ബ്രഹ്മം എപ്രകാരം അനന്തമാണോ അതുപോലെ ബ്രഹ്മതത്വങ്ങള് അന്തമറ്റതും അഗാധവും അപാരവുമാണ്. ഈ ചിന്തകള് ബുദ്ധിപരമായ കാര്യകാരണ ചര്ച്ചയുടെ നേട്ടങ്ങളല്ല. അനുഭൂതിയിലുദിച്ച പ്രകാശ സ്ഫുലിംഗങ്ങളാണ്.
സ്വാദ്ധ്യായം മനനം യുക്തിചിന്ത ഇവകൊണ്ട് സുശിക്ഷിതമായ ബുദ്ധിക്ക് തത്വങ്ങളെ വ്യക്തമായി ഗ്രഹിക്കാന് കഴിയും. എന്നാല് തത്വങ്ങള് സ്വയം പ്രകാശിതമാകുന്നത് ഉല്കൃഷ്ടമായ ഒരവസ്ഥയിലാണ്. പരിശുദ്ധവും അഹന്തയറ്റതും പ്രാര്ത്ഥനാനിരതവും ശ്രദ്ധനിഷ്ഠവുമായ ഒരു ബുദ്ധിക്ക് മാത്രമേ ഈ പ്രകാശത്തെ പ്രതിബിംബിപ്പിക്കാന് കഴിയൂ.
വിവേകം വൈരാലും അവഗാഢമായ പശ്ചാത്താപം തീവ്രമായി മുമുക്ഷുത്വം ഇവ യഥാര്ത്ഥരൂപത്തില് പ്രകടമാവുന്നത് മനസ്സിന്റെ സാധാരണമായ ബോധമണ്ഡലത്തിനപ്പുറത്താണ്. അവ വിജ്ഞാനസൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളാണ്.
ശുദ്ധബുദ്ധിയില് സ്വയം പ്രകടമാവുന്ന സുദൃഢമായ ഇച്ഛാശക്തി, ധാര്മ്മികാദര്ശങ്ങള് ഉള്ക്കൊളളാനുള്ള ശക്തി ശ്രദ്ധാശക്തി സൂക്ഷ്മനിരീക്ഷണശക്തി പെട്ടെന്നു ശരിയായ നിഗമനങ്ങളിലെത്തിച്ചേരാനുള്ള ശക്തി ധാര്മ്മികപഥത്തിലൂടെ മനസ്സിനേയും കര്മ്മങ്ങളേയും നയിക്കാനുള്ള ശക്തി ഇവയെല്ലാം ഈശ്വരദത്തങ്ങളായ ശാന്തി വിശേഷങ്ങളാണ്.
ഈശ്വര കാരുണ്യത്തിന്റെ ഒരു നേരിയ കിരണം ബുദ്ധിയില് പതിക്കുമ്പോള് ഈ ശക്തികളെല്ലാം സ്വയം പ്രബുദ്ധമാവുകയും ഒടുവില് അദ്ധ്യാത്മജ്ഞാനോദയം സംശുദ്ധമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
മായയും ജ്ഞാനവും ഈശ്വരശക്തികളാണ്. എന്നാല് രണ്ടിനും അതീതമാണ് ഈശ്വരന്.
മായ സത്യവസ്തുവിനെ ആവരണം ചെയ്ത സത്യത്തിനെ അതിന്റെ യഥാര്ത്ഥരൂപത്തില് നിന്ന് അന്യമായ ഒന്നാക്കിക്കാണിക്കുന്നു. ജ്ഞാനമാകട്ടെ സത്യവസ്തുവിനെ അതായത് ആത്മാവിന്റെയും ഈശ്വരന്റെയും യഥാര്ത്ഥരൂപത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
അദ്വിതീയമായ ബ്രഹ്മം എല്ലാവരിലും അടിസ്ഥാനസത്തയായി വിരാജിക്കുന്നു. എങ്കിലും അജ്ഞാനികള് നാനാത്വത്തെ ദര്ശിക്കുന്നു. മായയുടെ മോഹകശക്തികൊണ്ടാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. നാനാത്വത്തില് ഏകത്വത്തെ ദര്ശിക്കാനും ആ ഏകത്വം തന്നെയാണു എല്ലാ പ്രപഞ്ചപ്രതിഭാസങ്ങള്ക്കും അടിസ്ഥാനവും സംവിധാനവുമായി വര്ത്തിക്കുന്നത്.
