ഒരേ ഒരു ഭൂമി എന്ന മുന്നറിയിപ്പോടെയാണ് 1972 ല് ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനയുടെ സ്റ്റോക്ക്ഹോമില് നടന്ന പൊതുസഭ ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നത്. 1973 മുതല്, ജൂണ് 5 ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനം ആയി ആചരിച്ചു വരുന്നു. പ്രകൃതിയില്നിന്നു പ്രേരണ നേടാം, കാലാവസ്ഥയ്ക്കായി,നമ്മുടെ ഭാവിക്കായി എന്നതായിരുന്നു 2026 ലെ ലോക പരിസ്ഥിതി ദിന മുദ്രാവാക്യം. വ്യവസായങ്ങള് ,വാഹനങ്ങള്, മനുഷ്യ ആവാസ വ്യവസ്ഥകള് എല്ലാംകൂടി പുറത്തുവിടുന്ന ഹരിതഗൃഹ വാതകത്തിന്റെ അളവ് ഗണ്യമായി വര്ദ്ധിച്ചു വരുന്നത് മൂലം ഓരോ വര്ഷവും ഭൂമിയിലെ താപനില വര്ധിക്കുകയാണ്. കാലാവസ്ഥയില് ഗണ്യമായ മാറ്റം വരുത്തുന്നു. ക്രമേണ, മനുഷ്യനും മറ്റു ജീവജാലങ്ങള്ക്കും നിലനില്ക്കാന് കഴിയാത്ത വരണ്ട ഗ്രഹമായി ഭൂമി മാറുമെന്ന് പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാര് ആശങ്കപ്പെടുന്നു. വികസിത രാജ്യങ്ങള് പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിനു വേണ്ടി വലിയ തുക ചെലവഴിക്കുന്നുണ്ട് എന്നാല് ഇവര് തന്നെയാണ് പ്രകൃതിയെ തകര്ക്കുന്ന ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങള് ഏറ്റവും കൂടുതല് പുറം തള്ളുന്നതും. വൃക്ഷസസ്യ നിബിഡത തന്നെയാണ് ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങളുടെ ആഘാതത്തെ വലിയൊരു പരിധിവരെ തടഞ്ഞുനിര്ത്തുന്നത്. മരവും വനവും സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെയും ഇല്ലാതാക്കപ്പെട്ട വനങ്ങളെ തിരികെ വനമാക്കി മാറ്റേണ്ടതിന്റെയും പ്രാധാന്യം എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട് പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിനായി അതിശക്തമായ നിയമങ്ങളും ഉണ്ട്.
ഭാരതത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തില് വനങ്ങള്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമാണ് ഉള്ളത്. ആരണ്യകങ്ങളില് നിന്നാണ് ഭാരതീയ സംസ്കാരം ഉത്ഭവിച്ചത് തന്നെ. വനത്തെയും നദിയെയും എല്ലാം ഈശ്വരനായി കരുതി ആരാധിക്കുന്നതാണ് ഭാരതീയ പാരമ്പര്യം. നദികള് തീര്ത്ഥങ്ങളാണ്,വനങ്ങള് വിജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രഭവ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്,പര്വ്വതങ്ങള് ഈശ്വര സ്വരൂപമാണ്. ഇതാണ് പ്രകൃതിയെ സംബന്ധിച്ചുള്ള ഭാരതീയ സങ്കല്പം. ലോക പരിസ്ഥിതി ദിനാചരണം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനും സഹസ്രാബ്ദങ്ങള്ക്കു മുന്പ് ഭാരതീയര്ക്ക് പ്രകൃതിയോട് ഭക്തിയായിരുന്നു .
വൃക്ഷ സംരക്ഷണത്തിനായി സ്വന്തം ശിരസ്സ് നല്കിയ ഒരു രോമാഞ്ചജനകവും അവിശ്വസനീയവുമായ സംഭവം ഈ ഭാരതത്തില് ഉണ്ടായ എന്ന് എത്ര പരിസ്ഥിതി പ്രേമികള്ക്ക് അറിയാം? ഒരാളല്ല 363 ആളുകളാണ് വൃക്ഷ സംരക്ഷണത്തിനായി ആത്മഹൂതി ചെയ്തത്.
രാജസ്ഥാനിലെ ജോധ്പൂരിന് സമീപമുള്ള മരുപ്രദേശത്തെ ഖേജ്രി ഗ്രാമത്തിലാണ് 1730 ഓഗസ്റ്റ് 28ന് അമൃതാദേവി എന്ന ധീര വനിതയുടെ നേതൃത്വത്തില് സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും കുട്ടികളും ഉള്പ്പെടെ 363 ആളുകള് വൃക്ഷ സംരക്ഷണത്തിനായി ആത്മഹൂതി ചെയ്തത്.
