പ്രകൃതി ഃ പഞ്ചഭൂതാനി ഗ്രഹാ ലോകാഃ സ്വരാസ്തഥാ
ദിശഃ കാലശ്ച സര്വേഷാം സദാ കുര്വന്തു മംഗളം
ത്രിഗുണയുക്തമായ പ്രകൃതിയും പഞ്ചഭൂതങ്ങളും നവഗ്രഹങ്ങളും മൂന്ന് ലോകങ്ങളും അതായത് ഏഴ് ഊര്ധ്വലോകങ്ങളും ഏഴ് അധോലോകങ്ങളും സപ്തസ്വരങ്ങളും പത്ത് ദിക്കുകളും മൂന്ന് കാലങ്ങളും എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാവര്ക്കും മംഗളകാരണങ്ങളായിരിക്കട്ടെ.
പ്രകൃതി
സാംഖ്യദര്ശനത്തില് ജഡ (അചേതന) വും അമൂര്ത്തവും (നിരാകാരം) ത്രിഗുണയുക്തമായി വര്ണിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സൃഷ്ടിയുടെ മൂലകാരണത്തെ പ്രകൃതിയെന്നു വിളിക്കുന്നു. സത്വം, രജസ്സ്, തമസ്സ് എന്നിങ്ങനെ ത്രിഗുണയുക്തമാണ് പ്രകൃതി. ഈ മൂന്നു ഗുണങ്ങളും സമന്വയിക്കുമ്പോള് എല്ലാം തന്നെ അമൂര്ത്തമായിരിക്കും. എന്നാല് ചൈതന്യ സ്വരൂപമായ ആത്മാവിന്റെ, ഈശ്വരന്റെ സാന്നിധ്യത്തില് ജഡമായ ഈ പ്രകൃതി ചൈതന്യവത്താകും. മാത്രവുമല്ല ഈ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളുടെയും സംയുക്താവസ്ഥയ്ക്ക് ഭംഗം വരികയും അവയോരോന്നും മറ്റൊന്നിനെ മറികടന്ന് സ്വയം പ്രഭാവശാലിയാകുവാന് ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സൃഷ്ടി ക്രമം തുടങ്ങുന്നതും ഇതില് നിന്നു തന്നെ. അദ്വൈതസിദ്ധാന്തപ്രകാരം സൃഷ്ടിമായയില് നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന മിഥ്യയാണ്. എന്നാല് ഭാരതീയ തത്വചിന്തയില് പ്രകൃതിയും മായയും ഒരേ ശക്തിയുടെ രണ്ടു നാമങ്ങളാണ്.
(ഹോ. വെ. ശേഷാദ്രിയുടെ ഏകാത്മതാസ്തോത്രം വ്യാഖ്യാനത്തില് നിന്ന്)
