വന്ദേ മാതരം!
സുജലാം സുഫലാം മലയജശീതളാം
സസ്യശ്യാമളാം മാതരം!
വന്ദേ മാതരം!
അര്‍ത്ഥം:
അമ്മേ, ഞാന്‍ അങ്ങയെ വന്ദിക്കുന്നു!
നല്ല ജലവും സമൃദ്ധമായ ഫലങ്ങളുമുള്ളവളും, തെക്കന്‍ കാറ്റാല്‍ തണുത്തവളും, ഹരിതാഭയാര്‍ന്ന സസ്യങ്ങളാല്‍ ശ്യാമളവര്‍ണ്ണയായവളുമായ അല്ലയോ മാതാവേ, ഞാന്‍ അങ്ങയെ വന്ദിക്കുന്നു!
ശുഭ്രജ്യോത്സ്‌നാ പുളകിതയാമിനീം
ഫുല്ലകുസുമിത ദ്രുമദളശോഭിനീം
സുഹാസിനീം സുമധുര ഭാഷിണീം
സുഖദാം വരദാം മാതരം!
വന്ദേ മാതരം!
അര്‍ത്ഥം:
വെളുത്ത നിലാവിനാല്‍ പുളകമണിഞ്ഞ രാത്രികളുള്ളവളും, പൂത്തുലഞ്ഞ വൃക്ഷങ്ങളാലും ഇലകളാലും ശോഭിക്കുന്നവളും, മനോഹരമായി മന്ദഹസിക്കുന്നവളും, സുമധുരമായി സംസാരിക്കുന്നവളും, സുഖവും വരങ്ങളും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നവളുമായ അല്ലയോ മാതാവേ, ഞാന്‍ അങ്ങയെ വന്ദിക്കുന്നു!
കോടി കോടി കണ്ഠ കലകല നിനാദ കരാലേ
കോടി കോടി ഭുജൈര്‍ ധൃത ഖരകരവാളേ,
അബലാ കേനോ മാ ഏതൊ ബലേ!
ബഹുബലധാരിണീം നമാമി താരിണീം
രിപുദളവാരിണീം മാതരം!
വന്ദേ മാതരം!
അര്‍ത്ഥം:
കോടാനുകോടി ശബ്ദങ്ങളുടെ ഗര്‍ജ്ജനത്താല്‍ ശക്തിയുറ്റവളേ, കോടിക്കണക്കിന് കൈകളില്‍ മൂര്‍ച്ചയേറിയ വാളേന്തിയവളേ, ഇത്രയേറെ ശക്തിയുള്ള അമ്മയെ ആരാണ് അബല (ശക്തിയില്ലാത്തവള്‍) എന്ന് വിളിക്കുക! അപാരമായ ശക്തിയുള്ളവളും, നമ്മെ സംരക്ഷിച്ചു കരകേറ്റുന്നവളും, ശത്രുസൈന്യത്തെ തകര്‍ത്തെറിയുന്നവളുമായ മാതാവിനെ ഞാന്‍ വന്ദിക്കുന്നു!
തുമി വിദ്യാ തുമി ധര്‍മ്മ
തുമി ഹൃദി തുമി മര്‍മ്മ
ത്വം ഹി പ്രാണാഃ ശരീരേ!
ബാഹുതേ തുമി മാ ശക്തി,
ഹൃദയേ തുമി മാ ഭക്തി,
തൊമാരഈ പ്രതിമാ ഗഡി മന്ദിരേ മന്ദിരേ! വന്ദേ മാതരം!’
അര്‍ത്ഥം:
നീ തന്നെയാണ് വിദ്യ, നീ തന്നെയാണ് ധര്‍മ്മം! നീ എന്റെ ഹൃദയവും അന്തരംഗവുമാണ്! എന്റെ ശരീരത്തിലെ പ്രാണന്‍ നീ തന്നെയാണ്. കൈകളില്‍ നീ എന്റെ ശക്തിയും, ഹൃദയത്തില്‍ നീ എന്റെ ഭക്തിയുമാണ്. ഓരോ അമ്പലങ്ങളിലും പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്നത് നിന്റെ രൂപം തന്നെയാണ്!
ത്വം ഹി ദുര്‍ഗ്ഗാ ദശപ്രഹരണധാരിണീ
കമലാ കമലദളവിഹാരിണീ
വാണീ വിദ്യാദായിനീ, നമാമി ത്വാം
നമാമി കമലാം അമലാം അതുലാം
സുജലാം സുഫലാം മാതരം!
വന്ദേ മാതരം!
അര്‍ത്ഥം:
പത്തു കൈകളില്‍ ആയുധങ്ങളേന്തിയ ദുര്‍ഗ്ഗാദേവി നീ തന്നെയാണ്! താമരപ്പൂവില്‍ വിഹരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മീദേവിയും (കമല), വിദ്യ നല്‍കുന്ന സരസ്വതീദേവിയും (വാണി) നീ തന്നെയാണ്. പരിശുദ്ധയും അതുല്യയുമായ ആ മഹാലക്ഷ്മിയെ ഞാന്‍ വന്ദിക്കുന്നു. സുജലയും സുഫലയുമായ അല്ലയോ മാതാവേ, ഞാന്‍ അങ്ങയെ വന്ദിക്കുന്നു!
ശ്യാമളാം സരളാം സുസ്മിതാം
ഭൂഷിതാം
ധരണീം ഭരണീം മാതരം!
വന്ദേ മാതരം!
അര്‍ത്ഥം:
ശ്യാമളവര്‍ണ്ണയും, ലാളിത്യമുള്ളവളും, പവിത്രമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളും, സര്‍വ്വാലങ്കാരഭൂഷിതയും, ഭൂമിയെയും നമ്മെയും പരിപാലിക്കുന്നവളുമായ മാതാവേ, ഞാന്‍ അങ്ങയെ വന്ദിക്കുന്നു!
ജയ് ഹിന്ദ്! ഭാരത് മാതാ കീ ജയ്!
