം വിശ്വാസത്തിന്റെ മാന്യത സംരക്ഷിക്കാനുള്ള അവകാശം ഹിന്ദു വിശ്വാസിക്കും മറ്റെല്ലാ വിശ്വാസികളെയും പോലെ തന്നെയുണ്ട്. അതുകൊണ്ടാണ് ഇതിനെ ‘മതവിമര്ശനത്തോടുള്ള അസഹിഷ്ണുത’ എന്ന് ലളിതമായി തള്ളിക്കളയാനാവാത്തത്.
പൊതുസമൂഹത്തോടുള്ള ചോദ്യം
നമ്മുടെ എല്ലാ പൊതുപ്രവര്ത്തകരോടും ചിന്തകരോടും ചോദിക്കാനുള്ളത് വളരെ ലളിതമായ കാര്യമാണ്: നിങ്ങള്ക്ക് ഒരു മതത്തെ വിമര്ശിക്കണമെങ്കില് ധൈര്യമായി വിമര്ശിക്കൂ, അതിന്റെ ആശയങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യൂ, ചരിത്രത്തെ പരിശോധിക്കൂ, ആചാരങ്ങളോട് വിയോജിക്കൂ.
പക്ഷേ, കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യര് ഹൃദയത്തില് ആരാധിക്കുന്ന ഒരു ഈശ്വരനെ നിന്ദ്യമായ ലൈംഗിക കുറ്റകൃത്യവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി സംസാരിച്ചാല്, അതിനെ സമൂഹം ചോദ്യം ചെയ്യരുതെന്ന് എങ്ങനെ പറയാനാകും?
വിമര്ശനം ഒരു അവകാശമാണ്; എന്നാല് അവഹേളനം ഒരിക്കലും ഒരു അവകാശമല്ല. അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം; അതോടൊപ്പം തന്നെ വിശ്വാസിയുടെ അന്തസ്സും സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം. ഒരാളുടെ ഭരണഘടനാപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം മറ്റൊരാളുടെ വിശ്വാസത്തെ മനഃപൂര്വ്വം ചവിട്ടിമെതിക്കാനുള്ള ആയുധമായി മാറാന് അനുവദിക്കരുത്. സണ്ണി എം. കപിക്കാടിന്റെ ഈ വിവാദ പരാമര്ശം കേരളം ഗൗരവമായി ചര്ച്ച ചെയ്യേണ്ടത് അതുകൊണ്ടാണ്. ഇത് നമ്മുടെ പൊതുസംവാദങ്ങളില് വിമര്ശനത്തിന്റെയും മാന്യതയുടെയും അതിര്വരമ്പുകള് എവിടെയാണ് എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയൊരു സാമൂഹിക ചോദ്യമാണ്.
ജന്മഭൂമി ഓണ്ലൈന്