അന്നത്തെ ജോധ്പൂര് മഹാരാജാവ് അഭയ്സിംഗ് തന്റെ പുതിയ കൊട്ടാരം നിര്മ്മിക്കുന്ന ആവശ്യത്തിലേക്കായി ഖേജ്രി ഗ്രാമത്തിലെ വൃക്ഷങ്ങള് മുറിക്കുന്നതിനായി സേവകരെ അയക്കുന്നു. കാലി വളര്ത്തലും , കൃഷിയും ജീവനോപാധിയായി സ്വീകരിച്ച വൈഷ്ണോയ് വിശ്വാസികളായ ഖേജ്രി ഗ്രാമവാസികള് ഏറ്റവും പവിത്രമായി കരുതുന്ന, കൃഷ്ണമൃഗങ്ങളുടെയും കാലിക്കൂട്ടത്തിന്റെയും പക്ഷിമൃഗാദികളുടെയും ഏക ആശ്രയമായ, അവര് ഭക്ഷണത്തിനായും തണലിനായും ആശ്രയിക്കുന്ന ഖേജ്രി വൃക്ഷങ്ങള് മുറിക്കാന് രാജകിങ്കരന്മാര് എത്തിയപ്പോള് അമൃതാദേവിയുടെ നേതൃത്വത്തില് അവരെ തടഞ്ഞു. വൃക്ഷങ്ങളെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ടാണ് അവര് പ്രതിരോധം തീര്ത്തത്. അധികാരത്തിന്റെ അന്ധത ബാധിച്ച രാജകിങ്കരന്മാര് വൃക്ഷത്തില് അമൃതാ ദേവിയെ വെട്ടിവീഴ്ത്തി.അമ്മയുടെ ജീവത്യാഗത്തിന് പിന്നാലെ അസു,രത്നി,ഭഗു എന്നീ പെണ്മക്കളും ആത്മഹൂതി ചെയ്തു.
നവ വധൂവരന്മാര് ഉള്പ്പെടെ 363 ആളുകളാണ് അന്ന് ജീവത്യാഗം ചെയ്തത്. കാര്യങ്ങള് കൈവിട്ടുപോയി എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ രാജകിങ്കരന്മാര് ജോധ്പൂരില് തിരിച്ചെത്തി മഹാരാജ അഭയ്സിങ്ങിനെ വിവരം ധരിപ്പിച്ചു. പരിഭ്രാന്തനായ മഹാരാജാവ് ജനങ്ങളോട് ക്ഷമായാചനം നടത്തുകയും മേലില് ഖേജ്രി വൃക്ഷങ്ങള് മുറിക്കരുതെന്നും മൃഗങ്ങളെ ഉപദ്രവിക്കരുതെന്നും ഉത്തരവിറക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്നും ഈ ഉത്തരവിന് നിയമപ്രാബല്യം ഉണ്ട്.
1604 ല് കര്മ്മ എന്നും ഗോരാ എന്നും പേരുള്ള വൈഷ്ണോയ് വിശ്വാസികളായ രണ്ട് മഹിളകള് വൃക്ഷ സംരക്ഷണത്തിനായി ജോധ്പൂരില് ആത്മഹൂതി ചെയ്തിരുന്നു 1643 ല് ബുമ്പോജി എന്ന വ്യക്തിയും ജീവത്യാഗം ചെയ്തിരുന്നു. ലോക ചരിത്രത്തില് ഒരിടത്തും വൃക്ഷ നശീകരണത്തിനെതിരെ പ്രതിരോധം തീര്ത്ത് ആത്മഹൂതി ചെയ്ത മറ്റൊരു സംഭവം കണ്ടെത്താന് കഴിയില്ല.
1973ല് ഹിമാലയന് മലനിരകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് ആരംഭിച്ച ചിപ്കോ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആരംഭത്തിനും പ്രേരണയായത് അമൃതാ ദേവിയുടെ ആത്മത്യാഗമാണ്. ചിപ്കോ എന്നാല് ആലിംഗനം എന്നാണ് അര്ത്ഥം. വലിയ ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസം ഒന്നുമില്ലാതിരുന്ന ഗൗരാദേവി എന്ന മഹിളയുടെയും ചണ്ഡി പ്രസാദ് ഭട്ട് എന്ന തദ്ദേശ പരിസ്ഥിതി പ്രവര്ത്തകന്റെയും നേതൃത്വത്തില് ഗ്രാമവാസികള് ഹിമാലയന് മലനിരകളിലെ വൃക്ഷങ്ങളെ ആലിംഗനം ചെയ്തു കൊണ്ടാണ് വൃക്ഷ സംരക്ഷണത്തിനായുള്ള പോരാട്ടം നടത്തിയത്. പിന്നീട് സുന്ദര്ലാല് ബഹുഗുണ എന്ന സാത്വികനായ വ്യക്തി ചിപ്കോ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തലപ്പത്തെത്തി. രാജ്യവിരുദ്ധ മുദ്രാവാക്യങ്ങള് ഇല്ലാതെ, വിദേശ ഫണ്ട് വാങ്ങാതെ വൃക്ഷങ്ങളെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ കരുതി ആലിംഗനം ചെയ്തുകൊണ്ട് നടത്തിയ നിശബ്ദ പ്രക്ഷോഭത്തെ തുടര്ന്ന് 1980ല് 15 വര്ഷത്തേക്ക് ഹിമാലയന് മലനിരകളിലെ വൃക്ഷങ്ങള് വെട്ടുന്നത് കേന്ദ്രസര്ക്കാര് നിരോധിച്ചു. ദേശീയ വനനയം രൂപീകരിക്കുന്നതിനും വലിയൊരു അളവോളം ചിപ്കോ പ്രസ്ഥാനം കാരണമായി.
