കാഠ്മണ്ഡു: ചൈനയുടെ സമ്മർദ്ദവും സ്വാധീനവും മൂലം ഇടയ്‌ക്ക് ഭാരതത്തോട് നയതന്ത്ര അകലം കാണിച്ച നേപ്പാൾ, ഭാരതവുമായുള്ള അതിർത്തി പ്രശ്‌നങ്ങൾ നയതന്ത്രവഴിയിൽ ചർച്ചയിലൂടെ പരിഹരിക്കാൻ സന്നദ്ധമാണെന്ന് അറിയിച്ചു. ഭാരതത്തിലെ വിശ്വാസികൾക്ക് നേപ്പാൾ-ഭാരത അതിർത്തിയായ ലിപുലേഖ് വഴിവേണം യാത്രചെയ്യാൻ. അവിടത്തെ തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനാണ് നേപ്പാൾ വിദേശകാര്യവകുപ്പുമന്ത്രി ലോക് ബഹാദൂർ ഛേത്രി അറിയിച്ചത്. ”
ലിപുലേഖിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഞങ്ങൾ ഇതിനകം പരസ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഭാരതവും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള നേപ്പാളിലെ പ്രദേശമായ ലിപുലേഖ് വഴിയുള്ള നിർദ്ദിഷ്ട കൈലാസ് മാനസരോവർ യാത്രയെക്കുറിച്ചും ഞങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്,’ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ലോക് ബഹാദൂർ ഛേത്രി പറഞ്ഞു. നേപ്പാളും ഭാരതവും തമ്മിലുള്ള അടുത്തതും സൗഹൃദപരവുമായ ബന്ധത്തിന്റെ ആത്മാവിന് അനുസൃതമായി പ്രശ്‌നം പരിഹരിക്കാൻ നേപ്പാൾ തയ്യാറാണെന്ന് ഛേത്രി പറഞ്ഞു. ‘ചരിത്രപരമായ കരാറുകളുടെയും ധാരണയുടെയും വസ്തുതകളുടെയും ഭൂപടത്തിന്റെയും തെളിവുകളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നയതന്ത്ര മാർഗങ്ങളിലൂടെ അതിർത്തി സംബന്ധമായ പ്രശ്‌നം പരിഹരിക്കാൻ നേപ്പാൾ സർക്കാർ എപ്പോഴും പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്,’ അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ ദീർഘകാലമായി സ്ഥാപിതമായ ലിപുലേഖ് ചുരം വഴി വരാനിരിക്കുന്ന കൈലാസ് മാനസരോവർ യാത്രയെക്കുറിച്ചുള്ള ഹിമാലയൻ രാജ്യത്തിന്റെ എതിർപ്പ് ഭാരതം ശക്തമായി നിരസിച്ചതിന് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ഛേത്രിയുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ വന്നത്, ഈ മേഖലയ്‌ക്ക് മേലുള്ള കാഠ്മണ്ഡുവിന്റെ പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ ‘ഏകപക്ഷീയമായ കൃത്രിമ വികസനം’ ആണെന്ന് ന്യൂഡൽഹി കണ്ടെത്തി, അത് ‘അനുകൂലമല്ല’ എന്ന് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ലിപുലേഖ് ചുരം വഴിയുള്ള വാർഷിക തീർത്ഥാടനത്തിനുള്ള ഭാരതവും ചൈനയും ഒരുക്കങ്ങളെ നേപ്പാൾ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം എതിർത്തതിനെ തുടർന്നാണ് ന്യൂദൽഹിയുടെ രൂക്ഷമായ പ്രതികരണം.
മഹാകാളി നദിയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലിംപിയാധുര, ലിപുലേഖ്, കാലാപാനി പ്രദേശങ്ങൾ 1816 ലെ സുഗൗളി ഉടമ്പടിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നേപ്പാളിന്റെ വേർതിരിക്കാനാവാത്ത ഭാഗങ്ങളാണെന്ന് ഛേത്രി പറഞ്ഞു. ”ഞങ്ങളുടെ നിലപാടും ആശങ്കയും ഭാരതത്തേയും ചൈനയെയും ഇതിനകം അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
നേപ്പാൾ ”അതിർത്തി വികസിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല; ഈ പ്രദേശം നേപ്പാളിന്റേതാണ്, സർക്കാരിന് ഇക്കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ കാഴ്ചപ്പാടുണ്ടെന്നും അവരുടെ നിലപാടിൽ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്നും” നേപ്പാൾ സർക്കാർ വക്താവ് സസ്മിത് പൊഖാരെൽ മാധ്യമങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. ”ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സഹകരണത്തിലൂടെയും നയതന്ത്ര സംഭാഷണത്തിലൂടെയും പ്രശ്‌നം പരിഹരിക്കേണ്ടതുണ്ട്,” വിദ്യാഭ്യാസ, ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മന്ത്രി കൂടിയായ പൊഖാരെൽ പറഞ്ഞു.
