ന്യൂദൽഹി:തായ് ലാൻഡ്- കംബോഡിയ സംഘർഷത്തിൽ പ്രിയ വിഹാർ ഹിന്ദു ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ടായ നാശനഷ്ടങ്ങളിൽ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയിലെ സംഘർഷങ്ങൾ പുനരാരംഭിച്ചപ്പോൾ യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമായ 1,100 വർഷം പഴക്കമുള്ള ക്ഷേത്രത്തിന് കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചു.
ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അടുത്തിടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സംഘർഷങ്ങളിൽ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വക്താവ് രൺധീർ ജയ്സ്വാൾ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. ‘സംരക്ഷിത സ്മാരകങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ഏതൊരു നാശനഷ്ടവും നിർഭാഗ്യകരവും ആശങ്കാജനകവുമാണ്’ എന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു.
ക്ഷേത്രം സംരക്ഷിക്കാൻ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായി രൺധീർ ജയ്സ്വാൾ പറഞ്ഞു.
‘യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമായ പ്രിയ വിഹാർ ക്ഷേത്രം മനുഷ്യരാശിയുടെ പൊതു സാംസ്കാരിക പൈതൃകമാണ്. ഭാരതം അതിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ പ്രധാന പങ്കാളിയാണ്,’ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ജയ്സ്വാൾ പറഞ്ഞു.
‘സ്ഥലവും അനുബന്ധ സംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളും പൂർണ്ണമായി സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് എല്ലാ നടപടികളും സ്വീകരിക്കുമെന്ന് ഞങ്ങൾ ആത്മാർത്ഥമായി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. സംയമനം പാലിക്കാനും ശത്രുത അവസാനിപ്പിക്കാനും കൂടുതൽ സംഘർഷങ്ങൾ തടയാനും നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാനും ഇരു കക്ഷികളോടും ഞങ്ങൾ വീണ്ടും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. സംഭാഷണത്തിന്റെയും സമാധാനത്തിന്റെയും പാതയിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ഞങ്ങൾ അവരോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു,’ ഭാരത പവിദേശകാര്യ വക്താവ് പറഞ്ഞു.
കംബോഡിയയും തായ്ലാൻഡും അടുത്തിടെ സംഘർഷങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നു.
ദീർഘകാലമായി നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശിക തർക്കങ്ങളെത്തുടർന്ന് ജൂലൈയിൽ അഞ്ച് ദിവസത്തെ പോരാട്ടം അവസാനിപ്പിച്ച, യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് മധ്യസ്ഥത വഹിച്ച വെടിനിർത്തൽ അവസാനിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കംബോഡിയയും തായ്ലൻഡും വീണ്ടും ഏറ്റുമുട്ടൽ ആരംഭിച്ചു. കംബോഡിയ- തായ്ലാൻഡ് അതിർത്തിയിൽ നടന്ന കനത്ത പോരാട്ടത്തിൽ മൂന്ന് തായ് സിവിലിയന്മാർ മരിച്ചതായി തായ് സൈന്യം വ്യാഴാഴ്ച പറഞ്ഞു. കഴിഞ്ഞയാഴ്ച രണ്ട് തായ് സൈനികർക്ക് പരിക്കേറ്റ ഒരു ഏറ്റുമുട്ടലിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ ഏറ്റവും പുതിയ വലിയ തോതിലുള്ള പോരാട്ടത്തിന് ശേഷമാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്.
അതേസമയം, ഏറ്റവും പുതിയ പോരാട്ടത്തിൽ ഏകദേശം 24 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്, ഇരുവശങ്ങളിലുമായി ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ കുടിയിറക്കപ്പെട്ടു.
സംഘർഷം ഏറ്റവും ബാധിക്കുന്ന സ്ഥലത്താണ് പുരാതന ക്ഷേത്രമായ പ്രിയ വിഹാർ ക്ഷേത്രം. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സാംസ്കാരിക ഏജൻസിയായ യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമായി പ്രഖ്യാപിച്ച ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്ത് സംഘർഷം ഉണ്ടാകുന്നതിൽ ‘കനത്ത ആശങ്ക’യുണ്ടെന്ന് യുനസ്കോ പ്രസ്താവിച്ചു.
‘സാംസ്കാരിക സ്വത്തിന്റെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും സാഹചര്യങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്ന മുറയ്ക്ക് ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ നടപടികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും ആവശ്യമായ സാങ്കേതിക സഹായം നൽകാൻ യുനെസ്കോ തയ്യാറാ’ണെന്നും പറഞ്ഞു.
തായ്-കംബോഡിയൻ അതിർത്തി തർക്കത്തിന്റെ ഉത്ഭവം പ്രദേശിക അവകാശവാദങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള ദീർഘകാല ശത്രുതയിലാണ്. കംബോഡിയയുടെ ഫ്രഞ്ച് കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിച്ച 1907 ലെ ഒരു ഭൂപടത്തിൽ നിന്നാണ് മിക്ക തർക്കങ്ങളും ഉടലെടുക്കുന്നത്, ഇത് കൃത്യമല്ലെന്ന് തായ്ലൻഡ് വാദിക്കുന്നു. കംബോഡിയയ്ക്ക് പരമാധികാരം നൽകുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ കോടതിയുടെ 1962 ലെ വിധിന്യായത്തിനുശേഷം സംഘർഷങ്ങൾ രൂക്ഷമായി – നിരവധി തായ്ലാൻഡുകാർക്കിടയിൽ അതൃപ്തി ഉളവാക്കുന്നാതണ് ഈ തീരുമാനം.
