സാമൂഹിക പുരോഗതിയുടെയും സാക്ഷരതയുടെയും കാര്യത്തില് ഒന്നാമതാണെന്ന് അഭിമാനിക്കുമ്പോഴും, ആത്മഹത്യാ നിരക്കില് കേരളം രാജ്യത്ത് രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ്. ഞെട്ടിക്കുന്ന ഈ യാഥാര്ത്ഥ്യം എല്ലാ നേട്ടങ്ങള്ക്കും മീതെ ചോദ്യചിഹ്നമായി നില്ക്കുന്നു. ദേശീയ ക്രൈം റെക്കോര്ഡ്സ് ബ്യൂറോയുടെ (എന്സിആര്ബി) ഏറ്റവും പുതിയ കണക്കുകള് (2023ലെ ‘ആക്സിഡന്റല് ഡെത്ത്സ് & സൂയിസൈഡ്സ് ഇന് ഇന്ത്യ’ റിപ്പോര്ട്ട്) പ്രകാരം, സിക്കിമിനു പിന്നില് കേരളമാണ് (ലക്ഷത്തില് 30.6). ഈ പ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രാദേശികമായ ആഴം ഇതിലും ഭയാനകമാണ്. രാജ്യത്തെ 53 പ്രധാന നഗരങ്ങളില് ഏറ്റവും ഉയര്ന്ന ആത്മഹത്യാ നിരക്ക് (48.6) രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് കൊല്ലത്താണ്. വിദ്യാര്ത്ഥികള്ക്കിടയിലും യുവജനങ്ങള്ക്കിടയിലും വര്ദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഈ പ്രവണത, വ്യക്തിപരമായ മാനസിക പ്രശ്നമായി ചുരുക്കിക്കാണാനാവില്ല. നമ്മുടെ സാമൂഹിക ഘടനയിലും വിദ്യാഭ്യാസ രീതിയിലും അടിസ്ഥാനപരമായ എന്തോ പിഴവുണ്ട് എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണിത്. ഓരോ ദാരുണ മരണത്തിന് പിന്നിലും പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത ഭയത്തിന്റെയോ, പറയാത്ത ഏകാന്തതയുടെയോ, അല്ലെങ്കില് ജീവിതലക്ഷ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടതിന്റെയോ കഥയുണ്ട്. ബാഹ്യമായ പുരോഗതിയും ആന്തരിക ശൂന്യതയും തമ്മിലുള്ള ഈ വിടവിലാണ് നിരാശയുടെയും ആത്മഹത്യയുടെയും വേരുകള് നിശബ്ദമായി വളരുന്നത്.
ഈ പ്രതിസന്ധിയെ ആഴത്തില് മനസ്സിലാക്കാന് ശ്രമിക്കുമ്പോള്, എ. നാഗരാജ് ബാബയുടെ മധ്യസ്ഥ ദര്ശന് പോലുള്ള ഭാരതീയ തത്വശാസ്ത്രങ്ങള് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന ഉള്ക്കാഴ്ചകള് പ്രസക്തമാകുന്നു. ആത്മഹത്യ കേവലം മാനസിക വൈകല്യമല്ല, ജീവിതത്തിന്റെ അര്ത്ഥത്തെയും ലക്ഷ്യത്തെയും കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള ആശയക്കുഴപ്പത്തില് നിന്ന് ഉടലെടുക്കുന്ന ആന്തരിക ഐക്യത്തിന്റെ തകര്ച്ചയാണ്. ഇന്നത്തെ മത്സരാധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായം ‘ഞാന് ആരാണ്?’, ‘എന്താണ് എന്റെ ജീവിതലക്ഷ്യം?’, ‘ബന്ധങ്ങളെ എങ്ങനെ ആരോഗ്യകരമായി നിലനിര്ത്താം?’ തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന ചോദ്യങ്ങള്ക്ക് ഉത്തരം കണ്ടെത്താന് വിദ്യാര്ത്ഥികളെ സഹായിക്കുന്നില്ല. ഇവിടെയാണ് സമഗ്ര മൂല്യവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ (ഹോളിസ്റ്റിക് വാല്യൂ എഡ്യൂക്കേഷന്) പ്രസക്തി.
ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന മൂല്യ വിദ്യാഭ്യാസം ഈ പ്രതിസന്ധിക്കുള്ള മറുപടിയാണ്. അത് കേവലം ക്ലാസ്സ് മുറികളില് ഒതുങ്ങുന്ന ഒന്നല്ല. സമാജത്തിന്റെ പുനര് രചനയ്ക്ക് വിദ്യാലയ കേന്ദ്രീകൃതമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം സമാജവിദ്യാഭ്യാസവും അനിവാര്യമാണ്. ഇന്ന് യുവാക്കള്ക്കും കുടുംബങ്ങള്ക്കും മാനസികമായി സമഗ്ര ആരോഗ്യം നല്കാനുള്ള പരിപാടികള് അനിവാര്യമായിരിക്കുന്നു. സാര്വ്വത്രിക മാനവ മൂല്യങ്ങളില് അധിഷ്ഠിതമായ കൗണ്സിലിംഗ്-ബോധവല്ക്കരണ പരിപാടികള് ഈ സമാജിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഭാഗമാവണം. ‘ജീവന്വിദ്യ’ ശില്പശാലകള് പോലെയുള്ള പരിപാടികള്ക്ക് ഇത്തരത്തില് സമാജ പരിവര്ത്തനത്തില് പ്രായോഗികമായ പങ്കു വഹിക്കുവാന് കഴിയും. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയില് എഐസിടിഇ നടപ്പിലാക്കി വരുന്ന യുഎച്ച്വി (സാര്വത്രിക മാനവ മൂല്യങ്ങള്) പരിപാടികള്, യുജിസി നടപ്പിലാക്കി വരുന്ന ‘മൂല്യ പ്രവാഹ്’, മധ്യപ്രദേശ് സര്ക്കാര് സ്കൂളുകളില് സമഗ്ര മൂല്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി രൂപപ്പെടുത്തിയ ‘രാജ്യ ആനന്ദ സഭകള്’ എന്നിവയെല്ലാം ഈ ദിശയിലേക്കുള്ള പ്രസക്തമായ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
ഈ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രക്രിയയില് അദ്ധ്യാപകരും, സഹപാഠികളും, രക്ഷകര്ത്താക്കളും സമൂഹവുമെല്ലാം ഒരുപോലെ ഭാഗഭാക്കാവണം. ഈ സമീപനം, വ്യക്തിയെ നാല് തലങ്ങളില് വിലയിരുത്തുന്നു: സ്വയം (സെല്ഫ്) കടുംബം, സമൂഹം, പ്രകൃതിയും പ്രപഞ്ചവും. ഈ നാല് തലങ്ങളിലും സഹവര്ത്തിത്വവും സമരസതയും ലക്ഷ്യം വയ്ക്കുക വഴി നിരന്തരമായ സന്തോഷവും സമൃദ്ധിയും ജീവിതത്തില് സാധ്യമാക്കുന്നു.
ഇതോടൊപ്പം ശക്തമായ കുടുംബങ്ങളുടെ രചനയും അനിവാര്യമാണ്.
ധാര്മ്മികവും മൂല്യാധിഷ്ടിതവുമായ കുടുംബ സങ്കല്പമാണ് നമ്മുടേത്. ബന്ധങ്ങളുടെ ശരിയായ ഭാവങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ശരിയായ അവബോധം അനിവാര്യമാണ്. വിശ്വാസ്യത എന്നതാണ് ബന്ധങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന ഭാവം. പരസ്പര ബഹുമാനം, കരുതല്, സ്നേഹം, വാത്സല്യം, കൃതജ്ഞത, ആരാധനാഭാവം, സര്വ്വോപരി സര്വ്വചരാചരങ്ങളോടുമുള്ള പ്രേമം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ഭാവങ്ങളും ചേര്ന്നാണ് മനുഷ്യനും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ സുദൃഢമാക്കുന്നത്. ഇതു തന്നെയാണ് ഭാരതീയ കുടുംബ സങ്കല്പത്തിന്റെ ആധാരശില.
