ഭാരതീയ സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും തീക്ഷ്ണവും സമാനതകളില്ലാത്തതുമായ ഒരു അധ്യായമാണ് വനവാസി ജനതയുടെ പോരാട്ടങ്ങൾ. വൻ തോക്കുകളും പീരങ്കികളുമായി വന്ന ആഗോള അധിനിവേശ ശക്തിയോട്, സ്വന്തം മണ്ണും സംസ്കാരവും കാക്കാൻ അമ്പും വില്ലുമേന്തി പോരാടിയ ഒരു ജനതയുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് ബിർസ മുണ്ട. കേവലം ഇരുപത്തിയഞ്ചു വർഷം മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന ആ ജീവിതം, വിദേശ ഭരണാധികാരികൾക്കും അവരുടെ
സാംസ്കാരിക അധിനിവേശങ്ങൾക്കുമെതിരെ ഭാരതത്തിന്റെ ഉൾക്കരുത്ത് പ്രഖ്യാപിച്ച ജ്വാലയായിരുന്നു. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ, ഇന്നത്തെ ഝാർഖണ്ഡിന്റെ ഭാഗമായ ചോർത്തുനാഗ്‌പൂർ (Chota Nagpur) മേഖല കടുത്ത അസ്വസ്ഥതകളിലൂടെയാണ് കടന്നുപോയത്. മുണ്ട ഉൾപ്പെടെയുള്ള വനവാസി സമൂഹങ്ങൾക്ക് ‘ഖുൺകാട്ടി’ (Khuntkatti) എന്നൊരു പരമ്പരാഗത ഭൂവുടമസ്ഥാവകാശ രീതിയുണ്ടായിരുന്നു. കാട് വെട്ടിത്തെളിച്ച് കൃഷിയോഗ്യമാക്കുന്ന ഗോത്രസമൂഹത്തിന് ആ മണ്ണിൽ കൂട്ടായ അവകാശം നൽകുന്നതായിരുന്നു ഈ സമ്പ്രദായം.
എന്നാൽ 1874-ലെ ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശത്തോടെ ഈ വ്യവസ്ഥ അട്ടിമറിക്കപ്പെട്ടു. ബ്രിട്ടീഷുകാർ ജമീന്ദാർമാരെയും പുറത്തുനിന്നുള്ള വണിക്കുകളെയും (‘ദിഖു’കൾ – Dikus) തദ്ദേശീയരുടെ മണ്ണിലേക്ക് കയറ്റിവിട്ടു. നികുതി ഭാരത്താൽ വനവാസികൾ സ്വന്തം മണ്ണിൽ വെറും അടിമകളായി മാറി. ഇതിന് പുറമെയാണ് 1890-കളിലെ കടുത്ത വരൾച്ചയും പട്ടിണിയും ആ ജനതയെ ദുരിതക്കയത്തിലാഴ്‌ത്തിയത്.
സാംസ്കാരിക അധിനിവേശവും മിഷനറിമാരുടെ ചൂഷണവും:
പട്ടിണിയും ദുരിതവും മൂലം വനവാസി സമൂഹം തകർന്നപ്പോൾ, ആ സാഹചര്യം മുതലെടുത്ത് ജർമ്മൻ ഇവാഞ്ചലിക്കൽ ലൂഥറൻ (GEL) മിഷനറിമാർ ആദിവാസി മേഖലകളിൽ സജീവമായി. ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്ക് മാറിയാൽ ബ്രിട്ടീഷ് രാജിന്റെ പീഡനങ്ങളിൽ നിന്നും ജമീന്ദാർമാരുടെ ചൂഷണങ്ങളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാമെന്ന കപട വാഗ്ദാനങ്ങൾ അവർ നൽകി.
