117. കരികുംഭസ്തനവതീ – ആനയുടെ കുംഭംപോലെ മുഴുപ്പും കാഠിന്യവുമുള്ള മുലകളുള്ളവള്, സുന്ദരി. സുന്ദരിയായ സ്ത്രീയുടെ മുലകളെ കരികുംഭത്തോടുപമിക്കുന്നത് കവി സങ്കേതം.
ശ്രീവിദ്യാ മന്ത്രത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ അക്ഷരമായ ക കൊണ്ട് ഈ വരി തുടങ്ങുന്നു.
118. കലാരൂപാ – കലകള് രൂപമായവള്. കല എന്ന പദം കേട്ടാല് ഉടന് മനസ്സില് തെളിയുന്നത് സംഗീതം സാഹിത്യം തുടങ്ങി ആഹ്ലാദം തരുന്ന അറുപത്തിനാലു കലകളില് ഏതെങ്കിലുമായിരിക്കും. എല്ലാ കലകളും ആഹ്ലാദിപ്പിക്കുന്നവയാണ്. ‘കല’ എന്ന പദത്തിന്റെ ഒരു നിര്വചനം ‘ കല് ആഹ്ലാദനേ” (ആഹ്ലാദിപ്പിക്കുന്നതു കലാ) എന്നാണ്. ”കം സുഖം ലാതി ഇതി കലാ” (സും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നതു കല) എന്നു മറ്റൊരു നിര്വചനം. സംഗീതസാഹിത്യാദികളുടെ മുഖ്യധര്മ്മം രസിപ്പിക്കലാണ്.
കലയ്ക്ക് അംശം എന്നും അര്ത്ഥം. സമയത്തിന്റെ അല്പാംശം കലയാണ്. പതിനാറു കലകള് ചേര്ന്നാണു ചന്ദ്രന് കലാനാഥനായത്. അഗ്നിക്കു പത്തും സൂര്യനു പന്ത്രണ്ടും കലകള്. ഈ കലകളെല്ലാം ദേവീരൂപമാണ്. മിക്കവാറും എല്ലാ മൂര്ത്തവസ്തുക്കള്ക്കും അമൂര്ത്തസങ്കല്പങ്ങള്ക്കും ആചാര്യന്മാര് കലകള് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അംശങ്ങള് അഥവാ കലകള്കൂടിചേര്ന്നാണ് എല്ലാ വസ്തുക്കളും സങ്കല്പങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നത്. എല്ലാ അംശവും ദേവീ രൂപമാകുമ്പോള് അവ ചേര്ന്നുണ്ടാകുന്ന പ്രപഞ്ചവും ദേവീരൂപമാണെന്നു പറയേണ്ടതില്ല.
119. കലാവതീ – കലകളോടുകൂടിയവള്. കലയെ ആഹ്ലാദിപ്പിക്കുന്ന സംഗീതാദികളായി കരുതിയാലും കലകള്കൂടിച്ചേര്ന്നു വസ്തുക്കളും പ്രതിഭാഗങ്ങളുമായി കണക്കാക്കിയാലും എല്ലാ കലകളും ദേവീചൈതന്യത്തിന്റെ സ്ഫുരണങ്ങള് മാത്രമാണെന്നു കാണാം. കലാരൂപാ എന്ന മുന്നാമത്തിന്റെ വിശദീകരണമാണ് ഈ നാമമെന്നു കരുതാം.
…. തുടരും