ഇത്തരത്തില് മൂല്യബോധമുള്ള, സമൃദ്ധമായ കുടുംബങ്ങളാല് സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന സമാജം അഖണ്ഡവും നീതിബോധമുള്ളതുമാവും. അത്തരം സമാജം ഭയരഹിതമായിരിക്കും. ഈ സാമാജിക സമരസതയാണ് ക്ഷേമരാഷ്ട്ര സങ്കല്പത്തിന്റെ അടിത്തറ. ഇങ്ങനെയുള്ള സമാജം, പരസ്പര സഹവര്ത്തിത്വത്തോടെയും പരസ്പര പൂര്ത്തീകരണത്തോടെയും തങ്ങളുടെ അംഗങ്ങളെ സഹായിക്കുമ്പോള്, വ്യക്തികളില് ‘ഞാന് ഒറ്റയ്ക്കാണ്’ എന്ന തോന്നല് ഇല്ലാതാവും. ഇത് ഭയരഹിതമായി ജീവിക്കാനുള്ള മാനസികവും ധാര്മ്മികവുമായ പിന്തുണ നല്കുന്നു.
ഭാരതത്തിന്റെ സമഗ്ര പുരോഗതിയുടെ കാഴ്ചപ്പാട് ‘സ്വ’ എന്ന സങ്കല്പ്പത്തിലൂടെയാണ് മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. ‘സ്വയം’, ‘സ്വാതന്ത്ര്യം’, ‘സ്വദേശി’, ‘സ്വരാജ്’ എന്നീ ചിന്തകള്ക്ക് ഈ പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതി നാന്ദികുറിക്കുന്നു. ഇവിടെ ‘സ്വാതന്ത്ര്യം’ എന്നത് കേവലം ബാഹ്യമായ കെട്ടുപാടുകളില് നിന്നുള്ള മോചനമല്ല, മറിച്ച് സ്വയം അറിഞ്ഞ്, സ്വയം ചിട്ടപ്പെടുത്തി ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ ജീവിക്കുക എന്ന തിരിച്ചറിവാണ്. ഈ തിരിച്ചറിവ് ജീവിത വിജയത്തിന് വ്യക്തികളെ തയ്യാറാക്കും. ‘സ്വദേശി’ എന്നത് കേവലം വിദേശ വസ്തുക്കളുടെ ബഹിഷ്കരണമല്ല, മറിച്ച് ഓരോ ഗ്രാമവും സ്വാശ്രയ ശീലമാകുന്നതിലൂടെ സമഗ്രമായ സമൃദ്ധി കൈവരിക്കുക എന്ന വിശാല കാഴ്ചപ്പാടാണ്. ഇത്തരത്തില്, നിരന്തരമായ സന്തോഷവും സമൃദ്ധിയും ലക്ഷ്യമിടുന്ന മൂല്യാധിഷ്ഠിത ജീവനം, പ്രശ്നകേന്ദ്രീകൃതമായ ഇന്നത്തെ സമൂഹത്തെ പരിഹാരകേന്ദ്രീകൃതമായ സമാജമായി പുനഃസൃഷ്ടിക്കും.
പ്രതീക്ഷ നഷ്ടപ്പെട്ടതിന്റെ ഓര്മ്മപ്പെടുത്തലാണ് ഓരോ ആത്മഹത്യയും. മൂല്യബോധമുള്ള ഓരോ ക്ലാസ് മുറിയും, വൈകാരികമായി പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഓരോ വീടും, സഹാനുഭൂതിയുള്ള ഓരോ അധ്യാപകനും, ആത്മബോധമുള്ള ഓരോ വിദ്യാര്ത്ഥിയും ആ പ്രതീക്ഷ പുനര്നിര്മ്മിക്കാന് കഴിയുമെന്നതിന്റെ ഓര്മ്മപ്പെടുത്തലാണ്. കുട്ടികളുടെ ആന്തരിക ശക്തിയെ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്ന രാഷ്ട്രം, ശോഭനമായ ഭാവി മാത്രമല്ല സുരക്ഷിതവും ദയാപൂര്ണവും അര്ത്ഥവത്തുമായ ജീവിതങ്ങള് കൂടിയാണ് കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നത്. ജീവിക്കാന് യോഗ്യമാണ് ഓരോ ജീവിതവുമെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താന് നമുക്ക് കഴിയണം.
(ദക്ഷിണ-പശ്ചിമഭാരതം നാഷണല് കോര്ഡിനേഷന് കമ്മിറ്റി ഫോര് ഇന്ഡക്ഷന് പ്രോഗ്രാംറീജിയണല് കോര്ഡിനേറ്ററര്)
ജന്മഭൂമി ഓണ്ലൈന്