ചെറുപ്പത്തിൽ ചായ്ബാസയിലെ മിഷനറി സ്കൂളിൽ പഠിച്ച ബിർസ, ഈ സാംസ്കാരിക അധിനിവേശത്തിന്റെ ആഴം നേരിട്ട് മനസ്സിലാക്കി. മതപരിവർത്തനം വനവാസികളുടെ സ്വത്വത്തെയും പൂർവ്വിക സംസ്കാരത്തെയും പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. മിഷനറിമാർ തങ്ങളുടെ സംസ്കാരത്തെ അധിക്ഷേപിച്ചപ്പോൾ, ശക്തമായ ഭാഷയിൽ അതിനെതിരെ പ്രതികരിച്ച ബിർസ സ്കൂൾ വിട്ടിറങ്ങി. ആത്മീയവും സാംസ്കാരികവുമായ ഉണർവില്ലാതെ രാഷ്‌ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യം സാധ്യമല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
1895-ൽ ബിർസ മുണ്ട സ്വന്തമായി ഒരു ആത്മീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന് തറക്കല്ലിട്ടു. വനവാസി ജനതയെ മദ്യപാനം, അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് മുക്തരാക്കാനും, തങ്ങളുടെ തനത് പ്രകൃതി ആരാധനയിലേക്ക് മടങ്ങാനും അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്തു. സിംഗ്ബോംഗ (Singbonga – പ്രപഞ്ചനാഥൻ) എന്ന ഏകദൈവ വിശ്വാസത്തിലൂന്നിയ ‘ബിർസൈത്’ (Birsaith) പ്രസ്ഥാനം ജനങ്ങളിലേക്ക് പടർന്നു. ധരതി ആബാ (ഭൂമിയുടെ പിതാവ്): ജനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ ഒരു പ്രവാചകനായും രക്ഷകനായും കണ്ടു. വിദേശ മിഷനറിമാരെയും ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും ഒരേപോലെ അകറ്റിനിർത്താൻ അദ്ദേഹം വനവാസികളെ പ്രാപ്തരാക്കി. തങ്ങളുടെ സാംസ്കാരിക വേരുകളിലേക്ക് മടങ്ങിയ ജനങ്ങളിൽ അത്ഭുതകരമായ ആത്മവിശ്വാസമാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനം ഉണ്ടാക്കിയത്.
‘ഉൽഗുലാൻ’ – സമാനതകളില്ലാത്ത മഹാവിപ്ലവം
ആത്മീയ ഉണർവ് വൈകാതെ തന്നെ ബ്രിട്ടീഷ് രാജിനെതിരെയുള്ള സായുധ വിപ്ലവമായി മാറി. ‘ഉൽഗുലാൻ’ (Ulgulan) അഥവാ ‘മഹാവിപ്ലവം’ എന്ന് ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തിയ ഈ പോരാട്ടം 
1899-ലെ ക്രിസ്മസ് തലേന്നാണ് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിന്റെ അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളായ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ, ചർച്ചുകൾ, സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ എന്നിവയ്‌ക്ക് നേരെ മുണ്ട പോരാളികൾ ഒരേസമയം ആക്രമണം അഴിച്ചുവിട്ടു. റാണിയുടെ ഭരണം അവസാനിച്ചു, ഇനി നമ്മുടെ ഭരണം” (Abua raj setar jana, maharani raj tundu jana) എന്ന വിപ്ലവ മുദ്രാവാക്യം മലമടക്കുകളിൽ മുഴങ്ങിക്കേട്ടു. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ പോരാട്ടം നടന്നത് ഡൊംബാരി കുന്നുകളിലാണ് (Dombari Hill). ആധുനിക തോക്കുകളും പീരങ്കികളുമായി വന്ന ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തെ വില്ലും അമ്പും കോടാലികളുമായി ബിർസയുടെ സൈന്യം നേരിട്ടു. സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും അടങ്ങുന്ന വനവാസി ജനത തങ്ങളുടെ മണ്ണിനായി ജീവൻ വെടിഞ്ഞു. കുന്നിൻചെരിവുകൾ രക്തത്താൽ ചുവന്നെങ്കിലും ഭയമില്ലാതെ അവർ പോരാടി.
വഞ്ചനയുടെ തടവറയും അമരത്വവും
നേരിട്ടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ബിർസയെ പിടികൂടാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ ബ്രിട്ടീഷുകാർ വഞ്ചനയുടെ വഴി തേടി. ബിർസയെ ഒറ്റിക്കൊടുക്കുന്നവർക്ക് വലിയ തുക പ്രതിഫലം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഒടുവിൽ, 1900 മാർച്ച് 3-ന് ചക്രധർപൂരിലെ ജാംകോപൈ കാടുകളിൽ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ വഞ്ചനയിലൂടെ അദ്ദേഹം അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു.