1998 ഒക്ടോബറില് ഹിന്ദി സിനിമ നടന് സല്മാന് ഖാനും കൂട്ടരും ഇതേ ഖേജ്രി ഗ്രാമത്തിലാണ് കൃഷ്ണ മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടിയത്. വൈഷ്ണോയ് വിശ്വാസികളാണ് അന്ന് സല്മാന് ഖാനെതിരെ പരാതി നല്കിയത്. ഈ കേസില് സല്മാന്ഖാനെ 5 വര്ഷത്തെ തടവിന് ശിക്ഷിച്ചിരുന്നു. മഹാരാജ അഭയ്സിംഗിന്റെ നിരോധന ഉത്തരവിന് നാട്ടുരാജ്യ ലയനത്തിനു ശേഷവും ലഭിച്ച നിയമ പ്രാബല്യത്തിന്റെയും കൂടി പിന്ബലത്തിലാണ് സല്മാന് ഖാന് ശിക്ഷ ലഭിച്ചത്. ശിക്ഷയും അപ്പീലും ജാമ്യവും ഒക്കെ ആയി കേസ് ഇപ്പോഴും നിലനില്ക്കുന്നു എന്നാണ് രേഖകളില് കാണുന്നത്.
വൃക്ഷസംരക്ഷണത്തിനു വേണ്ടി അമൃതാദേവിയും ഗ്രാമവാസികളും നടത്തിയ ആത്മത്യാഗം ഭാരതത്തിലെ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവര്ത്തകര്ക്ക് നിതാന്ത പ്രേരണയായി തീരണമെന്ന് ഭാരതീയ മസ്ദൂര് സംഘ സ്ഥാപകന് സ്വര്ഗ്ഗീയ ദത്തോപന്ത് ഠേംഗ്ഡിജി ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. അമൃതാദേവി ബലിദാന ദിനമായ ആഗസ്റ്റ് 28 ദേശീയ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ദിനമായി ആചരിക്കുവാന് അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ഈ ആഹ്വാനം ഉള്ക്കൊണ്ടുകൊണ്ടാണ് ഓഗസ്റ്റ് 28 ദേശീയ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ദിനമായി ബി.എം.എസ് ആചരിക്കുന്നത്. ദേശഭക്തിയില് ഊന്നി നിന്നുകൊണ്ട് പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവര്ത്തനത്തില് വ്യാപൃതരാകാന് അമൃതാദേവിയുടെയും ഗ്രാമവാസികളുടെയും ബലിദാനം തീര്ച്ചയായും പ്രേരണയായിത്തീരും.
വിദേശ ഫണ്ട് വാങ്ങി ഭാരതത്തിന്റെ വികസന പ്രവര്ത്തനങ്ങളെ അട്ടിമറിക്കാന് ശ്രമിക്കുന്ന ദേശവിരുദ്ധ കപട പരിസ്ഥിതിവാദികളെ തിരിച്ചറിയാനും നമുക്ക് കഴിയണം. ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങളുടെ ബഹിര്ഗമനം വര്ദ്ധിക്കുന്ന, ഭൂമി മനുഷ്യനും മറ്റ് സസ്യ ജന്തുജാലങ്ങള്ക്കും ആവാസയോഗ്യമല്ലാതാക്കുന്ന ഒരു പ്രവര്ത്തിയും ചെയ്യില്ല എന്ന് നമുക്ക് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യാം.
അഥര്വ്വവേദം പൃഥ്വിസൂക്തം ആരംഭത്തിലേ പറയുന്നു: മാതാ ഭൂമി പുത്രോഹം പൃഥ്വിവ്യാ (ഭൂമി മാതാവാണ് ഞാന് അവിടുത്തെ പുത്രനും)
ജന്മഭൂമി ഓണ്ലൈന്