കാലത്തിനു മുന്നേ നടന്ന താളബോധം: കാവാലം സ്മൃതി

കാവാലത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ കേവലമായ സംഭാഷണപ്രധാനമായിരുന്നില്ല. വായ്‌ത്താരികളും, നാടൻ പാട്ടുകളും, ശാരീരിക ചലനങ്ങളും ചേർന്ന ഒരു സമഗ്ര നാട്യാനുഭവമായിരുന്നു അവ. ‘അവനവൻ കടമ്പ’, ‘ദൈവത്താർ’, ‘കരിങ്കുട്ടി’, ‘സാക്ഷി’ തുടങ്ങിയ നാടകങ്ങൾ മലയാള നാടകചരിത്രത്തെ ‘കാവാലത്തിന് മുൻപും പിൻപും’ എന്ന് രേഖപ്പെടുത്താൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവയാണ്. അടച്ചുപൂട്ടിയ പ്രൊസീനിയം തിയേറ്ററുകളുടെ ചട്ടക്കൂടുകളിൽ നിന്ന് നാടകത്തെ മോചിപ്പിച്ച് പ്രകൃതിയോട് ചേർന്നുകിടക്കുന്ന തുറന്ന വേദികളിലേക്ക് (Open-air theatre) അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവന്നു. ഭാഷയുടെ വൃത്തഭംഗിയേക്കാൾ താളത്തിന്റെ ആന്തരിക ചോദനകളെയാണ് അദ്ദേഹം പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയത്. സോപാന സംഗീതത്തിന്റെ ലയവും നാടൻ പാട്ടുകളുടെ വന്യതയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾക്ക് ജീവശ്വാസമായി. പച്ചയായ ഗദ്യത്തിനപ്പുറം കാവ്യാത്മകവും പ്രതീകാത്മകവുമായ ഒരു ഭാഷാശൈലി അദ്ദേഹം നാടകങ്ങളിലൂടെ കെട്ടിപ്പടുത്തു.

കല എന്നത് ജനങ്ങളിൽ നിന്നും അവരുടെ ജീവിതരീതികളിൽ നിന്നും വേറിട്ടുനിൽക്കുന്ന ഒന്നല്ല എന്നതായിരുന്നു കാവാലത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ചിന്ത. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകൾ അങ്ങേയറ്റം പ്രകൃതിയോടും മനുഷ്യന്റെ ആദിമമായ സംസ്കാരത്തോടും ചേർന്നുനിൽക്കുന്നതായിരുന്നു. കുട്ടനാടിന്റെ കാറ്റും വെള്ളവും പാട്ടും ശ്വസിച്ചുവളർന്ന അദ്ദേഹത്തിന്, നാടൻ കലകളിലെ ആചാരങ്ങൾ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യനും പ്രകൃതിയും തമ്മിലുള്ള പവിത്രമായ പാരസ്പര്യത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളായിരുന്നു. ക്ലാസ്സിക്കൽ കലകളുടെ ഔന്നത്യത്തെയും നാടോടി കലകളുടെ സരളതയെയും ഒരേപോലെ കൂട്ടിയിണക്കാൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്താഗതിയുടെ വലിയ സവിശേഷത. ഭാസന്റെ സംസ്കൃത നാടകങ്ങളായ ‘മധ്യമവ്യായാഗം’, ‘ഊരുഭംഗം’, ‘ദൂതവാക്യം’ തുടങ്ങിയവയ്‌ക്ക് അദ്ദേഹം നൽകിയ രംഗാവിഷ്കാരങ്ങൾ ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ഭാരതീയ നാട്യശാസ്ത്രത്തിലെ സിദ്ധാന്തങ്ങളെ സമകാലിക തിയേറ്റർ സങ്കൽപ്പങ്ങളുമായി കൂട്ടിയിണക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം കാണിച്ച വൈഭവം അതുല്യമാണ്.

കേവലം നാടക സംവിധായകൻ എന്നതിനപ്പുറം ഒരു വലിയ സാംസ്കാരിക പരിവർത്തനത്തിനാണ് കാവാലം തുടക്കമിട്ടത്. പാശ്ചാത്യ തിയേറ്റർ മോഡലുകളെ അന്ധമായി അനുകരിച്ചിരുന്ന മലയാളിക്ക് സ്വന്തം വേരുകളെക്കുറിച്ചും പ്രാദേശിക കലകളുടെ അമൂല്യ സമ്പത്തിനെക്കുറിച്ചുമുള്ള അഭിമാനം പകർന്നുനൽകാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കഴിഞ്ഞു. നടനെ വെറുമൊരു സംഭാഷണം പറയുന്ന ആളെന്ന നിലയിൽ നിന്ന് മാറ്റി, ശരീരത്തെയും ശബ്ദത്തെയും പൂർണ്ണമായി സമർപ്പിക്കുന്ന ഒരു ‘ആത്മീയ മാധ്യമം’ (Performer) ആയി അദ്ദേഹം പുനർനിർവ്വചിച്ചു. മലയാള ചലച്ചിത്ര ഗാനരംഗത്തും കവിതയിലും സോപാന സംഗീതത്തിന്റെ താളം കൊണ്ടുവന്നുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തെയും നവീകരിച്ചു. ‘കുമ്മാട്ടി’ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾ ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്. കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ എന്ന പ്രഭാവം മലയാളിയുടെ സാംസ്കാരിക സ്മൃതികളിൽ എന്നും ജ്വലിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്. അദ്ദേഹം തിരികൊളുത്തിയ തനതു നാടകവേദി കേവലമൊരു പരീക്ഷണമല്ലായിരുന്നു, മറിച്ച് നമ്മുടെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു. കലയെ മണ്ണിൽ നിന്നും മനുഷ്യനിൽ നിന്നും അടർത്തിമാറ്റാൻ കഴിയില്ലെന്ന് സ്വന്തം ജീവിതം കൊണ്ടും സൃഷ്ടികൾ കൊണ്ടും തെളിയിച്ച ആ മഹാപ്രതിഭയുടെ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രണാമം.