റാഞ്ചി ജയിലിലെ ഇരുണ്ട തടവറയിൽ ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങളാണ് ആ 25-കാരൻ അനുഭവിച്ചത്. ഒടുവിൽ 1900 ജൂൺ 9-ന്, ജയിലധികൃതർ ‘കോളറ’ എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയ നിഗൂഢമായ സാഹചര്യത്തിൽ ആ വിപ്ലവനക്ഷത്രം പൊലിഞ്ഞു. (ബ്രിട്ടീഷുകാർ അദ്ദേഹത്തിന് ഭക്ഷണത്തിൽ വിഷം നൽകി കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നു).
ബിർസ മുണ്ടയുടെ രക്തസാക്ഷിത്വം വെറുതെയായില്ല. ആ പോരാട്ട വീര്യത്തിന് മുന്നിൽ ഭയന്ന ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഒടുവിൽ വനവാസികളുടെ ഭൂമി സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി 1908-ൽ ഛോട്ടാനാഗ്‌പൂർ വാടകനിയമം (Chota Nagpur Tenancy Act – CNT) പാസ്സാക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി. ആദിവാസികളുടെ ഭൂമി ആദിവാസികളല്ലാത്തവർക്ക് കൈമാറുന്നത് തടയുന്നതായിരുന്നു ഈ നിയമം. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറവും ബിർസ മുണ്ടയുടെ ജീവിതം നമ്മളിൽ നിറയ്‌ക്കുന്നത് അചഞ്ചലമായ ആത്മവിശ്വാസമാണ്. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറവും ബിർസ മുണ്ടയുടെ ജീവിതവും ബലിദാനവും വെറുമൊരു ഭൂതകാല സ്മരണയല്ല; മറിച്ച് ഏതൊരു പ്രതിസന്ധിഘട്ടത്തിലും നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ആത്മബലത്തെ തൊട്ടുണർത്തുന്ന നിത്യപ്രചോദനമാണ്. വിദേശ ശക്തികളുടെ സാംസ്കാരിക അധിനിവേശങ്ങൾക്കും ചൂഷണങ്ങൾക്കുമെതിരെ ‘ധരതി ആബാ’ ഉയർത്തിയ ആ സിംഹഗർജ്ജനം ഇന്നും ഭാരതമണ്ണിൽ മാറ്റൊലിക്കൊള്ളുന്നു. ആ ധീരസ്മരണയ്‌ക്ക് മുന്നിൽ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, നമ്മുടെ പൈതൃകത്തെയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുമെന്ന ദൃഢപ്രതിജ്ഞ ഓരോ ഭാരതീയന്റെയും ഹൃദയത്തിൽ കൂടുതൽ ശക്തമാകട്ടെ. ആ വിപ്ലവവീര്യം വരുംതലമുറകൾക്കും എന്നും വഴികാട്ടിയായി ജ്വലിച്ചുനിൽക്കുക തന്നെ ചെയ്യും. തോൽക്കാൻ മനസ്സില്ലാത്ത ഇച്ഛാശക്തിയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ആയുധമെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. സ്വന്തം സംസ്കാരത്തെയും സ്വത്വത്തെയും പണയം വെക്കാതെ മുന്നോട്ട് പോകാനുള്ള ആഭിമാനം പകർന്നു നൽകി. സാഹചര്യങ്ങൾ എത്ര കഠിനമായാലും, പ്രതിസന്ധികൾ എത്ര വലുതായാലും നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ആത്മബലത്തെ തൊട്ടുണർത്താൻ ബിർസ മുണ്ട എന്ന നാമം മാത്രം മതി. ഭാരതത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും സംസ്കാരത്തിനുമായി സ്വയം സമർപ്പിച്ച ആ വീരനായകന്റെ സ്മരണകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രണാമം!
ജന്മഭൂമി ഓണ്‍ലൈന്‍