പ്രത്യക്ഷത്തിന്റെ ആദ്യക്ഷണത്തില് വസ്തുവിനെ മറ്റു വസ്തുക്കളില് നിന്നും ഭിന്നമാണിതെന്നുറപ്പിക്കാനുതകുന്ന അതിന്റെ മാത്രം പ്രത്യേകതകള് (സ്വലക്ഷണം) അതില്ത്തന്നെ അ
നിര്വചനീയമായി, പ്രകടമാ കാതെ, നിലക്കൊള്ളുന്ന നിലക്കാണ് ആ വസ്തു പ്രത്യക്ഷത്തിനു വിഷയമാകുന്നത്. പ്രമാണഫലം (ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷത്തിന്റെ ഫലം) ആകട്ടെ ധൈഷണികമായ ആശയരൂപവും ഇന്നതു ചെയ്താല് അതുസാധ്യമാകും (യേന കൃതേന അര്ത്ഥഃ പ്രാപിതോ ഭവതി) എന്ന നിലക്കുള്ള ശക്തിയും ആണ്. അതാണ് ആ അറിവ് തരുന്നത്.
ചുരുക്കത്തില് പ്രമാണം എന്നാല് ഒരു വസ്തു ഉണ്ടാക്കുന്ന അറിവുമായുള്ള സാദൃശ്യമാണ്. ഇതാണ് ആ വസ്തുവിന്റെ തനത് അറിവ് എന്ന നിലക്ക് നമ്മുടെ ഉള്ളില് ഉറപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ആ ഉറപ്പിന്റെ ഫലമായാണല്ലോ ആ വസ്തുവിന്റെ പ്രായോഗികഅനുഭവം നാം തേടുന്നതും നേടുന്നതും. പക്ഷേ ചിന്തയുടെ ഈ തുടര്തലങ്ങളെല്ലാം തന്നെ പ്രമാണഫലങ്ങള് മാത്രമാണ്; പ്രമാണമല്ല.
പ്രമാണം എന്നാല് മേല് പറഞ്ഞതുപോലെ മറ്റു ബന്ധങ്ങളൊന്നും കൂട്ടിച്ചേര്ക്കാത്ത ആദ്യക്ഷണത്തിലെ ആ വസ്തുവിന്റെ കേവലകാഴ്ച മാത്രമാണ്. നമ്മുടെ ഉള്ളില് തെളിയുന്ന ഈ കേവലവസ്തുബോധം ആണ് അടുത്തക്ഷണത്തില് ആ വസ്തുവിനോടുള്ള നമ്മുടെ നിലപാട് തീര്ച്ചയാക്കുന്നത്. അതായത് പ്രമാണം എന്നാല് നാം നമ്മുടെ ജ്ഞാനേന്ദ്രിയത്തിലൂടെ നേടുന്ന പുതിയ അറിവ്് (അനധിഗതാധിഗന്തൃ) ആണ്. ഈ അറിവാണ് തുടര്ന്നു വസ്തുനിഷ്ഠപ്രപഞ്ചവുമായുള്ള നമ്മുടെ ബന്ധങ്ങളെ നിര്ണ്ണയിക്കുന്നതിനു പ്രയോജനപ്പെടുന്നത്. അറിവിനെക്കുറിച്ചുള്ള സൗത്രാന്തികപക്ഷത്തിന്റെ ഈ വിശദീകരണം ബാഹ്യപ്രപഞ്ചം ഏതു തരത്തിലാണ് നമ്മില് അറിവുണ്ടാക്കുന്നത്, അറിവ് എന്നാല് സത്യത്തില് എന്താണ് എന്ന പ്രമാണശാസ്ത്രപരമായ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നല്കുന്നില്ല എന്നു കാണാം. വസ്തുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവിന്റെ ശരിതെറ്റുകള്, ആ അറിവ് വസ്തുവിനോടു പുലര്ത്തുന്ന നീതി, പ്രായോഗികജീവിതത്തില് ആ വസ്തുവിനെ നേടാന് എത്രമാത്രം ആ അറിവ് സഹായകമാണ് എന്നീ വശങ്ങളെയാണ് അതു പരിശോധിക്കുന്നത്. അറിവിനെ നിശ്ചയിക്കുന്നതില് ബാഹ്യപ്രപഞ്ചവും അറിവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഹിക്കുന്ന പങ്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യം സൗത്രാന്തികന് അപ്രധാനമായി കരുതുന്നു എന്നുകാണാം.
















